III SAB/Gd 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. R. na niedopełnienie obowiązków służbowych przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] postanawia: odrzucić skargę. W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w związku z "tuszowaniem pozwów o opieszałość sądową czego skutkiem jest niedopuszczenie do procesów sądowych" w sprawach o sygn. akt [...], [...] oraz [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ponieważ zaskarżone "tuszowanie pozwów o opieszałość sądową czego skutkiem jest niedopuszczenie do procesów sądowych" w sprawach o sygn. [...], [...] oraz [...]" będące jej przedmiotem nie mieści się w granicach bezczynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że rozpoznając konkretną sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Sąd administracyjny winien zatem w pierwszej kolejności zbadać czy skarga należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w/w aktu normatywnego skarga na bezczynność organu administracji publicznej wniesiona do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w sprawach, w których właściwy jest sąd administracyjny. Innymi słowy, skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje wyłącznie w sprawach, w których rozstrzygnięcie podejmowane przez organ administracji publicznej może być zaskarżone do sądu administracyjnego. Z kolei kryterium kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne zostało określone w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma zatem charakter ograniczony, co oznacza, że objęte nią są jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Jak wynika z powyższych rozważań przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność nie może być każda bezczynność organów państwa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy jej przedmiotem może być bezczynność postępowania tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. gdy organ był obowiązany załatwić sprawę administracyjną poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia (na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie [...], a także innych niż określonych w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa [...] oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. W związku z powyższym w niniejszej sprawie ustalenia wymagało, czy Prezes Sądu Okręgowego w [...] obowiązany był wydać jakikolwiek akt administracyjny, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i czy w związku z tym doszło do naruszenia dyspozycji art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prezes Sądu Okręgowego w [...] w realiach rozpatrywanej sprawy nie miał jakichkolwiek podstaw prawnych do wydania aktu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast wskazać należy, że w myśl art. 41b § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 133 – dalej: u.s.p.), organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu, którego działalności administracyjnej skarga lub wniosek dotyczą. Właściwy do rozpatrzenia skargi na działalność prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego; na działalność prezesa sądu okręgowego – prezes sądu apelacyjnego, zaś na działalność prezesa sądu apelacyjnego – Krajowa Rada Sądownictwa. Zgodnie z treścią art. 41b § 4 u.s.p. prezes sądu apelacyjnego, w terminie do końca kwietnia każdego roku, informuje Ministra Sprawiedliwości o nieprawidłowościach stwierdzonych w wyniku rozpatrzenia skarg przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji. W ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych nie zostały przewidziane środki zaskarżenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności - niezależnie od formy – podejmowane w trybie właściwym dla rozpatrywania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów sądów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. np. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 141/16) . Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji postanowienia.