II SA/Bk 527/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-09-29
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego, który częściowo znajduje się na działce stanowiącej własność gminy, może być skierowana wyłącznie do inwestorów, którzy utracili tytuł prawny do części nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego popełniły błąd w stosowaniu art. 52 Prawa budowlanego, kierując decyzję nakazującą rozbiórkę wyłącznie do inwestorów, którzy utracili tytuł prawny do części nieruchomości. W sytuacji, gdy część obiektu znajduje się na działce należącej do gminy, gmina jako właściciel powinna zostać współzobowiązana do wykonania rozbiórki. Ponadto, organy powinny rozważyć, czy konieczna jest rozbiórka całego obiektu, czy tylko jego części.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego, który został zrealizowany w latach 2003-2004 bez pozwolenia na budowę. Budynek ten znajduje się częściowo na działce stanowiącej współwłasność skarżących, a częściowo na działce należącej do Gminy B. Organy nadzoru budowlanego uznały budynek za samowolę budowlaną, której legalizacja jest niemożliwa ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżące podniosły zarzuty dotyczące m.in. błędnego skierowania decyzji nakazującej rozbiórkę wyłącznie do nich, mimo utraty tytułu prawnego do części nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. i zasądził od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi A. R. i J. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] marca 2016 roku nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących A. R. i J. P. kwotę 1014 (słownie: tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] P. W. I. N. B. w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] nakazującą A. R. i J. P. rozbiórkę budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. W. [...] w B.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
W dniu [...] lipca 2015 r., w związku z interwencją z dnia [...] czerwca 2015 r. M. J. F. i K. M. M. oraz kontrolą z dnia [...] lipca 2015 r., zostało wszczęte z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. – dalej również jako PINB w B., postępowanie administracyjne, w sprawie odbudowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] przy ul. W. [...] w B.
W toku tego postępowania PINB w B. ustalił, iż na nieruchomości przy ul. W. [...] w B., stanowiącej współwłasność M. J. F., K. M. M., J. P. i A. R., istnieje obiekt gospodarczy składający się: z części o wymiarach w rzucie [...] x [...] m, zlokalizowanej na działce o nr geod. [...], użytkowanej na cele gospodarcze oraz z części o wymiarach w rzucie [...] x [...] m2, zlokalizowanej częściowo na działce nr geod. [...] i częściowo na działce o nr geod. [...] (własność Gminy B.), użytkowanej jako skład opału. Obiekt w części gospodarczej ma konstrukcję szkieletową drewnianą - słupki drewniane oraz metalowe umocowane w stopach fundamentowych, ściany z blachy trapezowej, w których od strony działki o nr geod. [...] zamontowano dwoje wrót garażowych (drewnianych i z blachy trapezowej).
W tej części budynku brak jest posadzek. Wewnątrz wykonana przegroda
z poliwęglanu. Obiekt w części składu opału jest posadowiony na fundamencie
z bloczków betonowych, wykonana posadzka betonowa oraz dwie ściany zewnętrzne - drewniana oraz z blachy trapezowej z drzwiami z blachy (2 sztuki). Wewnątrz wykonana przegroda z desek. Obie części przedmiotowego obiektu gospodarczego tworzą jedną bryłę. Dzieli je lekka ścianka drewniana z desek. Dach nad obiema częściami wspólny, dwuspadowy, konstrukcji drewnianej z pokryciem z blachy. Powierzchnia zabudowy wynosi [...] m2. PINB w B. stwierdził, iż przedmiotem prowadzonego postępowania jest budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 j.t.). Organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy budynek został zrealizowany w latach 2003 - 2004, jako odbudowa istniejącej w tym samym miejscu starej zabudowy gospodarczej drewnianej (w części użytkowanej na cele gospodarcze) oraz ubikacji (w części składu opału), a jego inwestorami były J. P. i A. R. Inwestorki nie występowały o pozwolenia na budowę. Obecnie działka o nr geod [...] jest przewidziana pod realizację inwestycji drogowej polegającej na przedłużeniu ul. S. R. w B. Zatem część przedmiotowego budynku, istniejąca na w/w działce, jest przewidziana do rozbiórki, jako posadowiona na obszarze oznaczonym symbolem [...] - ul. projektowana.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części osiedla B. w B. (rejon ul. T., S., Ś.,
J.K. B., O. i S.), zatwierdzonym uchwałą Rady
Miejskiej w Białymstoku z dnia 29 października 2007 r. Nr XVIII/174/07,
(Dz. Urz. Woj. Podl. z 2007 r. Nr 261, poz. 2778) działka o nr geod. [...] przy ul. W. w B. leży w strefie ochrony konserwatorskiej i obowiązują na tym terenie ogólne zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu - § 8 pkt 6 w/w planu docelowo przeznacza istniejące garaże typu blaszak oraz obiekty tymczasowe do likwidacji.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] PINB w B. nakazał A. R. i J P. rozbiórkę budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. W. [...] w B. Organ I instancji stwierdził, iż przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną, której legalizację uniemożliwiają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. J. P. i A. R. odwołały się od tego rozstrzygnięcia, a następnie skierowały wystąpienie do organu odwoławczego.
Utrzymując w mocy decyzję organu l instancji organ odwoławczy stwierdził,
iż budowa budynku o funkcji gospodarczej czy gospodarczo-składowej wymagała
w dacie budowy wcześniejszego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Wprawdzie od dnia 31 maja 2004 r. (w zawiązku ze zmianą ustawy - Prawo budowlane), budowa wolno stojących budynków gospodarczych, wiat i altan
o powierzchni zabudowy do 10 m2 wymagała zgłoszenia, jednak nie dotyczy
to przedmiotowego budynku z uwagi na wielkość powierzchni zabudowy. Obecnie realizacja przedmiotowego budynku również wymagałaby pozwolenia na budowę, gdyż spod tego obowiązku zwolnione są, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, budynki gospodarcze wolno stojące
o powierzchni zabudowy do 35 m2. W konsekwencji PINB w B. poprawnie zastosował przepis art. 48 ustawy - Prawo budowlane. W związku z wątpliwościami podjętymi przez PWINB w B., czy budynek ze ścianami z blachy trapezowej z pokryciem z blachy, niebędący jednak garażem, odpowiada cytowanym powyżej zapisom prawa miejscowego, organ wystąpił do Prezydenta Miasta B. z zapytaniem w tej kwestii. Organ ten stwierdził, iż lokalizacja części budynku na działce [...] koliduje z przebiegiem projektowanej drogi gminnej, natomiast pozostała część budynku, istniejąca na działce [...], jest sprzeczna z powołanym wyżej § 8 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gabaryty budynku oraz wykonanie jego ścian zewnętrznych, wrót garażowych i drzwi wejściowych z blachy trapezowej, powoduje, że jego forma zewnętrzna jest tożsama z estetyką garażu "blaszaka". Okoliczności te uniemożliwiają doprowadzenie spornego budynku, do stanu zgodnego z prawem w sposób inny niż wydanie nakazu jego rozbiórki. Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż fakt, że przedmiot postępowania administracyjnego został zrealizowany w miejscu wcześniej istniejącego, a następnie rozebranego, budynku gospodarczego pozostaje bez wpływu na niniejszą sprawę. Odbudowa jest definiowana przez ustawodawcę jako budowa i podlega tym samym regulacjom prawnym. Gmina B. jest wprawdzie właścicielem działki [...] przy ul. W. [...] w B., jednak inwestorami stwierdzonej samowoli budowlanej pozostają J. P. i A. R. Wydany nakaz rozbiórki jest zgodny z art. 52 ustawy - Prawo budowlane, który pozwala organom nadzoru budowlanego kierować decyzje nakazowe wynikające z przepisów art. 48, 49b, 50a oraz 51 w pierwszej kolejności do inwestora. Okoliczność, iż budynek objęty nakazem rozbiórki jest inwestorkom niezbędny nie stanowi podstawy do jego legalizacji w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane. Murowany budynek, istniejący również częściowo na działce o nr geod. [...], przeznaczony jest do rozbiórki, w związku z budową drogi stanowiącej przedłużenie ul. S. R. w B. Nieuzasadnionym pozostaje stanowisko odwołujących się, iż zmniejszenie powierzchni budynku do 35 m2 otworzy drogę do legalizacji. Podstawę do rozbiórki stanowi niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prawo nie działa wstecz, jednak legalizacja następuje obecnie, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Legalizacja przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego jest niemożliwa z uwagi na wykonanie budynku jako budynku typu "blaszak".
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku A. R. i J. P. zarzuciły spornej decyzji PWINB w B. rażące naruszenie: przepisów prawa materialnego, w szczególności:
- art. 52 ustawy - Prawo budowlane, przez jego błędną wykładnię i nałożenie obowiązku rozbiórki spornego obiektu gospodarczego na skarżące, w sytuacji, gdy utraciły one tytuł prawny do nieruchomości o nr ewid. [...], w związku z czym nie mają żadnych praw do dysponowania tą nieruchomością, co oznacza również, że nie mają możliwości zrealizowania rozbiórki obiektu usytuowanego na wskazanej działce;
- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, przez niewłaściwe zastosowanie i nakazanie A. R. i J. P. rozbiórki budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewidencyjnymi: [...] i [...] przy ul. W. [...] w B., pomimo nieprzeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania zmierzającego do ustalenia, czy możliwe jest zalegalizowanie przedmiotowej odbudowy; a także przepisów postepowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 j.t.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o istocie sprawy, a w szczególności, przez brak ustalenia czy nie zachodzą przesłanki opisane w art. 48 ust. 2 i 3 - Prawa budowlanego, co spowodowało załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela,
- art. 7 i 77 § 1 Kpa w zw. z art. 10 § 1 Kpa, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, tj. przez brak ustaleń w zakresie określenia pełnego kręgu stron postępowania administracyjnego do których winna być skierowana decyzja w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego i nie zapewnienie im czynnego udziału w toczącym się postępowaniu;
- art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 109 § 1 Kpa, poprzez pominięcie wszystkich właścicieli nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany, którego dotyczy zaskarżona decyzja;
- art. 8 Kpa i art. 107 § 3 Kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji
z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności, nie wskazanie przez organ administracji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz
- art. 9 i 11 Kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o nakazaniu A. R. i J. P. rozbiórki budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid. [...]
i [...] przy ul. W. [...] w B.
W uzasadnieniu wskazano, iż organy obu instancji nieprawidłowo skierowały decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu usytuowanego na działce oznaczonej nr ewid. [...] do skarżących, opierając się wyłącznie na tym jednym ustaleniu, że to one są wyłącznymi inwestorami odbudowy znajdującego się tam budynku gospodarczego
i nie czyniąc w tym zakresie jakichkolwiek dalszych ustaleń. Wzmiankowana nieruchomość stała się z mocy samego prawa własnością Gminy B.
W związku z czym, skarżące utraciły do niej tytuł prawny, nie mają żadnych praw
do dysponowania tą nieruchomością, co oznacza również, że nie mają możliwości zrealizowania rozbiórki na wskazanej działce. Stroną prowadzonego postępowania administracyjnego bez wątpienia winna być także Gmina B., będąca właścicielem działki oznaczonej nr ewid. [...] w dacie wydania skarżonej decyzji. Aktualny właściciel nieruchomości powinien być zobowiązany do dokonania obowiązku, o którym stanowi art. 48 ust. 1 - Prawa budowlanego.
W konsekwencji skarżące wniosły o uchylenie decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji,
W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Organ uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów ustawy - Prawo budowlane. W momencie wydawania zaskarżonej decyzji tutejszemu organowi znany był fakt, iż działka o nr [...] przy ul. W. w B., przestała znajdować się we współwłasności skarżących. Przepis art. 52 ustawy - Prawo budowlane nie wymaga, aby inwestor, który dokonał samowoli budowlanej, legitymował się własnością nieruchomości. Dodatkowo pozostała, większa część budynku, zlokalizowana na działce nr [...], nadal znajduje się we współwłasności skarżących. Dzielenie przedmiotowej inwestycji, w sytuacji stwierdzenia braku możliwości jej doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w sposób inny niż nakaz rozbiórki, nie jest w żaden sposób uzasadnione. Bezpodstawny jest również zarzut, iż w postępowaniu pominięte zostały podmioty legitymujące się statusem strony, którym nie zapewniono czynnego w nim udziału oraz nie była do nich adresowana zaskarżona decyzja. Gmina B. nie została pominięta jako strona, a w postępowaniu brała udział jednostka Gminy odpowiedzialna za inwestycje drogowe na terenie miasta B., tj. Zarząd Dróg Miejskich. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez niezbadanie możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Wobec jednoznacznego stwierdzenia niezgodności z planem miejscowym inwestycji skarżących przez organ właściwy, zgodnie z art. 48 ust. 3 pkt 1 przywołanej powyżej ustawy, wydawanie postanowienia legalizacyjnego byłoby jedynie narażaniem inwestorek na koszty. Nieuzasadnione są również zarzuty, iż w trakcie prowadzonego postepowania nie został w pełni zebrany materiał dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) - dalej jako ustawa - Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego ustaliły ponad wszelką wątpliwość, iż na nieruchomości przy ul. W. [...] w B., stanowiącej współwłasność M. J. F., K. M. M., J. P. i A. R., istnieje obiekt gospodarczy powstały w latach 2003 – 2004 składający się: z części o wymiarach w rzucie [...] x [...] m, zlokalizowanej na działce o nr geod. [...], użytkowanej na cele gospodarcze oraz z części o wymiarach w rzucie [...] x [...] m2, zlokalizowanej częściowo na działce nr geod. [...] i częściowo na działce o nr geod. [...] (własność Gminy B. od grudnia 2014 r.)
- użytkowanej jako skład opału. Obiekt w części gospodarczej ma konstrukcję szkieletową drewnianą - słupki drewniane oraz metalowe umocowane w stopach fundamentowych, ściany z blachy trapezowej, w których od strony działki o nr geod. [...] zamontowano dwoje wrót garażowych (drewnianych i z blachy trapezowej). W tej części budynku brak jest posadzek. Wewnątrz wykonana przegroda z poliwęglanu. Obiekt w części składu opału jest posadowiony na fundamencie z bloczków betonowych, wykonana posadzka betonowa oraz dwie ściany zewnętrzne - drewniana oraz z blachy trapezowej z drzwiami z blachy (2 sztuki). Wewnątrz wykonana przegroda z desek. Obie części przedmiotowego obiektu gospodarczego tworzą jedną bryłę. Dzieli je lekka ścianka drewniana z desek. Dach nad obiema częściami wspólny, dwuspadowy, konstrukcji drewnianej z pokryciem z blachy. Powierzchnia zabudowy wynosi [...] m2. Inwestorami opisanego obiektu były J. P. i A. R. Inwestorki nie występowały o pozwolenie na budowę. Obecnie działka o nr geod [...] jest przewidziana pod realizację inwestycji drogowej polegającej na przedłużeniu ul. S. R. w B. Dodatkowo zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części osiedla B. w B. (rejon ul. T., S., Ś.,
J.K. B., O. i S.), zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej
w Białymstoku z dnia 29 października 2007 r. Nr XVIII/174/07 (Dz. Urz. Woj. Podl.
z 2007 r. Nr 261, poz. 2778) działka o nr geod. [...] przy ul. W. w B. leży w strefie ochrony konserwatorskiej i obowiązują na tym terenie ogólne zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu - istniejące garaże typu blaszak oraz obiekty tymczasowe są docelowo przeznaczone się do likwidacji - § 8 pkt 6 planu.
Mając na uwadze powyższe ustalenia faktycznie to należało zatem stwierdzić, iż w ocenie Sądu w sprawie niniejszej organy obu instancji popełniły błąd w zakresie stosowania art. 52 ustawy – Prawo Budowlane.
Zgodnie z treścią przepisu art. 52 ustawy – Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49 b, art. 50 a oraz
art. 51.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wymienienie w cytowanym przepisie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. Utarty jest pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego, i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób. Nałożenie obowiązku wykonania czynności można uzasadniać kryterium sprawstwa lub tytułu prawnego do obiektu budowlanego, którego postępowanie dotyczy. W przypadku zbiegu obu tych kryteriów, czyli ustalenia, że sprawca jest jednocześnie właścicielem obiektu, w zasadzie nie ma problemu ze wskazaniem podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności. W przypadku gdy sprawca nie ma już tytułu prawnego do nieruchomości, której postępowanie dotyczy, wykonanie obowiązku może być problematyczne z uwagi na brak zgody właściciela nieruchomości na dokonanie tych czynności. Można też sobie wyobrazić sytuację, że właściciel obiektu będzie wyrażał wolę, by czynności dokonał inwestor, który w momencie orzekania nie ma prawa do obiektu budowlanego. W przypadkach gdy sprawcą jest inwestor, który nie posiada w dacie orzekania przez organ prawa do obiektu, wskazanie podmiotu zobowiązanego powinno uwzględniać wolę właściciela co do tego, czy chce i zezwala, by inwestor – sprawca samowoli – dokonał czynności. Wola właściciela, gdy sprawcą jest inny podmiot, powinna mieć znaczenie w zakresie wskazania podmiotu zobowiązanego. W takiej sytuacji z uzasadnienia decyzji organu powinno wynikać, że właściciel wyraził zgodę na to, by to
inwestor dokonał czynności (wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 338/11, publ. www.cbois.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 10 maja 2013 r., publ. www.cbois.nsa.gov.pl; M. Wincenciak, Komentarz do art. 52 ustawy – Prawo budowlane, System Informacji Prawnej Lex).
Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej to raz jeszcze należało wskazać, że sporny obiekt gospodarczy składa się z części zlokalizowanej na działce o nr geod. [...], użytkowanej na cele gospodarcze (część garażowa) oraz z części usytuowanej częściowo na działce nr geod. [...] i częściowo na działce o nr geod. [...] - użytkowanej jako skład opału, stanowiącej własność Gminy B. W sytuacji, gdy część obiektu znajduje się na działce należącej do Gminy B, to również Gmina jako właściciel działki o nr geod. [...] powinna zostać współzobowiązania do wykonania przedmiotowej rozbiórki.
Decyzja wydana na podstawie przepisu art. 48 w zw. z art. 52 ustawy – Prawo budowlane powinna być skierowana do podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest jej właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześnie dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. Obowiązek likwidacji samowoli budowlanej,
w tym również wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części przechodzi na następców prawnych - aktualnych właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości (A. Gliniecki; Komentarz do art. 52 ustawy - Prawo budowlane; System Informacji Prawnej Lex).
Dodatkowo organy nadzoru budowlanego w treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia zaniechały dokonania precyzyjnych ustaleń czy w sytuacji gdy część spornego obiektu jest objęta zakazem lokalizacji wynikającym z treści § 8 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określonego w uchwale Rady Miejskiej w Białymstoku z dnia 29 października 2007 r. Nr XVIII/174/07, zakazującym lokalizacji garaży typu blaszak, obiektów tymczasowych (z wyjątkiem kiosków zlokalizowanych przy istniejących i projektowanych przystankach autobusowych) - istniejące garaże typu blaszak oraz obiekty tymczasowe przeznaczone są docelowo do likwidacji, to konieczna jest rozbiórka całego obiektu usytuowanego na działce o nr geod. [...], czy też technicznie możliwe jest rozebranie tylko części garażowej.
Z powyższych względów Sąd uchylił skarżoną decyzję PWINB w B. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję PINB w B. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny współzobowiązać w treści rozstrzygnięcia Gminę B. do dokonania rozbiórki obiektu w części usytuowanego na należącej do niej działce. Dodatkowo organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć okoliczność czy konieczna jest rozbiórka całości spornego obiektu, czy też można ją ograniczyć tylko do części garażowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło