II SA/Go 624/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-11-03

Skład orzekający: Adam Jutrzenka – Trzebiatowski, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, wraz z nałożeniem obowiązku uiszczenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego, zostało wydane z poszanowaniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie określenia przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego i terminu uiszczenia zaliczki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące terminu uiszczenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego, mimo że postanowienie organu pierwszej instancji nie było prawomocne, a skarżący złożył zażalenie. Ponadto, w postanowieniu organu pierwszej instancji zabrakło jednoznacznego wskazania przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego, co stanowi naruszenie art. 128 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, nałożonego na T.R. decyzją z 2008 r. Po bezskutecznej egzekucji grzywny w celu przymuszenia, organ pierwszej instancji wydał postanowienie o wykonaniu zastępczym i nałożył na T.R. zaliczkę na poczet kosztów. Organ odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy. T.R. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając m.in. dyskryminację i nieprawidłowe naliczenie zaliczki. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z przyczyn proceduralnych dotyczących terminu uiszczenia zaliczki i braku wskazania przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T.R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego uchyla zaskarżone postanowienie. Ostateczną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: PINB ) orzekł o obowiązku wykonania przez T.R. rozbiórki budynku gospodarczego (obejmującego pomieszczenie gospodarcze z kurnikiem ) o powierzchni zabudowy 48m2, posadowionego na działce nr [...]. Po doręczeniu w dniu 15 lipca 2009 r. upomnienia nr [...], PINB wystawił [...] października 2009 r. tytuł wykonawczy nr [...], doręczony skarżącemu w dniu 22 października 2009r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., ponownie rozpoznając sprawę nałożenia grzywny w celu przymuszenia, PINB nałożył na T.R. grzywnę w wysokości 38 054,40 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2009 r. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Go 129/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: WINB ) z dnia [...] stycznia 2010r. w sprawie odrzucenia zarzutów T.R.. Postanowieniem z [...] lipca 2010 r. WINB uchylił postanowienie PINB z dnia [...] grudnia 2009 r. o odrzuceniu zarzutów i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie zarzutów. Również w dniu [...] lipca 2010r. WINB (postanowieniem znak [...]) orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB z dnia [...] marca 200 r. o nałożeniu na stronę grzywny w celu przymuszenia. Pismem dnia [...] grudnia 2010 r. PINB przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] w celu wyegzekwowania orzeczonej grzywny. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] września 2011r. PINB, działając jako organ egzekucyjny, ustalił, iż budynek gospodarczy objęty nakazem rozbiórki nie został rozebrany. Odpowiadając na pismo T.R. PINB w dniu 23 maja 2012 r. poinformował go, że w razie wykonania przez niego orzeczonego nakazu rozbiórki istnieje możliwość – na wniosek zobowiązanego – umorzenia nieuiszczonej grzywny w celu przymuszenia. W toku kolejnych czynności sprawdzających wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki, utrwalonych protokołem nr [...] z dnia [...] marca 2016r., PINB ustalił, że budynek gospodarczy nie został rozebrany. Dnia [...] kwietnia 2016 r. organ egzekucyjny, powołując się na przepisy art. 127 oraz 128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2014 r., poz.1619 ze zm., powoływanej jako: ustawa o pea), wydał postanowienie znak [...], o zastosowaniu wykonania zastępczego - na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego T.R. - obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2009r. znak [...], polegającego na wykonaniu rozbiórki budynku gospodarczego (zawierającego pomieszczenie gospodarcze z kurnikiem) o powierzchni zabudowy 48m2 , posadowionego na działce nr [...]. Jednocześnie organ wezwał zobowiązanego do wpłacenia w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania postanowienia kwoty 3 600 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego i kwoty 6,80 zł tytułem opłaty za wydanie postanowienia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji przytoczył okoliczności poprzedzające wydanie postanowienia i wskazał na, wynikającą z art. 122 § 2 ust. 2 ustawy o pea, powinność orzeczenia o wykonaniu zastępczym w razie niezrealizowania w terminie nałożonego obowiązku w odniesieniu do obowiązków wynikających z Prawa budowlanego Powołał się też na ustanowioną w art. 128 § 2 ustawy o pea możliwość wezwania zobowiązanego, w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego, do wpłacenia w określonym terminie zaliczki na koszty wykonania zastępczego z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia wskazanej kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, wskazując, iż jej wysokość została ustalona na podstawie przewidywanych kosztów wykonania zastępczego określonych w "Kosztorysie na rozbiórkę budynku gospodarczego ( zawierającego pomieszczenie gospodarcze z kurnikiem )" z dnia [...] kwietnia 2016 r. sporządzonym przez organ. Postanowienie organu I instancji doręczone zostało zobowiązanemu w dniu 18 kwietnia 2016 r. W zażaleniu na to postanowienie T.R. podnosił, iż nie rozumie dlaczego wezwany został do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego i to po pięciu latach, skoro przez okres 4,5 roku urząd skarbowy ściągał mu "daninę z ZUS-u" na poczet wystawionego tytułu wykonawczego, w wyniku czego spłacił ¼ długu, a i tak będzie musiał rozebrać budynek gospodarczy. Uważa się za pokrzywdzonego dyskryminującymi działaniami PINB, który w stosunku do innych osób nielegalnie wykonujących remonty bez pozwolenia, nie podejmuje żadnych kroków prawnych. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. WINB wezwał organ I instancji do uzupełnienia akt administracyjnych przekazanych wraz zażaleniem o "Kosztorys" o jakim mowa w zaskarżonym postanowieniu, który przesłany został w dniu 30 maja 2016 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( powoływany jako: WINB ) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, iż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w trybie art. 15 ustawy o pea zobowiązanemu doręczone zostało upomnienie wzywające go do dobrowolnego wykonania zobowiązania pod rygorem wszczęcia egzekucji. Wobec niezastosowania się do powyższego wezwania organ egzekucyjny w sposób wszczął postępowanie, dopełniając obowiązku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ponadto zgodnie z art. 122 § 1 pkt 2 ustawy doręczono T.R. postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, pouczając, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym w przypadku jego niezrealizowania, zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo na jego koszt i niebezpieczeństwo (art. 128 § 1 pkt 2 ustawy o pea). Zobowiązany mimo grzywny nałożonej postanowieniem nie wykonał swego obowiązku. W tej sytuacji organ egzekucyjny władny był zastosować kolejny, bardziej surowy środek w celu przymuszenia. WINB wskazał, że zgodnie z dyrektywą art. 7 § 2 ustawy o pea "organ stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Jak wynika z akt PINB najpierw zastosował najmniej uciążliwy środek w postaci grzywny, a po jego bezskuteczności, kolejny środek w postaci wykonania zastępczego. W takiej sytuacji i w związku z regulacjami art. 127, 128 i 129 ustawy o pea, zaszły podstawy do orzeczenia o wykonaniu zastępczym i nałożeniu zaliczki. Wskazując, iż powołane przepisy nie regulują wysokości zaliczki, uznał, że orzeczenie w tym przedmiocie powinno być uzasadnione w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności zaś przy uwzględnieniu sporządzonego kosztorysu. Kwota większa niż wartość kosztorysowa robót ogółem, wynikająca ze sporządzonego kosztorysu inwestorskiego, nie może zostać potraktowana jako zaliczka na poczet wykonania zastępczego. A zatem wymieniona w przytoczonym powyżej przepisie zaliczka stanowi tzw. przedpłatę, która spełnia funkcję finansowego zabezpieczenia wykonania zastępczego. Zaskarżonym postanowieniem PINB wezwał zobowiązanego do wpłaty zaliczki na poczet wykonania zastępczego w wysokości 3 600 zł, którą ustalił na podstawie przewidywanych kosztów wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku określonych w "Kosztorysie na rozbiórkę budynku gospodarczego (zawierającego pomieszczenie gospodarcze i kurnik)" z dnia [...] kwietnia 2016 r. Tym samym ustalona kwota zaliczki ma uzasadnienie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Nie przekracza ona wartości kosztorysowej robót