II SA/Wa 466/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-03
Skład orzekający: Danuta Kania, Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wyboru ławników sądowych może zostać uznana za nieważną z powodu istotnych naruszeń przepisów dotyczących procedury zgłaszania kandydatów, takich jak niekompletne lub niezgodnie wypełnione karty zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że formalne uchybienia w wypełnieniu kart zgłoszeniowych kandydatów na ławników, takie jak brak niektórych danych lub nieprawidłowe ich wypełnienie, nie stanowią istotnego naruszenia prawa, które skutkowałoby nieważnością uchwały rady gminy. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, aby wybrani ławnicy spełniali materialnoprawne wymogi określone w ustawie, a stwierdzone wady nie uniemożliwiały identyfikacji kandydatów ani nie prowadziły do wyboru osób nieuprawnionych.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie wyboru ławników sądowych, zarzucając istotne naruszenie przepisów dotyczących procedury zgłaszania kandydatów. Wskazano na niekompletne lub niezgodnie wypełnione karty zgłoszeniowe oraz inne nieprawidłowości formalne. Rada Miejska w odpowiedzi na skargę argumentowała, że stwierdzone uchybienia nie mają charakteru istotnych naruszeń i nie wpływają na ważność uchwały, a wybrani kandydaci spełniają materialnoprawne wymogi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyboru ławników sądowych na kadencję w latach 2016 – 2019 - oddala skargę -
Rada Miejska w S. uchwałą z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie wyboru ławników sądowych na kadencję w latach 2016-2019, wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2013 r. poz. 594 ze zm.) oraz art. 160, art. 163 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 133 ze zm. – dalej jako u.s.p.), stwierdziła w § 1, iż w wyniku tajnego głosowania następujące osoby zostały wybrane na ławników:
1. do Sądu Okręgowego w P.: a) A. G., b) Z.Z.,
2. do Sądu Rejonowego w Z. do orzekania w Wydziale Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych: a) M.S.,
3. do Sądu Rejonowego w S.: a) K.H., b) W. K., c) J. K., d) J.M., e) J.P., f) J.S.
W § 2 uchwały Rada Miejska zobowiązała Przewodniczącego Rady do przekazania list wybranych ławników wraz z dokumentami, o których mowa w art. 162 § 2-4 u.s.p., prezesom właściwych sądów, najpóźniej do końca października 2015 r.
W § 3 ustaliła, iż protokoły z tajnego głosowania, odrębne dla każdego sądu stanowią załączniki do uchwały: 1) do Sądu Okręgowego w P. - załącznik nr 1, 2) do Sądu Rejonowego w Z. - w Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - załącznik nr 2, 3) do Sądu Rejonowego w S. - załącznik nr 3.
Zaś w § 4 określiła, iż uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2015 r. w sprawie wyboru ławników sądowych na kadencję w latach 2016-2019 r.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, organ nadzorczy zarzucił kwestionowanej uchwale istotne naruszenie art. 162 § 2-5 u.s.p.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda [...] wskazał, iż w dniach od [...] września do [...] października 2015 r. Wydział [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. przeprowadził kontrolę w Urzędzie Miejskim w S. w przedmiocie wykonywania przez samorząd zadania z zakresu administracji rządowej, polegającego na przeprowadzeniu wyborów ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych. Analiza dokumentacji przedstawionej w toku kontroli wskazuje, że wystąpiły przypadki, w których karty zgłoszenia albo dołączone do nich dokumenty, o których mowa w art. 162 § 2-5 u.s.p., były niekompletne lub wypełnione niezgodnie z instrukcją. Stwierdzone nieprawidłowości polegały na niewskazaniu w niżej wymienionych kartach zgłoszenia informacji nt.:
- rady gminy, do której karta powinna być złożona, w części A formularza (dotyczy kandydata o numerze PESEL [...] - J.P.),
- nazwiska poprzednio używanego - w 2 przypadkach (dotyczy kandydatów o numerach PESEL: [...]- J.P. oraz [...] – Z.Z.),
- numeru NIP - w 3 przypadkach (dotyczy kandydatów o numerach PESEL: [...]- J. M., [...]- K.H., [...]-Z.Z.),
- miejsca pracy lub prowadzonej działalności, ze wskazaniem, od ilu lat kandydat jest zatrudniony lub prowadzi działalność gospodarczą na terenie gminy (dotyczy kandydata o numerze PESEL [...] – J. K.),
- okresu zamieszkania kandydata na terenie gminy bądź okresu zatrudnienia we wskazanym miejscu pracy (dotyczy kandydata o numerze PESEL [...] – J.M.),
- pełnienia funkcji ławnika w poprzednich kadencjach (dotyczy kandydata o numerze PESEL [...] – K.H.),
- rodzaju spraw, do orzekania w których proponowany jest kandydat, wraz z uzasadnieniem potwierdzającym szczególną znajomość spraw pracowniczych - w 6 przypadkach (dotyczy kandydatów o numerach PESEL: [...]- J.P, [...] – K.H., [...]- J. K., [...]- J.S., [...]- A. G., [...]-Z.Z.),
- nazwy i oznaczenia siedziby podmiotu zgłaszającego kandydata (dotyczy kandydata o numerze PESEL [...] – A. G.).
Ponadto w 4 przypadkach karty zgłoszenia zostały wypełnione zarówno dużymi drukowanymi, jak i małymi literami (dotyczy kandydatów o numerach PESEL: [...]- W. K., [...]- J. M., [...] – K.H., [...] – M.S.).
Analiza kompletności dokumentów dołączonych do kart zgłoszenia wykazała, iż:
1) w 2 przypadkach kandydaci nie wskazali daty złożenia oświadczeń, o których mowa w art. 162 § 2 pkt 2 i 3 u.s.p. (dotyczy kandydatów o numerach PESEL: [...] – W. K. oraz [...] – J.S.),
2) dokumenty dołączone do zgłoszenia kandydata o numerze PESEL[...] , które wpłynęło do Rady Miejskiej w S. w dniu [...] czerwca 2015 r., opatrzone były datą wcześniejszą niż 30 dni przed dniem dokonania zgłoszenia, tj.: a) oświadczenie, że przeciwko kandydatowi nie jest prowadzone posterowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe opatrzone było datą [...] maja 2015 r., b) informacja z Krajowego Rejestru Karnego opatrzona była datą [...] kwietnia 2015 r., c) zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia kandydata wydane zostało [...] maja 2015 r.
Wobec powyższej analizy stanu faktycznego, jak również mając na uwadze interpretację przepisów dotyczących procedury wyboru ławników zaprezentowaną w komentarzu praktycznym do art. 162 u.s.p., którego autor zbliżone nieprawidłowości uznaje za braki formalne, które winny skutkować pozostawieniem zgłoszenia bez dalszego biegu, organ nadzoru uznał za w pełni uzasadnione skierowanie skargi na przedmiotową uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Miasto S., reprezentowane przez Burmistrza Miasta S., wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów wg. norm przepisanych.
Burmistrz S. wyjaśnił, ustosunkowując się do zarzutów skargi odnośnie zarzutów stwierdzenia nieprawidłowości wskazanych w kartach zgłoszenia kandydata na ławnika, iż:
1. J.P. - kandydat nie określił w części A formularza rady gminy, do której karta powinna być złożona - dalsza analiza rubryk wypełnionych własnoręcznie przez kandydata w karcie zgłoszenia, nie pozostawia wątpliwości, że kandydat mieszka w S. i jest proponowany do Sądu Rejonowego w S. Kandydat potwierdził prawdziwość danych zawartych w karcie zgłoszenia własnoręcznym podpisem. Zespół do wyboru ławników na podstawie informacji przygotowanej przez Referat Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego sprawdzając kandydata pod kątem czy posiada czynne prawo wyborcze oraz czy zamieszkuje stale na terenie S. potwierdził prawdziwość tych danych w karcie zgłoszenia. W związku z powyższym zgłoszenie tego kandydata mogło być skierowane tylko do Rady Miejskiej w S.
2. J.P. i Z.Z. – w dwóch przypadkach nie podano nazwiska poprzednio używanego - kandydaci nie wypełnili rubryki: "nazwiska poprzednio używane", ponieważ, jak należy domniemywać, nie posiadali innych nazwisk niż obecnie używane.
3. J. M., K.H. i Z.Z. – w trzech przypadkach nie wskazano numeru NIP - niewypełnienie rubryki NIP, w żaden sposób nie utrudniały identyfikacji osób kandydujących na ławnika.
4. J.K. - nie wskazano miejsca pracy lub prowadzonej działalności, ze wskazaniem, od ilu lat kandydat jest zatrudniony lub prowadzi działalność gospodarczą na terenie gminy - zgodnie z art. 158 § 1 pkt 4 u.s.p., ławnikiem może być wybrany ten, kto jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku. Kandydat nie wypełnił rubryki: "miejsce pracy lub prowadzonej działalności, ze wskazaniem, od ilu lat kandydat jest zatrudniony lub prowadzi działalność gospodarczą na terenie gminy". Natomiast w rubryce wyżej oświadczył, że od 12 lat jest emerytem. Należy domniemywać, że obecnie nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. Natomiast kandydat spełnił wymóg określony w art. 158 § 1 pkt 4 u.s.p., pisząc w rubryce nr 8 karty zgłoszenia, miejsce zamieszkania oraz że od 38 lata mieszka na terenie miasta S. Kandydat potwierdził, prawdziwość danych zawartych w karcie zgłoszenia własnoręcznym podpisem. Zespół do wyboru ławników na podstawie informacji przygotowanej prze Referat Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego potwierdził prawdziwość zawartych w karcie zgłoszenia danych dotyczących miejsca zamieszkania.
5. J. M. - nie wskazano okresu zamieszkania kandydata na terenie gminy bądź okresu zatrudnienia we wskazanym miejscu pracy - kandydat podał zarówno miejsce pracy i zamieszkania, bez podania od kiedy mieszka i pracuje w S. Zespół do wyboru ławników weryfikując dane w Referacie Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego uzyskał informacje, że kandydat na ławnika mieszka w S. od urodzenia tj. od 44 lat. J.M. jest zatrudniona w Urzędzie Miejskim w S. od 11 lat. Tym samym kandydat spełnił wymóg określony w art. 158 § 1 pkt 4 u.s.p.
6. K.H. - nie wypełniono rubryki "informacja o pełnieniu funkcji ławnika w poprzednich kadencjach" - pełnienie funkcji ławnika w poprzednich kadencjach nie jest warunkiem wymaganym do kandydowania na kolejną kadencję.
7. J.P. , K.H., J. K., J.S., A. G. i Z.Z. – w 6 przypadkach nie wskazano rodzaju spraw, do orzekania w których proponowany jest kandydat, wraz z uzasadnieniem potwierdzającym szczególną znajomość spraw pracowniczych - nazwa rubryki brzmi: " Informacja, czy zgłaszany kandydat jest proponowany do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy wraz ze zwięzłym uzasadnieniem potwierdzającym szczególną znajomość spraw pracowniczych". Wymienieni kandydaci nie wypełnili tej rubryki, ponieważ żaden z nich nie był proponowany do Sądu Rejonowego w Z., Wydział Pracy. Kandydaci byli proponowani do Sądu Rejonowego w S. - 5 przypadków i do Sądu Okręgowego w P. - 2 przypadki, gdzie nie są wydawane orzeczenia w sprawach z zakresu prawa pracy.
8. A. G.- brak nazwy i oznaczenia siedziby podmiotu zgłaszającego kandydata - na karcie zgłoszenia, przysłanej wraz z załącznikami za pośrednictwem poczty (na kopercie jest nazwa i oznaczenie siedziby nadawcy) znajduje się podpis J.P. opieczętowany pieczęcią -Wiceprezes Sądu Okręgowego w P.
9. K.H., J. M., W. K. i M.S. - w czterech przypadkach karty zgłoszenia zostały wypełnione zarówno dużymi drukowanymi, jak i małymi literami - w istocie tych przypadkach zastosowano w karcie zgłoszenia zarówno duże drukowane, jak i małe litery, jednakże nie miało to wpływu na treść i formę pisma, które jest czytelne i wyraźne.
Odnośnie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących kompletności dokumentów dołączonych do kart zgłoszenia:
1. W. K. i J.S. - w dwóch przypadkach kandydaci nie wskazali daty złożenia oświadczeń, o których mowa w art. 162 § 2 pkt 2 i 3 u.s.p.- zgodnie z art. 162 § 2 do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia dołączono wszystkie wymagane dokumenty. W dwóch ww. przypadkach kandydaci na ławnika dołączyli, nieopatrzone datą, ale potwierdzone własnoręcznym, czytelnym podpisem oświadczenia, że nie jest prowadzone przeciwko nim postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe oraz, że nie są pozbawieni władzy rodzicielskiej, a także, że władza rodzicielska nie została im ograniczona ani zawieszona. Wymagane oświadczenia sporządzone przez kandydatów dołączono do kart zgłoszenia, na których widnieje rubryka data wypełnienia
2. A. G. - dokumenty dołączone do zgłoszenia kandydata, które wpłynęło do Rady Miejskiej w S. w dniu [...] czerwca 2015 r. opatrzone były datą wcześniejszą niż 30 dni przed dniem dokonania zgłoszenia - kandydat złożył dokumentację zgłoszeniową skierowaną do Rady Miejskiej w S. w dniu [...] maja 2015 r. o czym świadczy pieczątka z datą wpływu sekretariatu Sądu Okręgowego w P.. Z analizy złożonych dokumentów wynika, iż były one opatrzone datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed dniem dokonywania tego zgłoszenia tj. oświadczenie, że przeciwko kandydatowi nie jest prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe opatrzone datą – [...] maja 2015 r.; informacja z Krajowego Rejestru Karnego opatrzona datą – [...] kwietnia 2015 r.; zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia kandydata wydane zostało [...] maja 2015 r. Następnie Sąd Okręgowy w P. przesłał do Rady Miejskiej w S. (data wpływu [...] czerwca 2015 r.) dokumentację zgłoszonego przez prezesa Sądu kandydata na ławnika.
Biorąc pod uwagę powyższe Burmistrz S. uznał zarzut istotnego naruszenia art. 162 § 2-5 u.s.p. za nieuzasadniony. W ocenie Burmistrza, stwierdzone nieprawidłowości mogą być traktowane ewentualnie jako nieistotne naruszenie przepisów, bowiem wybrani kandydaci spełniają wszystkie warunki określone w art. 158 u.s.p. i nie zachodzą żadne przesłanki uniemożliwiające ich wybór określone w art. 159 u.s.p. Nie w każdym przypadku i niezależnie od okoliczności danej sprawy błędne wypełnienie karty zgłoszenia na ławnika daje obligatoryjnie podstawę do pozostawienia tego zgłoszenia bez dalszego biegu. Stanowisko skrajnie formalistyczne sprzeczne byłoby z przepisami art. 158 - 162 u.s.p., a także z art. 182 Konstytucji RP. Z podobnym poglądem można spotkać się w uzasadnieniu wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Go 669/15.
Burmistrz S. podkreślił, iż skarga Wojewody wniesiona do Sądu po upływie 4 miesięcy od wyboru ławników, jakkolwiek formalnie zasadna, spowodowała że wybrani ławnicy zostali dopuszczeni do orzekania w składach orzekających sądów do których zostali wybrani. To zaś wywiera określone konsekwencje prawne. Na chwilę sporządzania odpowiedzi na skargę, według wiedzy organu samorządowego, wybrani ławnicy uczestniczyli w składach sądu w co najmniej kilkunastu wydanych orzeczeniach. Biorąc zatem pod uwagę wagę i skutki prawne dopuszczenia ławników do orzekania, jak również pełną wiedzę faktyczną Wojewody o sposobie przeprowadzenia wyborów przez Radę Miejską w S. (po przeprowadzonej w tym zakresie kontroli) wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały zawarty w skardze do sądu administracyjnego, w szczególności wobec nieistotnych nieprawidłowości formalnych, jest nieuzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej – art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.).
Kryterium sądowej kontroli uchwały rady gminy, w świetle art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2013 r. poz. 594 ze zm. – wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej uchwały), stanowi jej zgodność z prawem, co wynika ze sformułowania "uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne". Przez sprzeczność taką należy przy tym rozumieć istotną niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. akt. P 9/02, publik. OTK-A 2003/9/100). Powołana ustawa nie określa rodzaju naruszeń prawa, które należy kwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie stała się uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie wyboru ławników sądowych na kadencję w latach 2016-2019.
Zgodnie z art. 182 Konstytucji RP, udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości określa ustawa. W świetle zaś art. 4 § 1 u.s.p., w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości obywatele biorą udział przez uczestnictwo ławników w rozpoznawaniu spraw przed sądami w pierwszej instancji, chyba że ustawy stanowią inaczej. Na podstawie art. 160 § 1 u.s.p., ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Wybory przygotowują gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 160 § 2 u.s.p.). Z powyższych przepisów wynika, iż sprawa związana z procedurą wyboru kandydatów na ławników, uwzględniając istotę tej funkcji polegającą na udziale obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej.
Zaskarżona przez Wojewodę [...] uchwała została podjęta na podstawie powołanego art. 160 oraz art. 163 § 1 i 2 u.s.p., który stanowi, iż wybory ławników odbywają się najpóźniej w październiku roku kalendarzowego, w którym upływa kadencja dotychczasowych ławników. Przed przystąpieniem do wyborów rada gminy powołuje zespół, który przedstawia na sesji rady gminy swoją opinię o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie.
W niniejszej nie jest sporne, iż powyższy termin został zachowany, jak też uchwałę podjęto po zapoznaniu się z opinią o kandydatach sporządzoną przez powołany to tego celu zespół gminny.
Wojewoda [...] w swej skardze zakwestionował przestrzeganie samej procedury zgłaszania kandydatów, której negatywne skutki rzutują na prawidłowość podjętej przez Radę Miejską w S. uchwały. Sąd nie kwestionuje stwierdzonych w toku kontroli Wojewody [...] naruszeń formalnych w kartach zgłoszeniowych kandydatów na ławników, jednakże inaczej, niż czyni to organ nadzorczy, ocenia ich skutki i oddziaływanie na podjętą uchwałę w sprawie wyboru ławników. W ocenie Sądu dostrzeżone przez Wojewodę wady nie wskazują na istotną niezgodność uchwały z przepisami u.s.p., a zatem sprzeczność z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o samorządzie gminnym.
Zasady zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru regulują przepisy rozdziału 7 u.s.p. Zgodnie z przepisem art. 162 § 1 i 2 u.s.p., kandydatów na ławników mogą zgłaszać radom gmin prezesi właściwych sądów, stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisów prawa, z wyłączeniem partii politycznych, oraz co najmniej pięćdziesięciu obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na terenie gminy dokonującej wyboru, w terminie do dnia 30 czerwca ostatniego roku kadencji.
Zgodnie z art. 162 § 2 u.s.p, do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia dołącza się następujące dokumenty:
1) informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą zgłaszanej osoby,
2) oświadczenie kandydata, że nie jest prowadzone przeciwko niemu postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe,
3) oświadczenie kandydata, że nie jest lub nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej, a także, że władza rodzicielska nie została mu ograniczona ani zawieszona,
4) zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, wystawione przez lekarza, o którym mowa w art. 55 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji ławnika,
5) dwa zdjęcia zgodne z wymogami stosowanymi przy składaniu wniosku o wydanie dowodu osobistego.
Do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez stowarzyszenie, inną organizację społeczną lub zawodową, zarejestrowaną na podstawie przepisów prawa, dołącza się również aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo odpis lub zaświadczenie potwierdzające wpis do innego właściwego rejestru lub ewidencji dotyczące tej organizacji (§ 3).
Do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez obywateli dołącza się również listę osób zawierającą imię (imiona), nazwisko, numer ewidencyjny PESEL, miejsce stałego zamieszkania i własnoręczny podpis każdej z pięćdziesięciu osób zgłaszających kandydata (§ 4).
Dokumenty wymienione w § 2 pkt 1 - 4 powinny być opatrzone datą nie wcześniejszą niż trzydzieści dni przed dniem zgłoszenia, a dokumenty wymienione w § 3 nie wcześniejszą niż trzy miesiące przed dniem zgłoszenia (§ 5).
Procedura wyboru ławników jest kilkuetapowa, bowiem zgłoszenia kandydatów na ławników podlegają najpierw wstępnej ocenie pod względem formalnym. W myśl przepisu art. 162 § 10 u.s.p., zgłoszenia kandydatów, które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu, o którym mowa w § 1, a także zgłoszenia, które nie spełniają wymagań formalnych, o których mowa w § 2-5, pozostawia się bez dalszego biegu. Przywrócenie terminu do zgłoszenia kandydatów jest niedopuszczalne. Pozostawienie zgłoszenia bez dalszego biegu rada gminy stwierdza w drodze uchwały.
Kandydaci, których zgłoszenia spełniają wymogi formalne podlegają dalszej ocenie pod względem spełnienia przez nich przesłanek materialnoprawnych wymienionych w art. 158 i 159 u.s.p.
Stosownie do art. 163 § 2 u.s.p., oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym oraz oceny kandydatów pod względem spełniania przez nich ustawowych przesłanek wymienionych w art. 158 i 159 u.s.p. dokonuje zespół, powoływany przez radę gminy przed przystąpieniem do wyborów. Przy czym zespół ten pełni wyłącznie funkcję pomocniczą i opiniodawczą. Ze stanowiskiem zespołu zapoznawani są radni, którzy w głosowaniu podejmują decyzję (stwierdzają), czy dane zgłoszenie kandydata na ławnika wpłynęło w terminie i czy spełnia wymogi formalne określone w art. 162 § 2-5. To rada gminy jest jedynym organem właściwym do dokonania zgodnego z ustawą wyboru ławników, a elementem procedury wyboru jest ocena formalna dokonanych zgłoszeń.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż nie w każdym przypadku i niezależnie od okoliczności danej sprawy, co należy podkreślić nieprecyzyjne, a nie niezgodne ze stanem faktycznym, wypełnienie karty zgłoszenia kandydata na ławnika, daje podstawę do pozostawienia tego zgłoszenia bez dalszego biegu.
Zasygnalizowane przez Wojewodę [...]w skardze nieprawidłowości polegające na niewskazaniu w kartach zgłoszeniowych informacji, tj.: 1) rady gminy, do której karta powinna być złożona, 2) nazwiska poprzednio używanego, 3) nr NIP, 4) miejsca pracy lub prowadzonej działalności ..., 5) okresu zamieszkiwania kandydata na terenie gminy ..., 6) pełnienia funkcji ławnika w poprzednich kadencjach, 7) rodzaju spraw do orzekania w których proponowany jest kandydat, wraz z uzasadnieniem potwierdzającym szczególną znajomość spraw pracowniczych oraz wypełnienie kart zgłoszeniowych dużymi i małymi literami, niewątpliwie pozostają w sprzeczności z treścią karty zgłoszeniowej (ustalonymi zasadami jej wypełniania) stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z dokumentami złożonymi radom gmin przy zgłaszaniu kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia (Dz. U. Nr 121, poz. 693). Niemniej, jak słusznie wskazał w odpowiedzi na skargę organ gminny, część niepodanych w przedmiotowych kartach informacji była możliwa do ustalenia w oparciu o inne dane wskazane w pozostałych rubrykach lub były to informacje zbędne (choć formalnie wymagane), z powodu nieubiegania się kandydata o przyjęcie do wydziału sądu orzekającego w sprawach z zakresu prawa pracy. Ponadto dane zawarte kartach zgłoszeniowych zostały zweryfikowane przez Referat Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w S. Natomiast brak dat w złożonych oświadczeniach kandydatów, o których mowa w art. 162 § 2 pkt 2 i 3 u.s.p., konwalidowała data złożenia karty zgłoszeniowej, do której przedmiotowe oświadczenia zostały dołączone.
Na akceptację zasługują także wyjaśnienia organu gminnego wskazujące, iż kandydat A. G. dołożył staranności, aby złożone przez niego do karty zgłoszeniowej dokumenty i oświadczenia opatrzone były datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed dniem dokonywania tego zgłoszenia. Kandydat złożył dokumentację zgłoszeniową skierowaną do Rady Miejskiej w S. w sekretariacie Sądu Okręgowego w P. w dniu [...] maja 2015 r. Natomiast przesłane przez Sąd Okręgowy w P. dokumenty wymienionego kandydata wpłynęły do Rady Miejskiej w S. w dniu [...] czerwca 2015 r. Zatem zwłoka podmiotu zgłaszającego kandydata na ławnika spowodowała, iż przedmiotowe dokumenty opatrzone została datą późniejszą niż 30 dni przed dniem dokonania zgłoszenia. W realiach niniejszej sprawy dostrzec należy, iż ww. 30 dniowy termin jest terminem wystarczającym na skompletowanie wymaganych zaświadczeń przez samego kandydata, lecz niejednokrotnie trudnym do dochowania przez podmiot zgłaszający, który przedkłada organowi samorządowemu dokumentację obejmującą większą ilość zgłoszeń, których uporządkowanie na potrzeby zgłoszenia może być czasochłonne. Istotą instytucji złożenia aktualnych oświadczeń kandydata i informacji z KRS jest to, aby w dacie wyboru ławników kandydat spełniał pozytywne przesłanki wymienione w art. 158 § 1 i 3 u.s.p. i nie spełniał przesłanek negatywnych z art. 159 § 1 u.s.p. Jednakże dane te są dodatkowo weryfikowane poprzez uzyskanie informacji na zasadach określonych dla informacji o kandydacie do objęcia stanowiska sędziowskiego, w trybie art. 162 § 9 u.s.p. W analizowanym zaś przypadku, zaskarżoną uchwałą nie dokonano wyboru ławnika, któremu przepisy ustawowe zabraniają pełnienia tej funkcji.
Mając powyższe na uwadze nie można zgodzić się z zarzutami skargi, iż zaskarżona uchwała, ze względu na formalne naruszenie przepisów dotyczących postępowania z dokumentami złożonymi Radzie Miasta S. przy zgłaszaniu kandydatów na ławników, została wydana z naruszeniem prawa.
Z powyżej podanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się także do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Burmistrza S. o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, należy wskazać, że stosownie do przepisów działu V p.p.s.a., regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło