IV SA/Wa 1498/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-02
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla elektrowni wiatrowej może zostać wydana bez pełnego uwzględnienia warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności w zakresie parametrów i lokalizacji inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Stwierdzono rozbieżności między parametrami i lokalizacją inwestycji wskazywanymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a tymi przyjętymi w decyzji o warunkach zabudowy, co mogło uniemożliwić spełnienie warunków środowiskowych. Sąd podkreślił, że organy są związane decyzją środowiskową i powinny zapewnić zgodność decyzji WZ z jej ustaleniami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżący zarzucał m.in. negatywny wpływ inwestycji na środowisko i zdrowie ludzkie oraz naruszenie przepisów postępowania. Organy administracji uznały, że elektrownia wiatrowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej i że kwestie środowiskowe zostały rozstrzygnięte w odrębnej decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant St. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. B. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej k.p.a.) w związku z art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 3 - 5 i ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 199 – dalej u.p.z.p.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) – po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzania budowlanego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 1,8 MW wraz z naziemną i podziemną infrastrukturą towarzyszącą, zjazdem stałym z drogi publicznej, zjazdem tymczasowym z drogi publicznej, drogą dojazdową stałą, drogą dojazdową tymczasową, stałym placem serwisowo-montażowym, elementami tymczasowymi placu montażowego, zachodzeniem śmigieł, przewidzianej do realizacji na części działek o nr ewid. [...], [...], [...] położnych w miejscowości [...] gm. [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. znak [...] nr [...] Wójt Gminy [...], działając na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], ustalił warunki zabudowy dla zamierzania budowlanego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 1,8 MW wraz z naziemną i podziemną infrastrukturą towarzyszącą, zjazdem stałym z drogi publicznej, zjazdem tymczasowym z drogi publicznej, drogą dojazdową stałą, drogą dojazdową tymczasową, stałym placem serwisowo-montażowym, elementami tymczasowymi placu montażowego, zachodzeniem śmigieł, przewidzianej do realizacji na części działek o nr ewid. [...], [...], [...] położnych w miejscowości [...] gm. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ opisał podejmowane czynności procesowe. Wyjaśnił, że w jego ocenie budowa elektrowni wiatrowej jest inwestycją z zakresu zabudowy produkcyjnej. Po przeprowadzeniu analizy urbanistycznej zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. organ ustalił, że planowana inwestycja spełnia łącznie wszystkie wymogi określone w tym przepisie, gdyż:
- przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 3 nie stosuje się do obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej,
- projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla projektowanego zamierzenia budowlanego,
- teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, gdyż działki w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 1992 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Z dnia [...] grudnia 1992 r. Nr [...] poz. [...]), który utracił ważność na mocy art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zlokalizowane były na terenie: drogi powiatowej ozn. Nr [...] (obecnie nr [...]), zbiorczej Z ([...]) o szerokości w liniach rozgraniczających 25m, na terenach A.RM - o dominacji zabudowy zagrodowej, z możliwością lokalizacji nierolniczego budownictwa mieszkaniowego, usługowego i rzemiosła produkcyjnego, C.RP - upraw rolniczych z istniejąc zabudową rozproszona i ograniczonym prawem zabudowy, a nadto położone są na gruncie ornym kl. RIVa, RTVb, RV, RVI - dz. nr [...] o pow. 2,79ha, a także na gruntach ornych kl. RIVa, RIVb, RV, RVI, użytkach rolnych zbudowanych B RIVb, B-RV, sadach S-RIVb, S-RV, S-RVI, nieużytkach N - dz. nr [...] o pow. 9,98ha
- decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, w szczególności uwzględnia szczegółowe uwarunkowania wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., jak również warunki ochrony środowiska określone w art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Organ wskazał, że decyzja została pozytywnie uzgodniona ze Starostą [...], Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział w [...], zarządcą drogi, Wojewodą [...], Marszałkiem Województwa [...], Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego i Szefostwem Służb Ruchy Lotniczego Sił Zbrojnych RP. Po uwzględnieniu ww. uzgodnień, a także wyników analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, organ stwierdził, że w sprawie spełnione zostały wymogi do ustalenia warunków zabudowy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. B., zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez brak przeprowadzenia kompleksowej analizy w zakresie zbadania poziomu oddziaływania akustycznego oraz wpływu na środowisko naturalne urządzenia w postaci instalacji nadziemnej, jak i podziemnej, dotyczącej infrastruktury elektrowni wiatrowej,
- art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy inwestycja w postaci elektrowni wiatrowej posadowiona w bliskiej odległości od siedlisk ludzkich oraz siedlisk zwierząt wpływa na zdrowie ludzi, gdyż turbiny emitują infradźwięki powodujące u organizmów żywych syndrom turbin wiatrowych oraz chorobę drganiowo-dźwiękowa (VAD), a także poprzez niezastosowanie unormowań określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. i z dnia 10 listopada 2010 r. oraz rozporządzenia z dnia 30 października 2003r., a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczących zarówno uciążliwości inwestycji elektrowni wiatrowej w zakresie zakłóceń elektrycznych, poziomu hałasu oraz wpływu na środowisko.
Odwołujący się zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez błędną i wybiórczą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do nieprawidłowego ustalenia, iż inwestycja w postaci elektrowni wiatrowej nie zmieni znacznie sposobu użytkowania i przeznaczenia terenu oraz nie będzie oddziaływała znacznie na życie osób zamieszkujących w pobliżu planowanej inwestycji. Ponadto zarzucił brak ustaleń w zakresie faktycznej odległości pomiędzy farmą wiatrową a siedliskami ludzkimi, podczas gdy osoby prowadzące działalność rolniczą oraz zajmujące się hodowlą zagrodową nie będą mogły powiększyć istniejących już zagród, ani też posadowić na posiadanych przez siebie gruntach budynków mieszkalnych z uwagi na odziaływanie inwestycji oraz nieznaczne oddalenie elektrowni wiatrowej od siedlisk ludzkich.
Z uwagi na powyższe zarzuty, odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyjaśnił, że mieszka na terenie bezpośrednio sąsiadującym z terenem elektrowni wiatrowej i w miejscu bezpośredniego oddziaływania immisji w postaci hałasu płynącego z elektrowni wiatrowej. Głównym źródłem utrzymania jego rodziny jest hodowla ptactwa - gęsi owsianej, która jest bardzo wrażliwa na zmiany w otoczeniu, zwłaszcza na hałas. Posadowienie elektrowni wiatrowej w bliskim sąsiedztwie hodowli stanowi realne zagrożenie dla tych ptaków. Zdaniem skarżącego, w toku postępowania organ powinien ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości sąsiednich, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych. Zdaniem strony, na organie spoczywa obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu, tj. analizy akustycznej oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie odwołującego się, organ nie uwzględnił unormowań dotyczących uciążliwości inwestycji w zakresie zakłóceń elektrycznych, poziomu hałasu oraz wpływu na środowisko, a nadto nie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Starosty o wydanie opinii w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem strony, z uwagi na brak szczegółowej analizy co do wpływu inwestycji na środowisko oraz zdrowie ludzi, a także brak ostatecznego ustalenia odległości inwestycji od siedlisk ludzkich, niemożliwe jest ostateczne wskazanie rodzaju oddziaływania na sąsiadujące tereny. Odwołujący się zarzucił, że inwestycja ograniczy możliwość zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, które stracą na wartości.
W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że teren, na którym inwestor zamierza realizować przedsięwzięcie, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, iż jest on zobowiązany do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.z.p. Organ podał, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Wyjaśnił, iż przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 wyraża zasadę dobrego sąsiedztwa, tj. dostosowania nowej zabudowy do cech i parametrów o charakterze architektonicznym i urbanistycznym zabudowy dotychczas istniejącej na danym terenie, przy czym zasady tej nie stosuje się do urządzeń infrastruktury technicznej. Stosownie bowiem do art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Organ dodał, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera definicji legalnej "urządzeń infrastruktury technicznej", lecz utrwalił się pogląd, że elektrownie wiatrowe należy zaliczyć do tego typu urządzeń. Zdaniem organu odwoławczego, wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy elektrowni wiatrowej nie jest uzależnione od spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, co wynika wprost z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że rozstrzygniecie wniosku inwestora wymagało rozważenia kwestii spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3-5 u.p.z.p.
Organ wskazał, że ze względu na charakter inwestycji wymaga ona jedynie dostępu do sieci elektroenergetycznej. We wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. (zmienionym pismem z dnia 18 lutego 2013 r.) inwestor podał, iż wyprowadzenie mocy nastąpi energetyczno - światłowodowym podziemnym kablem średniego napięcia SN do stacji elektroenergetycznej GZP na podstawie warunków wydanych przez właściciela GZP. Do wniosku załączył warunki przyłączenia do sieci [...] S.A. oraz umowę o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej z dnia 1 lutego 2011 r. Organ zauważył, że wprawdzie termin ważności warunków przyłączenia upłynął i inwestor będzie zobowiązany do ich odnowienia, jednak z dokumentów wynika jednoznacznie, że teren inwestycji jest uzbrojony w sieć elektroenergetyczną i istnieją możliwości przyłączenia inwestycji do tej sieci - co jest wystarczające do uznania, że uzbrojenie terenu jest dostateczne. Realizacja przyłącza kablowego nastąpi zaś w ramach oddzielnej procedury administracyjnej, tj. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ dodał, że teren objęty inwestycją nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] Starosta [...] uzgodnił projekt przedmiotowej decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż według stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków, działki nr [...] i [...] stanowią użytki rolne tj. grunty orne (R) kl. IVa, IVb, V, VI - dz. nr [...] o pow. 2,79ha, a także grunty orne (R) kl. IVa, IVb, V, VI, sady (S-R) kl. IVb, V i VI, nieużytki N, a także użytki rolne zbudowane (zabudowa zagrodowa) (Br-R) kl. IVb i V- dz. nr [...] o pow. 9,98ha. Oznacza to, że inwestycja planowana jest na gruntach nie wymagających zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze w rozumieniu art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Natomiast działka nr [...] ujawniona jest jako tereny komunikacyjne - drogi (dr) i nie stanowi gruntu rolnego w rozumieniu art. 2 ww. ustawy.
Organ dodał, że w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, IIla i Illb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Zdaniem organu, uzasadnione jest zatem stwierdzenie, iż teren objęty wnioskiem nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji jest także zgodna z przepisami odrębnymi, w tym z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o drogach publicznych, z ustawą Prawo lotnicze - co wynika z postanowień uzgadniających właściwych organów, a także z ustawą Prawo wodne, Prawo ochrony środowiska i ustawą o ochronie przyrody oraz o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W szczególności, uwzględnia uwarunkowania wynikające z decyzji środowiskowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], na mocy której Wójt Gminy [...] określił warunki środowiskowe, na jakich może być zrealizowane przedmiotowe przedsięwzięcie.
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zasadnym było ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie bowiem z art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że w istocie dotyczą one materii uregulowanej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Wyjaśnił, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organy nie dokonują oceny inwestycji pod kątem jej wpływu na środowisko. W tym celu ustawodawca stworzył odrębne postępowanie, w toku którego wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. W przedmiotowej sprawie decyzja taka została wydana przez organ I instancji w dniu [...] marca 2012 r. nr [...] i jest rozstrzygnięciem prawomocnym. Zdaniem organu, zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko jest bezpodstawny, bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji, stosownie do powołanego przepisu, wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Ponadto, zdaniem organu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich. Organ podał, że zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Obawy właścicieli nieruchomości sąsiednich co do przyszłego funkcjonowania inwestycji, w szczególności jej wpływu na obniżenie wartości nieruchomości sąsiednich, nie mogą uzasadniać odmowy ustalenia warunków zabudowy, jeżeli spełnione zostaną wszystkie wymagania ustawowe. Jeżeli natomiast decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki w zakresie wartości nieruchomości, zastosowanie znajduje art. 63 ust. 3 u.p.z.p., przewidujący odpowiednie zastosowanie art. 36 i 37 tejże ustawy, a koszty realizacji roszczeń ponosi inwestor po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. B.
Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił błędną analizę stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie poprzez uznanie, iż planowana budowa elektrowni wiatrowej o mocy 1,8 MW wraz z naziemną i podziemną infrastrukturą towarzyszącą nie wpłynie negatywnie na środowisko przyrodnicze oraz na życie i zdrowie ludzkie. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a przez prowadzenie postępowania wbrew praworządności oraz w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej, w szczególności przez brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy niesłusznie uznał, iż decyzja Wójta Gminy [...] jest prawidłowa, a nadto bezzasadnie uchylił się od zbadania kwestii związanych z naruszeniem równowagi w środowisku naturalnym oraz szkodliwym oddziaływaniem planowanej inwestycji na zdrowie i życie ludzkie. Skarżący wskazał, że umieszczenie turbiny wiatrowej w bliskim sąsiedztwie jego domu spowoduje znaczny spadek wartości jego nieruchomości, uniemożliwi mu budowę domu oraz rozbudowę działalności rolniczej, w tym budowę kurników dla hodowanych przez niego gęsi. Wyjaśnił, że inwestycja utrudni mu rozwój hodowli, ponieważ gęś owsiana jest gatunkiem płochliwym i ptaki te będą bały się turbiny wiatrowej. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżący przedłożył sporządzoną w dniu [...] maja 2016 r. opinię dr inż. H. B. z Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego Zakładu Doświadczalnego [...], z której wynika, iż budowa elektrowni wiatrowych źle wpływa na dobrostan hodowanych gęsi. W ocenie skarżącego, elektrownia negatywnie wpływa także na zdrowie ludzi. Z treści publikacji "Elektrownia a zdrowie" wynika, że hałas turbin wiatrowych prowadzi do trwałego uszkodzenia słuchu, a emitowane infradźwięki i błyski światła słonecznego powodują poważne choroby, w tym patologię ogólnoustrojową, określaną jako choroba wibroakustyczna lub syndrom turbin wiatrowych. Skarżący zarzucił, że błędne jest dokonywanie pomiaru hałasu turbin wiatrowych w dB. Podniósł, iż organ nie przeprowadził żadnych analiz akustycznych oraz nie zbadał negatywnego wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i środowisko naturalne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]4 lutego 2016 r. znak [...] nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla zamierzania budowlanego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 1,8 MW wraz z naziemną i podziemną infrastrukturą towarzyszącą, zjazdem stałym z drogi publicznej, zjazdem tymczasowym z drogi publicznej, drogą dojazdową stałą, drogą dojazdową tymczasową, stałym placem serwisowo-montażowym, elementami tymczasowymi placu montażowego, zachodzeniem śmigieł, przewidzianej do realizacji na części działek o nr ewid. [...], [...], [...] położnych w miejscowości [...] gm. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 3-5 i ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 199 – u.p.z.p.).
Stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wprowadza zasadę tzw. dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech już zagospodarowanego terenu sąsiedniego, aby zagwarantować ład przestrzenny, o którym mowa w przepisie art. 2 pkt 1 u.p.z.p. Warunki zabudowy można zatem ustalić dla inwestycji zgodnej z przepisami odrębnymi, a nadto spełniającej łącznie wymogi sformułowane w powołanym przepisie, w tym wymóg kontynuacji istniejącej zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych oraz zapewnienie wystarczającego uzbrojenia terenu. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanych już terenów nowa zabudowa powinna więc odpowiadać charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy już istniejącej w otoczeniu wnioskowanej.
W tym miejscu trzeba zauważyć, że ustawodawca przewidział kilka wyjątków od ww. zasady. Przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. stanowi, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Oznacza to, że realizacja inwestycji mających za przedmiot m.in. urządzenia infrastruktury technicznej nie jest uzależniona od spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Z tego względu, istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie miało dokonanie oceny, czy planowana inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy stanowi urządzenie infrastruktury technicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie spraw dotyczących elektrowni wiatrowych ugruntowało się stanowisko, według którego urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych energii stanowią urządzenia infrastruktury technicznej i przy ustalaniu warunków zabudowy dla nich nie jest wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy (tak: wyrok NSA z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2251/10; NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 310/10; WSA w Olsztynie z dnia 12 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 5/13; WSA w Poznaniu z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Po 1003/08; WSA w Bydgoszczy z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 533/09, WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 650/10; WSA w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 636/13; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt lI OSK 762/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela zawarte w nich stanowisko, w tym min. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 762/12, zgodnie z którym tzw. elektrownie wiatrowe stanowią urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu przepisu art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje pojęcia "infrastruktura techniczna". Bazując na wykładni systemowej, w tym na regulacjach zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) oraz ustawie z dnia 7 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.), podnieść należy, że art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Z kolei z definicji pojęcia urządzenia zawartej w art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne wynika, że przez urządzenia należy rozumieć urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 7 tej ustawy, procesy energetyczne to techniczne procesy w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania paliw lub energii. Mając na uwadze powyższe rozwiązania prawne, stwierdzić należy, iż urządzenia infrastruktury technicznej to przewody lub urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej, czyli m.in. siłownie wiatrowe z generatorem energii elektrycznej.
Dodatkowo wskazać należy, że pojęcie infrastruktury nie ogranicza się jedynie do urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, ale także obejmuje urządzenia, które służą do jej wytwarzania. Zgodnie z definicją encyklopedyczną, infrastruktura techniczna to urządzenia przesyłowe i związane z nimi obiekty w zakresie energetyki, dostarczania ciepła, wody, usuwania ścieków i odpadów, transportu itp. Tym samym i wykładnia językowa (gramatyczna), której zasady nakazują w przypadku braku definicji legalnej danego pojęcia nadawać mu znaczenie możliwie najbliższe potocznemu rozumieniu danego wyrazu lub zwrotu, pozwala na uznanie, iż elektrownie wiatrowe mieszczą się w językowej definicji pojęcia "infrastruktura techniczna".
Powyższe regulacje, jak również dorobek orzecznictwa sądów administracyjnych, pozwalają stwierdzić, że inwestycja objęta wnioskiem może być uznana za urządzenie infrastruktury technicznej. W konsekwencji, skoro stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy nie stosuje się do urządzeń infrastruktury, to tym samym wydanie decyzji dla projektowanego zamierzenia inwestycyjnego nie jest uzależnione od spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Z tych przyczyn, argumentacja organu zawarta w zaskarżonej decyzji w zakresie uznania przedmiotowej inwestycji za urządzenie infrastruktury technicznej, jest prawidłowa.
Ponadto, prawidłowo wskazał organ, że zarzuty związane z negatywnym wpływem inwestycji na środowisko nie mogą zostać skutecznie podniesione na obecnym etapie procesu inwestycyjnego, gdyż kwestie te były przedmiotem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia, zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2012 r. Skoro na mocy ww. decyzji zostały ustalone środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, a negatywny wpływ planowanej inwestycji na środowisko podlegał badaniu w postępowaniu środowiskowym, w toku którego została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko i sporządzono specjalistyczny raport, to w postępowaniu zmierzającym do ustalenia warunków zabudowy nie mogą być kwestionowane ustalenia decyzji środowiskowej.
W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu następuje wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o czym stanowi art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 86 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Z tego względu, określone w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2732/14, Lex nr 2102226).
Ponieważ organy orzekające w sprawie warunków zabudowy są związane decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w niniejszej sprawie organy obu instancji związane były decyzją Wójta Gminy [...] z dnia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] określającą warunki środowiskowe, na jakich może być zrealizowane przedsięwzięcie polegające na budowie parku elektrowni wiatrowych "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą, składającego się z 21 turbin wiatrowych o mocy do 1,8 MW każda. Jednakże, wbrew ocenie zawartej w zaskarżonej decyzji, nie można stwierdzić jednoznacznie, aby decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o warunkach zabudowy w pełni uwzględniała uwarunkowania wynikające z ww. decyzji środowiskowej. W szczególności zauważyć należy, iż istnieją różnice pomiędzy parametrami inwestycji określonymi w decyzji środowiskowej oraz w decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dotyczącym maksymalnej wysokości turbin wiatrowych. O ile w sentencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na stronie pierwszej wskazano maksymalną wysokość turbin wiatrowych do 150 m n.p.t., to jednak na stronie 4 decyzji w pkt III wysokość ta została określona jako 145 m. Decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2016 r. ustala w pkt 3.2 parametry i cechy zabudowy i zagospodarowania terenu dla pojedynczej elektrowni wiatrowej w zakresie całkowitej, maksymalnej wysokości od powierzchni terenu obejmującą części stałe i ruchome jako 150 m. Jednocześnie w pkt 4.3 tej decyzji Wójt Gminy [...] wskazał, że należy zachować warunki wynikające z decyzji tego organu z dnia [...] marca 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Nadto, istnieje rozbieżność w zakresie określenia lokalizacji przedmiotowych turbin wiatrowych. O ile bowiem w decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. o warunkach zabudowy organ wskazał na stronie 1 i 7, iż wniosek dotyczył inwestycji przewidzianej do realizacji na części działek o nr ewid. [...], [...] i [...] położonych w miejscowości [...], obręb [...], gm. [...], powiat [...], województwo [...], to na stronie 3 tej decyzji wśród działek, na których mają zostać zlokalizowane turbiny wiatrowe, nie została wymieniona działka nr ewid. [...]. Nadto, działka nr ewid. [...] została wskazana jako umiejscowiona w obrębie [...], a nie w obrębie [...]. Działka nr ewid. [...] nie została również uwzględniona w decyzji z dnia [...] marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w pkt I dotyczącym rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia, gdzie również lokalizacja działki nr ewid. [...] została wskazana w obrębie [...].
Jeżeli zatem istnieje rozbieżność pomiędzy parametrami i lokalizacją inwestycji, wskazywaną w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach a lokalizacją przyjętą w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, może to skutkować ustaleniem, że przy lokalizacji wskazanej dla potrzeb wydania decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe spełnienie przez inwestycję parametrów określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy czym akta sprawy nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej oceny w tym zakresie. Organ nie dopełnił wynikającego z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia sprawy, co – jak wynika z powyższych rozważań – mogło mieć wpływ na wynik sprawy ze względu na ewentualne zlokalizowanie inwestycji niezgodnie z warunkami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Ponadto, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961), decyzje WZ dotyczące elektrowni wiatrowych wydane przed dniem wejścia w życie ustawy tracą moc, chyba że przed dniem wejścia w życie ustawy wobec inwestycji niemi objętych wszczęto postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Ustawa ta weszła w życie z dniem 16 lipca 2016 r., na mocy art. 18. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sądowych pisma Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2016 r., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła w dniu [...] czerwca 2016 r. z wnioskiem o pozwolenie na budowę I etapu inwestycji [...], składającej się z 5 elektrowni wiatrowych, zlokalizowanych na terenie działek o nr ewid. [...], [...] położonych w obrębie [...] oraz na terenie działki o nr ewid. [...] w obrębie [...], gm. [...].
Ponownie rozpoznając sprawę, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu, organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tak, aby w sposób jednoznaczny było możliwe określenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz jej parametrów w zakresie wysokości turbin wiatrowych, w kontekście treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, jak również wniosku inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W szczególności, z uwagi na dostrzeżone uchybienia, organ rozważy możliwość wystąpienia w trybie art. 113 § 2 k.p.a. do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wiążącej w niniejszej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 210 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło