II GZ 1237/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1696/16 w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Gminy P. na decyzję Samorządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt V Sa/Wa 1696/16 po rozpatrzeniu wniosku Gminy P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej na rozstrzygnięcie Samorządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przedmiotowe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Gmina P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymienione na wstępie rozstrzygnięcie Samorządu Województwa Mazowieckiego. Zarządzeniem z [...] czerwca 2016 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Gminę P. (dalej jako: ,,skarżąca" lub ,,strona’’), zastępowaną przez radcę prawnego, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 8 lipca 2016 r. (ZPO – k. 29), a zatem termin do jego wykonania mijał 15 lipca 2016 r. W piśmie procesowym z 15 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wykonując zarządzenie z 29 czerwca 2016 r. w załączeniu przedkłada potwierdzenie zapłaty kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Powyższe potwierdzenie dotyczyło jednak innej sprawy toczącej się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1819/16), do której strona uiściła ww. wpis w kwocie 200 zł. Pismem z 22 lipca 2016 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej wniósł w imieniu strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie w załączeniu przekazał dowód uiszczenia wymaganego wpisu od skargi. We wniosku wskazał, iż po dokonaniu odpowiednich sprawdzeń okazało się, że opłata od skargi w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1696/16 nie została uiszczona, ponieważ skarżąca w sposób niezawiniony i przez pomyłkę przyjęła, że opłata uiszczona 11 lipca 2016 r. dotyczy tej właśnie skargi, tymczasem dotyczyła ona skargi z 8 lipca 2016 r. Odmawiając przywrócenia terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało skutecznie doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi strony 8 lipca 2016 r. (ZPO – k. 29 akt sądowych). Powyższe wezwanie nie zostało w terminie wykonane, natomiast wraz z pismem z 15 lipca 2016 r. pełnomocnik nadesłał dowód uiszczenia wpisu sądowego do innej sprawy. WSA zauważył, iż skarżąca – Gmina P. – w 2016 roku wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie skargi, które zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt: V SA/Wa 1696/16 oraz V SA/Wa 1819/16. W sprawie dotyczącej rozstrzygnięcia Samorządu Województwa Mazowieckiego odmawiającego przyznania pomocy na realizację operacji, zgodnie z treścią zarządzenia z 29 czerwca 2016 r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1819/16, dotyczącej rozstrzygnięcia Ministra Środowiska w przedmiocie oceny wniosku o dofinasowanie realizacji projektu, strona uiściła zaś wpis bez wezwania, o czym pełnomocnik poinformował Sąd w piśmie z 12 lipca 2016 r., do którego załączono dowód jego uiszczenia. W dalszej części swojego uzasadnienia, WSA wskazał, iż z załączonego przez stronę do obydwu spraw tego samego dowodu uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł wynika wprost, iż dotyczy on "rozstrzygnięcia w przedmiocie protestu". WSA wskazał, iż tylko w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1819/16 na etapie postępowania administracyjnego stronie przysługiwał tego typu środek zaskarżenia, zaś sama skarga wnoszona była bezpośrednio do Sądu wraz z uiszczonym wpisem, zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217). W ocenie WSA, nie sposób uznać działania profesjonalnego pełnomocnika za niezawinione. Wskazał, iż w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której okoliczności faktyczne wskazane we wniosku o przywrócenie terminu wskazywały na brak winy strony w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, bowiem nie wniósł w terminie wpisu od skargi. Pełnomocnik skarżącego podał, że uchybienie terminowi nie było zawinione, gdyż okoliczności niezachowania terminu miały charakter nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, jakim było wniesienie dwóch skarg do tego samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w konsekwencji omyłkowe przyjęcie, iż wpis od skargi w przedmiotowej sprawie został uiszczony. Należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Radca prawny będący profesjonalnym, fachowym pełnomocnikiem, powinien w sposób właściwy i odpowiedni zorganizować swoją pracę – szczególnie w kwestii tak istotnej, jak zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej. Trudno jest zaaprobować stanowisko pełnomocnika procesowego strony, wskazujące na to, że omyłkowo przyjęto, że opłata od skargi w niniejszej sprawie została uiszczona, w sytuacji, gdy opłata ta została wniesiona do innej sprawy zawisłej przed WSA. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki jednoznacznie wynika, iż dotyczyła przedmiotowej sprawy. Nie sposób również podzielić argumentacji skarżącego, iż był przekonany, że skarżąca poinformowana o wysokości wpisu od skargi, posiadająca wszelkie dane niezbędne do wykonania przelewu przedłożyła mu prawidłowy dowód wpłaty. Trudno przyjąć, by fachowy pełnomocnik, do którego skierowane zostało zarządzenie, omyłkowo przedłożył nieprawidłowy dowód uiszczenia wpisu, który otrzymał od strony, gdyż powinien we własnym zakresie zweryfikować prawidłowość dowodu uiszczenia wpisu od skargi. Bez względu na przyczynę uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu, NSA podziela zdanie WSA, iż to na fachowym pełnomocniku procesowym ciążył obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 87 § 2 p.p.s.a. skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.