II SA/Gd 424/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-11-18
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Janina Guść, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeśli roboty te, mimo wykraczania poza zakres zgłoszenia, zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami budowlanymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, gdyż wykonane roboty, mimo wykraczania poza zakres zgłoszenia, zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami budowlanymi. W przypadku naruszenia dóbr chronionych prawem cywilnym, dochodzenie roszczeń powinno nastąpić na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Właściciel lokalu zgłosił zamiar wykonania remontu, jednak roboty budowlane wykraczały poza zakres zgłoszenia, obejmując m.in. przebudowę instalacji gazowej i zmianę aranżacji pomieszczeń. Sąsiedzi zgłosili zastrzeżenia dotyczące m.in. zwiększonego poziomu hałasu. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania i analizie opinii technicznych oraz ekspertyz akustycznych, uznały, że roboty zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami, w związku z czym orzekły o braku podstaw do nałożenia obowiązku doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. O. i S. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
I. O. i S. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 23 listopada 2012 r., którą orzeczono o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Z akt sprawy wynika, że W. T. - właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. – O. pismem z dnia 8 grudnia 2011 r. zgłosił do Prezydenta Miasta zamiar wykonania robót budowlanych w w/w lokalu mieszkalnym polegających na renowacji stolarki okiennej, wymianie zniszczonych podłóg i skrzydeł drzwiowych wraz z ościeżnicami, zniszczonych podłączeń instalacyjnych oraz montażu nowej armatury łazienkowej. Organ administracji architektoniczno - budowlanej przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu w dniu 10 stycznia 2012 r.
Państwo I. i S. O. - właściciele lokalu mieszkalnego nr 3 znajdującego się bezpośrednio pod lokalem nr [...], poinformowali organ o nieprawidłowym zakresie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu nr [...] i ich zakończeniu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 19 czerwca 2012 r. dokonał oględzin przedmiotowego lokalu mieszkalnego i stwierdził, iż wykonano roboty budowlane wykraczające poza zakres dokonanego zgłoszenia. W ich trakcie stwierdzono, iż wszystkie roboty budowlane zostały zakończone. Kolejne oględziny w lokalu nr [...] przeprowadzone w dniu 28 czerwca 2012 r. ujawniły, że oprócz robót budowlanych wykazanych w zgłoszeniu, inwestor w trakcie prowadzonego remontu lokalu nr [...] samowolnie przebudował instalację gazową, dokonał rozbiórki ścianek działowych oraz wybudował nowe, zmieniając aranżację funkcjonalną przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W trakcie oględzin Państwo I. i S. O. zakwestionowali prawidłowość wykonanych robót wskazując, że materiał wygłuszający między belkami został usunięty, co doprowadziło do nadmiernych uciążliwości akustycznych przejawiających się słyszeniem kroków chodzenia i przesuwania krzeseł i sprzętów. Ich zdaniem zwielokrotnienie hałasów nastąpiło wskutek wymiany warstw podłogowych tzw. starej polepy na nowe warstwy izolacji stropu poprzez usunięcie materiału wygłuszającego między belkami.
Pełnomocnik inwestora L. T. wyjaśnił, że w zakresie robót remontowych wykonano wymianę podłóg na stropie drewnianym pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] a lokalem nr [...]. Przed wykonaniem wymiany zniszczonych warstw podłóg pomiędzy drewnianymi belkami stropowymi dokonano rozbiórki istniejących wierzchnich podłóg w lokalu nr [...] składającej się z paneli szwedzkich, płyt pilśniowych twardych desek podłogowych i zbrylonej polepy z pozostawieniem nienaruszonych pozostałych elementów podłogi. W wyniku przeprowadzonych robót budowlanych strop obecnie składa się z zachowanych istniejących warstw (tj. ślepego pułapu, warstw podbitki, belek stropowych oraz łat drewnianych), wełny mineralnej grubości 90 mm, twardej wełny mineralnej grubości 20 mm, folii, płyty OSB grubości 25 mm, akustycznego podkładu podłogowego grubości 5,5 mm, podkładu korkowego grubości 2 mm oraz paneli podłogowych grubości 10 mm. W zakresie robót remontowych wyjaśniono, że wykonano rozbiórkę ścianek działowych pomiędzy pomieszczeniami nr 1 i 4 (przedpokój - pokój), 2 i 3 (pokój-pokój) oraz 5-6 (kuchnia -pokój). Rozebrane fragmenty ścianek stanowiły samonośne elementy podziału wnętrza lokalu mieszkalnego nr [...]. Na ich miejsce wykonano nowe fragmenty ścian działowych uzyskując nową aranżację funkcjonalną w/w lokalu mieszkalnego.
Wobec stwierdzenia, że na wykonanie robót budowlanych związanych z przebudową inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych polegających na "przebudowie instalacji gazowej oraz rozbiórce ścianek działowych i pobudowaniu nowych w celu nowej aranżacji funkcjonalnej" przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora i właściciela lokalu nr [...] W. T. do przedłożenia w terminie do dnia 19 października 2012 r. oceny technicznej zawierającej wszystkie wykonane roboty budowlane w lokalu mieszkalnym nr 5 związane z przebudową tj. instalacji gazowej, rozbiórką ścianek działowych i pobudowaniem nowych w celu zmiany aranżacji funkcjonalnej pod kątem oceny bezpieczeństwa użytkowania obiektu oraz zgodności wykonanych robót budowalnych z warunkami technicznymi, sztuką budowlaną oraz stosownymi przepisami.
Inwestor przedłożył "Ocenę techniczną wykonanych robót budowalnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G." opracowaną przez mgr inż. M. K. uprawnionego do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno - budowlanej i instalacyjno- inżynieryjnej. Z oceny tej wynika, że roboty budowlane wykonane w lokalu mieszkalnym nr [...] polegające na wymianie podłóg, w tym warstw podłogowych, likwidacji ścianek działowych, nowej aranżacji wnętrz tego lokalu, zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii. Dodatkowo stwierdzono, że wyroby budowlane zastosowane przez inwestora w trakcie przedmiotowych robót budowlanych w sposób trwały, celem spełnienia wymagań podstawowych o jakich mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, zostały wprowadzone do obrotu i stosowania w budownictwie zgodnie z odrębnymi przepisami.
Inwestor przedłożył również "Ocenę techniczną robót budowalnych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. O., związanych z przebudową instalacji gazowej pod kątem bezpieczeństwa i użytkowania obiektu oraz zgodności z warunkami technicznymi i przepisami" sporządzoną przez mgr inż. H. W., zgodnie z którą roboty budowlane polegające na przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Istniejąca w w/w lokalu instalacja wody zimnej, ciepłej, kanalizacja oraz instalacja co. zostały wykonane zgodnie zasadami wiedzy technicznej i spełniają wymagania przepisów.
Do przedłożonych opinii dołączono również dokumentację fotograficzną wykonywanych prac przedstawiającą chronologicznie proces dokonywania zmian warstw podłogowych w lokalu nr [...], zawierającą kolejne fazy wykonywanej wymiany warstw izolacji akustycznej w stropie pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] i [...].
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznając, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości wykonanych robót i nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż te zostały one wykonane prawidłowo, decyzją z dnia 23 listopada 2012 r. orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. polegających na przebudowie instalacji gazowej oraz rozbiórce ścianek działowych i wybudowaniu nowych w celu nowej aranżacji funkcjonalnej w mieszkaniu.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Państwa I. i S. O. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w toku postępowania przed tym organem odwołujący się przedłożyli dwie ekspertyzy akustyczne oceniające zastosowane przy przebudowie stropu materiały i rozwiązania techniczne pod kątem oddziaływania na ich mieszkanie. Inwestor ustosunkował się do tych ekspertyz odmawiając im wiarygodności z powodu braku materiału z oględzin, który użyto do sformułowania wniosków. Przeprowadzono również rozprawę administracyjną, w trakcie której uzgodniono potrzebę dokonania pomiarów rzeczywistej izolacyjności stropu na dźwięki powietrzne i akustyczne. Pomiary takie zostały wykonane w dniu 10 września 2013 r. przez Instytut Techniki Budowlanej, a sporządzony z nich raport, następnie uzupełniony, wskazywał, że wyniki pomiarów izolacyjności od dźwięków uderzeniowych stropu drewnianego w omawianym budynku zawierają się w przedziale 57dB-59dB (plus minus 1 dB), przy wymaganej wartości wskaźnika Lnw tj. wskaźnika izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych - 58 dB. Odwołujący przedłożyli kontropinię akustyczną dr inż. A. Ch., która krytycznie oceniła opinię sporządzoną na zlecenie inwestora.
W wyniku przeanalizowania całości zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że z perspektywy poprawności wykonania i sztuki budowlanej w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Stanowisko to jest zgodne z wnioskami zawartymi w dokumentach przedłożonych przez inwestora tj. Ocen technicznych wykonanych zarówno przez mgr inż. M. K. oraz mgr inż. H. W. Wskazano, że również z dokumentów przedłożonych przez Państwa O. nie wynika, aby ich autorzy co do zasady kwestionowali poprawność wykonania elementów konstrukcyjno - budowlanych, natomiast ich uwagi dotyczą przede wszystkim zbyt małej izolacyjności stropu pomiędzy lokalem inwestora i ich lokalem. W tym stanie rzeczy podstawowym problemem w przedmiotowej sprawie jest kwestia dźwiękoizolacyjności stropu między lokalami nr 3 i 5 w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. W tym zakresie organ odwoławczy ocenił raport sporządzony przez Instytut Techniki Budowlanej, który nie wykazywał przekroczenia norm hałasu, jako wiarygodny, sporządzony przez najbardziej profesjonalną instytucję badawczą w kraju i którego wyników kontropinie przedkładane przez odwołujących nie zdołały podważyć. W przedmiotowej sprawie raport z badań wykazał, iż przebudowany układ warstw stropu nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej wartości przenikania akustycznego, która wynosi 58dB. Oznacza to, że inwestor przekraczając zakres zgłoszenia wykonał samowolnie roboty budowlane, które były nie objęte zgłoszeniem, niemniej sposób ich wykonania nie budzi zastrzeżeń i wątpliwości, gdyż nie narusza przepisów budowlanych ani warunków technicznych, a zatem brak było podstaw do nałożenia określonych czynności lub robót budowlanych, bo te zostały wykonane właściwie. Organ wskazał, że stwierdzony stan techniczny wykonanych robót budowlanych nie daje podstaw do ich kwestionowania.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na przyjęciu, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do nałożenia na inwestora nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G. do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego względnie brak jest podstaw do nałożenia na inwestora nakazu doprowadzenia ww. obiektu do stanu poprzedniego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego,
2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy bowiem w sprawie
a) nie powołano biegłego celem skonfrontowania opinii wydanych przez dr W. Z. oraz dr inż. A. Ch. krytycznie oceniających raporty sporządzone przez Instytut Techniki Budowlanej,
b) wykluczono z materiału dowodowego i pominięto pierwszą wersję raportu Instytutu Techniki Budowlanej z października 2013 r. wskazującą na lokalne przekroczenia normy PN-B-02151-3:1999,
c) nie zbadano, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością, t.j. wyrażoną uchwałą zgodę pozostałych współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w G. na ingerencję w część wspólną budynku jaką jest strop,
d) nie zbadano, czy wykonane roboty budowlane zmieniające funkcję i usytuowanie pomieszczeń lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz ingerujące w strop pomiędzy lokalem nr [...] a [...] zostały zaprojektowane przez osobę dysponującą właściwymi uprawnieniami.
Formułując powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2012 r.
Z uzasadnienia skargi wynika, że kluczowym zarzutem jest negatywny wpływ wykonanych robót budowlanych w stropie na poziom hałasu w lokalu nr [...]. W ocenie skarżących wskaźnik izolacyjności akustycznej wyremontowanego stropu jest skrajnie minimalny. Skarżący wskazali, że na przeprowadzenie robót budowlanych wymagana była zgoda pozostałych współwłaścicieli zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 199 k.c., albowiem odnosiły się one do części wspólnych budynku, a zgody takiej inwestor nie uzyskał.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014, poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że W. T. właściciel lokalu [...] położonego w budynku przy ul. [...] w G. w dniu 8 grudnia 2011 r. dokonał zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonania robót budowalnych polegających na renowacji stolarki okiennej, wymianie zniszczonych podłóg i skrzydeł drzwiowych wraz z ościeżnicami, zniszczonych podłączeń instalacyjnych oraz montażu nowej armatury łazienkowej. Zgłoszenie to przyjęte zostało bez sprzeciwu.
Skarżący I. O. i S. O. – właściciele lokalu nr [...] znajdującego się bezpośrednio pod lokalem nr [...] poinformowali organ o niezgodnym z prawem zakresie prowadzonych robót budowalnych w lokalu nr [...] oraz ich zakończeniu. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził oględziny w lokalu nr [...] w dniach 19 czerwca 2012 r. i 28 czerwca 2012 r., które ujawniły wykonanie robót budowlanych wykraczających poza zakres dokonanego zgłoszenia.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych obejmujących przebudowę ścianek działowych, zmianę układu funkcjonalnego kuchnia – łazienka oraz przebudowę instalacji gazowej w lokalu nr [...].
Postępowanie to toczyło się w trybie przewidzianym w art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.).
Istotą postępowania unormowanego w art. 51 Prawa budowlanego jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W myśl art. 51 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (ust. 1).
Prace wykonane przez inwestora mogły być przedmiotem zainteresowania organu jeżeli zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, poza granicami zgłoszenia albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków zawartych w przepisach prawa. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego tryb z art. 51 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie w przypadkach gdy roboty są wykonywane
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach.
W zakresie wszczętego postępowania nie pozostawała w istocie kwestia wymiany warstw podłogowych. Wydana przez organ I instancji decyzja odpowiadała zakresowi wszczęcia postępowania i stwierdzała brak podstaw do nałożenia obowiązków w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej oraz rozbiórce ścianek działowych i wybudowaniu nowych w celu nowej aranżacji funkcjonalnej mieszkania.
Wymieniony zakres robót obejmował likwidację istniejących ścianek działowych i wybudowanie nowych lekkich ścianek działowych, które to roboty o ile nie dotyczą ścian nośnych, nie wymagają zatem, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Z okoliczności sprawy nie wynikało także aby wykonane roboty istotnie odbiegały od warunków wskazanych w przepisach prawa. Natomiast organ nie wszczął postępowania i nie orzekał w sprawie przeróbek instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej celem jej dostosowania do zmienionej lokalizacji wyposażenia sanitarnego.
Przedmiotem zainteresowania organu była natomiast instalacja gazowa.
Z materiału dowodowego wynika, że w sprawie sporządzono kilka opinii technicznych, w tym Ocenę techniczną autorstwa mgr inż. M. K., uprawnionego do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno - budowlanej i instalacyjno-inżynieryjnej oraz Opinię techniczną przedmiotowych robót związanych z przebudową instalacji gazowej pod kątem bezpieczeństwa i użytkowania obiektu oraz zgodności z warunkami technicznymi i przepisami, sporządzoną przez mgr inż. H. W., posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowalnymi bez ograniczeń w specjalności sanitarnej. Z opinii tych wynikało, że roboty budowlane wykonane w lokalu mieszkalnym nr [...] dotyczące przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej, jak również polegające na wymianie warstw podłogowych, likwidacji ścianek działowych, nowej aranżacji wnętrz tego lokalu, zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii, a zastosowane przez inwestora wyroby budowlane są zgodne z przepisami.
W toku postępowania, wobec zastrzeżeń skarżących co przekroczeń norm akustycznych, organ pozyskał ekspertyzy akustyczne sporządzone przez Instytut Techniki Budowalnej w Warszawie, przy czym wbrew twierdzeniom skarżących nie pominięto żadnej z tych ekspertyz, tylko wskutek uwzględnienia zastrzeżeń skarżących pod adresem pierwszej ekspertyzy sporządzono drugą poprawioną wersję Sprawozdania z badań akustycznych na podstawie pomiarów terenowych właściwości dźwiękoizolacyjności stropu między lokalami nr [...] i [...], która wykazała, że wyniki pomiarów izolacyjności od dźwięków uderzeniowych stropu drewnianego pomiędzy wskazanymi lokalami zawierają się w normie. Organ rozważył również przedłożone przez skarżących kontrekspertyzy akustyczne podważające wyniki badań Instytutu Techniki Budowlanej, w tym Ekspertyzę akustyczną wykonaną przez dr W. Z. oraz Opinię techniczną dotyczącą izolacyjności akustycznej przedmiotowego stropu wykonaną przez mgr inż. J. Ł. oraz "Opinię na temat Raportu z badań nr [...]" sporządzoną przez dr inż. A. Ch. Organ ocenił, że ekspertyzy te nie zdołały podważyć wyników opinii Instytutu, albowiem wszystkie wskazane opracowania zostały sporządzone na podstawie szacunkowych hipotetycznych danych, bez uzyskania wiarygodnych danych potrzebnych do wykonania stosownych obliczeń oraz bez weryfikacji stanu rzeczywistego. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Według Sądu poczyniona przez organy nadzoru budowalnego w przedmiotowej sprawie ocena zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności. Organy zgromadziły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny, wywiązując się z obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
Wskazać należy, że w istocie kwestie związane z oddziaływaniem akustycznym nie wykazywały bezpośredniego związku z przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, bowiem nie były konsekwencją zmian w instalacji gazowej, a realizacja ścianek działowych, która mogła mieć wpływ na rozkład hałasu powstającego w lokalu nr [...] nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nie nastąpiła w sposób istotnie odbiegający od przepisów prawa i nie powinna być przedmiotem nakazów wydanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Izolacyjność akustyczna stropu mogła być przez organ rozważana w kontekście oceny robót dotyczących wymiany podłogi w lokalu nr [...]. Mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie kwestia ta nie była wymieniona w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania ani w rozstrzygnięciu wydanej decyzji. W uzasadnieniu decyzji zostały jednak zawarte rozważania w tym zakresie. W istocie było to zbędne stanowi i nieistotną proceduralną wadliwość wydanej decyzji. Niemniej Sąd ustosunkował się do podniesionych w skardze zarzutów w tym zakresie.
Z okoliczności sprawy nie wynika, by wymiana warstw podłogi została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach. Prace te miały charakter robót remontowych wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc podlegały zgłoszeniu i inwestor dokonał zgłoszenia wymiany zniszczonych podłóg. Z okoliczności sprawy nie wynikało by prace te wykonano w sposób istotnie odbiegający od warunków wskazanych w przepisach prawa.
Z perspektywy uregulowań prawa administracyjnego przeprowadzone przez inwestora roboty budowlane nie budziły zastrzeżeń. Jeżeli natomiast wykonywanie robót budowlanych spowodowało naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzanie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego (np. art. 144, 145, 147, 151, 222 k.c.).
Ustosunkowując się do zarzutu w braku uprawnień inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazać należy, że stosując tryb uregulowany w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego do wykonanych już robót budowlanych (a więc w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego) organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uprawnieniem tym legitymować musi się również inwestor, wobec którego przeprowadza się procedurę naprawczą wykonanych robót budowlanych. Przepis art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego stanowi, że przez prawo to należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Prawo to należy zatem oceniać według prawa cywilnego (por. wyrok NSA z 9 listopada 2005 r., II OSK 179/2005, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób, a jeden ze współwłaścicieli ubiega się o udzielenie pozwolenia na budowę, pozwolenie na budowę może być wydane tej osobie, jeżeli dysponuje ona zgodą pozostałych współwłaścicieli, jeżeli zgoda ta jest wymagana. W braku wymaganej zgody pozostałych współwłaścicieli inwestor, którego udziały w nieruchomości stanowią co najmniej połowę, może zwrócić się do sądu powszechnego o wydanie orzeczenia, które zastąpi tę zgodę (art. 199 k.c.). Postanowienie sądu stanowi wówczas tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyłącznie w granicach określonych w tym postanowieniu, wyznaczających zakres robót budowlanych.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy w związku z funkcjonowaniem inwestora i skarżących we wspólnocie mieszkaniowej do ich wzajemnych relacji w zakresie części stanowiących przedmiot współwłasności zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj.: Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), zwanej dalej u.w.l. oraz przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.
Kwestia wymagającą rozważenia w tym kontekście było czy wykonane prace dotyczyły remontu obiektu – wymiany zniszczonej podłogi w lokalu stanowiącym przedmiot odrębnej własności, czy też były to prace związane z ingerencją w nieruchomość wspólną.
Zgodnie art. 3 ust. 2 u.w.l. nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
Podstawowe zagadnienie, jakie powstaje w takim stanie prawnym, to określenie, jakie elementy nieruchomości objęte są współwłasnością właścicieli wyodrębnionych lokali, czyli tzw. współwłasnością przymusową. Ustawa o własności lokali w sposób wyraźny reguluje to zagadnienie jedynie w odniesieniu do gruntu. Z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 5 cyt. ustawy wynika, że współwłasnością przymusową objęty jest grunt niezbędny do korzystania z budynku. Co do pozostałych elementów art. 3 ust. 1 u.w.l. określa je jako "wszelkie części budynku i inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali lub dotychczasowego właściciela nieruchomości ze względu na należące do niego niewyodrębnione lokale". W budynku wielomieszkaniowym, a o taki chodzi w rozpoznawanej sprawie, tzw. współwłasnością przymusową objęte będą zatem z całą pewnością takie jego części, jak klatki schodowe czy windy. W myśl przyjętych w doktrynie i judykaturze poglądów za elementy takie uważa się fundamenty, dach, ściany nośne, klatkę schodową, przewody, instalacje wodne, ogrzewcze itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 858/06, Lex 319169; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2010 r., II SA/Gl 115/09, Lex nr 600123). Za element nieruchomości wspólnej uznać należy także strop.
W odniesieniu do wymiany podłogi wskazać należy, że strop znajdujący się w budynku nie jest jednolitym stropem betonowym lecz drewnianym. Z materiału dowodowego, w tym z dokumentacji fotograficznej chronologicznie potwierdzającej przebieg robót wynika, że dokonano wymiany podłóg na stropie drewnianym pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] a lokalem nr [...]. Przed wykonaniem wymiany zniszczonych warstw podłóg pomiędzy drewnianymi belkami stropowymi dokonano rozbiórki istniejących wierzchnich podłóg w lokalu nr [...] składających się z: paneli szwedzkich, płyt pilśniowych, twardych desek podłogowych i zbrylonej polepy z pozostawieniem nienaruszonych pozostałych elementów podłogi. W wyniku przeprowadzonych robót budowlanych strop obecnie składa się z zachowanych istniejących warstw (tj. ślepego pułapu, warstw podbitki, belek stropowych oraz łat drewnianych) oraz z wełny mineralnej, twardej wełny mineralnej grubości, folii, płyty OSB, akustycznego podkładu podłogowego, podkładu korkowego oraz paneli podłogowych.
Z powyższego wynika, że roboty remontowe nie dotyczyły stałej konstrukcyjnej części stropu w postaci ślepego pułapu, warstw podbitki, belek stropowych oraz łat drewnianych, która ma wpływ na właściwości nośne tego elementu i od którego stanu technicznego zależy bezpieczeństwo lokalu nr [...] i [...], a także całego budynku. Te elementy stropu mające bezpośredni wpływ na lokal nr [...] stanowią część wspólną, przy której ingerencja budowlana wymagałaby uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli. Tymczasem ta część stropu, która w niniejszej sprawie objęta była robotami budowlanymi, czyli polepa, którą wymieniono, i wełna mineralna, która ją zastąpiła, nie należą do części objętej współwłasnością, ale jest częścią składową lokalu stanowiącego przedmiot odrębnej własności. Elementy te wypełniają powierzchnię pomiędzy belkami stropowymi i mają pełnić funkcję ocieplającą powierzchnię i stanowić ochronę akustyczną, którą realizują na poziomie zgodnym z obowiązującymi normami, co potwierdza ekspertyza akustyczna sporządzona przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie. W zakresie wymiany tych elementów zatem właściciel lokalu nr [...] miał swobodę działania i nie był zobligowany do uzyskiwania zgody wspólnoty.
W konsekwencji nie można podzielić zarzutu skarżących o braku uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowalne w zakresie robót budowlanych polegających na wymianie warstw podłogowych. W tym przypadku tytuł prawny inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikał z prawa odrębnej własności lokalu nr [...].
Ustalenia poczynione w przedmiotowej sprawie podczas przeprowadzonych oględzin, zgromadzone w sprawie opinie techniczne i ekspertyzy, dokumentacja fotograficzna i wyjaśnienia inwestora skłoniły organy obu instancji do stwierdzenia, że roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi, ze sztuką budowlaną bez przekroczenia obowiązujących norm.
Jednym z możliwych rozstrzygnięć podejmowanych w tym trybie jest, znajdujące oparcie w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożenie obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, poprzedzone badaniem możliwości i konieczności podjęcia takich działań naprawczych. W sytuacji bowiem ustalenia przez organ, iż nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem z tego względu, że roboty te zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i z tzw. "sztuką budowlaną", organ nie ma podstaw do nałożenia obowiązku wykonania wskazanych czynności. Wówczas w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wydaje decyzję stwierdzającą brak takiej konieczności. Uprawnienie organów do zakończenia postępowania orzeczeniem o takiej treści potwierdza stanowisko sądów administracyjnych wyrażone m.in. w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2006 r. II OSK 1344/05, wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2007 r. II SA/Gl 684/07, a także wyroku NSA z 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09 (dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując Sądu uznał, iż w rozpoznawanej sprawie organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i wydały rozstrzygnięcia w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny, prawidłowo stosując obowiązującymi przepisami prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło