I SA/Bk 916/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 04 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. B. i A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania A. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. A. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką G. B. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia G. B. (umowa o pracę) w kwocie 2.772 zł. Skarżący jest osobą bezrobotną, od [...] kwietnia br. bez prawa do zasiłku. Stałe wydatki rodziny wynoszą 1.898 zł, w tym: pożyczki – 418 zł; koszty ponoszone za mieszkanie – 1.080 zł; media – 100 zł; ubezpieczenie, eksploatacja samochodu – 300 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 (wartość 380.000 zł) oraz samochód osobowy o wartości 7.000 zł. Dodatkowo małż. B. mają zgromadzone oszczędności w kwocie 33.000 zł. Środki te przeznaczone są na niezbędne utrzymanie gospodarstwa domowego (remonty domu) i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (k. 26 - 27). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: zaświadczenie z PUP w B. z dnia [...] września 2016 r. (k. 28). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż w tut. Sądzie zawisłe są obecnie trzy sprawy ze skargi małż. B. tj. sygn. akt I SA/Bk 914 – 916/16. W sprawie I SA/Bk 914/16 wysokość wpisu od skargi to 178 zł (k. 15 sygn. akt I SA/Bk 914/16), w sprawie I SA/Bk 915/16 opłata ta wynosi 339 zł (k. 15 sygn. akt I SA/Bk 915/16) oraz w sprawie I SA/Bk 916/16 – 325 zł (k. 15). Zatem łącznie koszty wymaganych wpisów od skarg wynoszą 842 zł. W złożonym oświadczeniu A. B. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to 2.772 zł (wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę uzyskiwane przez G. B.). Stałe wydatki zostały oszacowane na kwotę 1.898 zł. Majątek małż. B. stanowi: dom o powierzchni [...] m2, samochód osobowy o wartości 7.000 oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 33.000 zł. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku (k. 28). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez A. B i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę stałego źródła dochodu (wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia) oraz poczynione przez wnioskodawcę oszczędności w wysokości 33.000 zł, pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz koszty ustanowienia radcy prawnego z wyboru w sprawie niniejszej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez małż. B. oszczędności w wysokości 33.000 zł, kwota ta jest wystarczająca do pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru oraz pokrycia kosztów sądowych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgromadzone środki finansowe wielokrotnie przekraczają wysokość kosztów na obecnym etapie postepowania sądowego tj. wpisów od skarg w trzech sprawach obecnie zawisłych przed tut. Sądem w łącznej wysokości 842 zł. Poza wszelką wątpliwością pozostaje zatem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadmistracyjnego. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, której rodzina ma źródła utrzymania, zgromadzone oszczędności i majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-