ogółem, wynikającej ze sporządzonego kosztorysu wykonania rozbiórki, co oznacza, iż PINB nie naruszył przepisów prawa przy ustalaniu wysokości zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Wyjaśnił, iż kosztorys wskazuje jedynie koszt szacunkowy, w tym wypadku wykonania rozbiórki budynku gospodarczego objętego nakazem rozbiórki, który przy faktycznym wykonaniu robót może ulec zarówno obniżeniu, jak i podwyższeniu, stanowi zatem miarkowanie kosztów wykonania zastępczego. W ocenie WINB w okolicznościach niniejszej sprawy zaliczka na poczet wykonania zastępczego mogła opiewać na pełną kwotę wykonania zastępczego, kwota przewidziana w kosztorysie de facto stanowi tylko zaliczkę, która in minus lub in plus zostanie rozliczona, po dokonaniu rozbiórki w ramach wykonania zastępczego. W tych okolicznościach zażalenie T.R. na postanowienie organu I instancji, zdaniem WINB, nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ odwoławczy zauważył, że z akt organu egzekucyjnego nie wynika, by doszło już do zlecenia wykonawcy zastępczemu wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki, zatem nic nie stoi na przeszkodzie, by zobowiązany doprowadził do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki we własnym zakresie, np. zlecając wykonanie prac rozbiórkowych wybranemu przez siebie przedsiębiorcy po ustalonej z nim cenie. Wówczas zobowiązany uniknąłby ponoszenia kosztów wykonania zastępczego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 132 § 2 ustawy o pea, zobowiązany może zgłosić w toku czynności egzekucyjnych do organu egzekucyjnego wniosek o zaniechanie dalszego stosowania wykonania zastępczego, jeżeli wykonawca na to się i zgodzi, a zobowiązany złożył oświadczenie, że egzekwowany obowiązek wykona w terminie wskazanym przez organ egzekucyjny. W skardze na postanowienie organu odwoławczego T.R. podniósł, iż nie zgadza się z nałożeniem na niego "grzywny" w wysokości 3 600 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Wywodził, iż w roku 2010 została na niego nałożona grzywna ponieważ nie rozebrał budynku gospodarczego w wyniku czego jej egzekucję prowadził urząd skarbowy, ściągając mu "daninę z ZUS-u na rzecz tytułu wykonawczego" co doprowadziło do uzyskania kwoty ok. 10 000 zł i zaprzestania dalszej egzekucji przez komornika sądowego. W ocenie skarżącego, nie był traktowany uczciwie przez PINB. Podkreślał, że na tej samej posesji, na której znajduje się budynek gospodarczy objęty nakazem, bez jego zgody i bez zezwoleń inne osoby wykonały prace budowlane i nie spotkała je z tego tytułu jakakolwiek sankcja ze strony PINB, co oznacza nierówne traktowanie przez prawo. Tymczasem on musi nie tylko zapłacić 38 000 zł grzywny, ale też w konsekwencji rozebrać budynek gospodarczy. Jeżeli organ domaga się rozbiórki budynku, to powinien zwrócić mu wyegzekwowane kwoty lub zalegalizować ten obiekt . W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. skarżący podtrzymał skargę i oświadczył, że budynek objęty nakazem rozbiórki nie został dotychczas rozebrany, rozebrana została jedynie jedna ściana przez sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. 2014. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U z 2016, poz. 718, powoływanej dalej jako: Ppsa) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa). Istotne przy tym pozostaje, że kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przez sąd administracyjny w granicach sprawy administracyjnej, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Oznacza to w konsekwencji, iż skarga może być uwzględniona także z przyczyn innych niż w niej podniesione, czyli dostrzeżonych przez sąd administracyjny z urzędu. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego przez T.R. postanowienia WINB Sąd stwierdził należało je uchylić jednakże z przyczyn innych niż wyrażone w skardze. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie pozostawało postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB, stanowiące, że obowiązek określony w tytule wykonawczym, polegający na rozbiórce budynku gospodarczego, zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo za zobowiązanego T.R. na jego koszt i niebezpieczeństwo oraz nakładające na zobowiązanego obowiązek uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów jego realizacji. Materialnoprawną podstawą zaskarżanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 127 i 128 § 1 ustawy o pea (obecnie tekst jednolity Dz.U z 2016r., poz. 599 ze zm.) Zgodnie z art. 127 ustawy wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Art. 128 § 1 tej ustawy stanowi, że w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Stosownie do przepisu § 1a art. 128 ustawy o pea, postanowienie, o którym mowa w § 1 pkt 2, zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. W myśl § 2 art. 128 ustawy o pea, w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Zgodnie zaś z art. 32 ustawy o pea, do którego odsyła przepis art. 128 1 pkt 1, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. 3. Przywołane podstawy prawne podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia wyznaczają granice sprawy rozpoznawanej przez sąd administracyjny a zainicjowanej skargą T.R.. Oznacza to, iż w rozpoznawanej sprawie ocena legalności zaskarżonego postanowienia zawężona jest jedynie do oceny działań organów egzekucyjnych w zakresie orzeczenia o wykonaniu zastępczym obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a sąd uprawniony jest do zbadania zaistnienia przesłanek wynikających z art. 127 i art. 128 ustawy o pea ( vide: wyrok NSA z dnia z dnia 18 listopada 2014 r. II OSK 1068/13 - baza orzeczeń nsa.gov.pl). 4. Ustalając zakres kognicji w sposób określony w pkt 3 wskazać dodatkowo należy, że celem postępowania egzekucyjnego, które nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego, jest wymuszenie realizacji nakazów wypływających z ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, o ile nakazy te nie zostaną wykonane dobrowolnie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy orzekające w sprawie ustaliły w sposób bezsporny, iż tytuł wykonawczy został skarżącemu doręczony na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego w związku ze stosowaniem środka w postaci grzywny w celu przymuszenia oraz, że nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, wynikający z decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2008 r. nie został wykonany, co potwierdził też sam skarżący na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. Prowadzone dotychczas postępowanie zmierzające do przymusowej realizacji wskazanego obowiązku zainicjowane w 2009 r. i – w szczególności zaś zastosowany środek w postaci grzywny w celu przymuszenia - nie doprowadziło do jego realizacji. W okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na kilkuletnie uchylanie się zobowiązanego od wykonania decyzji, zasadne było więc - w świetle art. 7 ustawy o pea, nakazującego organowi przy wyborze środków egzekucyjnych kierować się nie tylko jak najmniejszą dolegliwością dla zobowiązanego, lecz również efektywnością danego środka egzekucyjnego - wydanie postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego, jako środka prowadzącego bezpośrednio do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku, z obciążeniem zobowiązanego kosztami wykonania zastępczego. Z tych przyczyn stwierdzić należy, że organy zasadnie uznały zaistnienie przesłanek do orzeczenia o wykonaniu zastępczym. 5. W odniesieniu do wywodów skargi wskazać należy, że orzeczona uprzednio grzywna w celu przymuszenia nie stanowiła jakiejkolwiek "opłaty legalizacyjnej", ale pozostawała wyłącznie środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku rozbiórki, który – jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy - okazał się nieskuteczny. Niespełnienie przez nią zakładanego celu w postaci wymuszenia realizacji nakazu spowodowało zaistnienie podstawy do orzeczenia o zastosowaniu wykonania zastępczego na koszt i ryzyko skarżącego. 6. Nie mogły też odnieść zamierzonego skutku wywody skarżącego dotyczące "dyskryminującego" traktowania go przez PINB w porównaniu do innych osób dopuszczających się samowolnego wykonania robót budowlanych. Kwestie te nie mogły podlegać badaniu przez Sąd orzekający zważywszy na wskazany w pkt 3 zakres sprawowanej kontroli w sprawach dotyczących orzeczenia o wykonaniu zastępczym. Realizacja robót czy obiektów budowlanych bez zgłoszenia czy pozwolenia na budowę może być przedmiotem sygnalizacji skarżącego do organów nadzoru budowlanego jak też przedmiotem skargi na bezczynność o ile skarżącemu – z uwagi na lokalizację wykonanych robót czy obiektów w stosunku do jego nieruchomości - przysługiwać będzie przymiot strony postępowania. 7. Okolicznością, która przesądziła o zasadności orzeczenia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia pozostawała kwestia związana z utrzymaniem przez organ odwoławczy w mocy orzeczenia PINB, także w zakresie dotyczącym orzeczenia o terminie uiszczenia zaliczki. Organ I instancji nałożył na skarżącego obowiązek uiszczenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia. Postanowienie organu I instancji skarżący otrzymał w dniu 18 kwietnia 2016 r. zatem termin dla uiszczenia zaliczki upływał mu z 30-tym dniem od tej daty. Postanowienie organu I instancji pozostawało nieprawomocne, nie został mu nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a skarżącemu przysługiwało prawo złożenia zażalenia, z czego skorzystał. Nie był w takiej sytuacji zobligowany do uiszczania zaliczki w zakreślonym przez PINB terminie. W dacie orzekania przez WINB, co miało miejsce [...] czerwca 2016 r., termin zakreślony przez organ I instancji już upłynął. Obowiązkiem WINB, którego postanowienie od dnia wydania ma walor ostateczności, pozostawało zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej orzeczenia o terminie uiszczenia zaliczki i wyznaczenie skarżącemu nowego terminu dla dokonania tej czynności. W sytuacji utrzymania przez organ II instancji w całości w mocy orzeczenia PINB, skarżący pozbawiony został możliwości dochowania terminu do uiszczenia zaliczki. 8. W odniesieniu do pozostałych kwestii dotyczących orzekania o zaliczce na poczet przewidywanych kosztów wykonania zastępczego, podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy. Jej wysokość została ustalona na podstawie kosztorysu stanowiącego wycenę przewidywanych kosztów wykonania zastępczego obowiązku spoczywającego na skarżącym. Podzielić też należy pogląd, iż może być ona ustalona w wysokości odpowiadającej prognozowanym kosztom. Należy jednakże zwrócić uwagę, że wymogiem wynikającym wprost z przepisu art. 128 § 1a ustawy o pea, jest wskazanie w postanowieniu przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Tak więc postanowienie takie powinno zawierać zarówno wskazanie kwoty o jakiej mowa w § 1a art. 128 ustawy o pea, jak i kwoty zaliczki o ile organ korzysta z możliwości przewidzianej w § 2 art. 128 ustawy o pea. Z postanowienia musi zatem jednoznacznie wynikać jaka jest przybliżona kwota kosztów wykonania zastępczego oraz kwota zaliczki. Zobowiązany powinien bowiem uzyskać wiedzę zarówno o przewidywanych kosztach ogólnych jak i o kwocie ustalonej zaliczki i jej relacji do tychże kosztów. Jak już wskazano kwota zaliczki może opiewać na kwotę przewidywanych kosztów wykonania zastępczego jednakże w wyraźnym ich wskazaniem. W ocenie Sądu w postanowieniu organu I instancji zabrakło jednoznacznego wskazania kwoty o jakiej mowa w § 1a art. 128 ustawy o pea, a organ skupił się na kwestii wysokości zaliczki, wobec czego skarżący nie uzyskał jednoznacznej wiedzy, że ustalona zaliczka obejmuje pełne prognozowane koszty wykonania zastępczego, a nie jedynie ich część, co powinien doprecyzować WINB. W tym stanie rzeczy na podstawie przepisu art. 145 § 1 lit. a i c Ppsa orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Sąd nie orzekał w przedmiocie kosztów ze względu na fakt iż skarżący, pouczony o treści art. 210 Ppsa, nie złożył wniosku w tym przedmiocie. 9. W wyniku uprawomocnienia się niniejszego wyroku WINB zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie PINB, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu. 10. W odniesieniu do okoliczności rozpoznawanej sprawy zwrócić należy skarżącemu uwagę na regulacje prawne stwarzające potencjalną możliwość zwrotu grzywny w przypadku wykonania obowiązku. W myśl bowiem art. 125 i 126 ustawy, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone grzywny w celu przymuszenia, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego, a grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone – w uzasadnionych przypadkach - w całości lub w znacznej części. Nadto w odniesieniu do wykonania zstępczego, co akcentował już WINB, zobowiązany może w toku czynności egzekucyjnych zgłosić do organu egzekucyjnego wniosek o zaniechanie dalszego stosowania wykonania zastępczego, jeżeli wykonawca na to się godzi, a zobowiązany złożył oświadczenie, że egzekwowany obowiązek wykona w terminie przez organ egzekucyjny wskazanym. Organ egzekucyjny uwzględni wniosek, jeżeli uzna to oświadczenie za niebudzące wątpliwości. Organ egzekucyjny może uzależnić wyrażenie zgody na wniosek zobowiązanego od złożenia przez niego zabezpieczenia wykonania egzekwowanego obowiązku w formie, jaką uzna za wskazaną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło