IV SA/Po 322/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-11-03

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych energii elektrycznej może zostać wydana, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej jest w toku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, nawet jeśli toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej. Ostateczność decyzji lokalizacyjnej nie jest podważona przez sam fakt wszczęcia postępowania o jej stwierdzenie nieważności. Ponadto, sąd stwierdził, że rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, a pełnomocnictwo do ich prowadzenia było wystarczające, nawet jeśli nie uprawniało do zaciągania zobowiązań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty S., która ograniczyła sposób korzystania z nieruchomości na cele założenia i przeprowadzenia przewodów energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie linii 110 kV. Skarżący zarzucili m.in. nieprzeprowadzenie rokowań, wydanie decyzji w oparciu o nieostateczną decyzję lokalizacyjną oraz brak określenia sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uznając, że przesłanki do jej wydania zostały spełnione, w tym przeprowadzenie rokowań i posiadanie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. W., K. W., K. W-M., M. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę w całości Decyzją z 16 września 2015 r. nr [...] Starosta S. (dalej też jako "Starosta" lub "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku E. spółka z o.o. z siedzibą w P. (zwanej też dalej "Wnioskodawcą" lub "Spółką") – wskazując w podstawie prawnej na art. 6 pkt 2 i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782; dalej w skrócie "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "K.p.a.") – ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr . [...], arkusz mapy 1, obręb . [...], jednostka ewidencyjna . [...], zapisanej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. księdze wieczystej nr . [...] jako współwłasność K.W., M.W., K.W. oraz M.W (zwanych też dalej łącznie "skarżącymi") oraz B.G. (dalej: współwłaściciele), poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej dwutorowej linii 110 kV . [...]: powierzchnia zajęta przez pas ograniczenia na działce wynosi 919 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 98 m (po osi linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 9,8 m. Przebieg linii został określony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wniosek Spółki wpłynął 19 marca 2015 r. Wynika zeń, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości będzie polegało na zezwoleniu inwestorowi na wejście na teren nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Powierzchnia zajęta przez pas ograniczenia na działce wynosi 919 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 98 m (po osi linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 9,8 m. Do wniosku dołączono ostateczną decyzję lokalizacyjną oraz korespondencję prowadzoną ze współwłaścicielami, dotyczącą prób uzyskania tytułu prawnego do gruntu. Dalej organ I instancji – przywoławszy treść przepisów art. 124 u.g.n. – wyjaśnił, że w ich świetle ingerencja w prawo własności nieruchomości polegająca na ograniczeniu tego prawa w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. może mieć miejsce po uprzednim zlokalizowaniu celu publicznego w postaci budowy urządzeń przesyłowych na określonych nieruchomościach w drodze m.p.z.p. lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W związku z tym wskazał, że planowana inwestycja jest bez wątpienia inwestycją celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n. Z kolei przedmiotowa działka objęta jest ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 25 sierpnia 2014 r., znak: . [...], dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV . [...] (dalej jako decyzja lokalizacyjna). Ponadto Wnioskodawca, jako operator sieci przesyłowej, jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji w oparciu art.124 u.g.n. Natomiast rokowania w sprawie udostępnienia nieruchomości trwały od marca 2014 r. do grudnia 2014 r. i zakończyły się wynikiem negatywnym – strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Następnie Starosta wskazał, że w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, iż działka we wnioskowanym pasie ograniczenia jest niezabudowana, stanowi grunt rolny. Zdaniem organu analiza zakresu i sposobu usytuowania urządzeń na przedmiotowej nieruchomości, określonych w decyzji lokalizacyjnej oraz oględziny nieruchomości pozwalają uznać za udowodnione, że zaproponowany przez Wnioskodawcę przebieg linii, jak i szerokość pasa ograniczenia, stanowi minimalne, niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Podczas rozprawy administracyjnej pełnomocnicy wnioskodawcy oświadczyli, iż podtrzymują stanowisko wyrażone we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie. Pełnomocnik współwłaścicieli wniósł natomiast o wydanie decyzji odmownych oraz podkreślił, że rokowania prowadzone przez wykonawcę modernizacji linii ze współwłaścicielami nieruchomości odbywały się bez odpowiedniego umocowania wykonawcy przez inwestora. Zadaniem pełnomocnika współwłaścicieli nieruchomości, rokowań tych nie można uznać za rokowania określone w art. 124 u.g.n., tym samym nie ziściła się podstawowa przesłanka wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jaką jest właśnie przeprowadzenie rokowań ze współwłaścicielami nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnicy wnioskodawcy oświadczyli, że osoby prowadzące rokowania były prawidłowo umocowane, a płatnikiem wynagrodzenia za udostępnienie nieruchomości miał być wykonawca, a nie inwestor. Nadto pełnomocnik współwłaścicieli poinformował o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej. Odnosząc się do tych kwestii Starosta ocenił, że rokowania należy uznać za przeprowadzone i zakończone wynikiem negatywnym. Nadto Starosta pozyskał od Wnioskodawcy wyciąg z umowy z dnia 7 maja 2012 r., zawartej przez Wnioskodawcę ze spółką S. S. A., na wykonanie dokumentacji projektowej i robót budowlanych przy modernizacji przedmiotowej linii napowietrznej. Z § 5 umowy wynika, że strony umowy ustaliły iż na trasie całej linii zachodzi konieczność ustanowienia przez wykonawcę na rzecz zamawiającego – wnioskodawcy, służebności przesyłu lub uzyskania zaakceptowanego na piśmie przez zamawiającego innego tytułu prawnego pod projektowane urządzenia elektroenergetyczne (ust. 2). Wykonawca zobowiązał się do zapłaty właścicielowi nieruchomości odszkodowania (wynagrodzenia) z tytułu służebności przesyłu (ust. 3). Starosta ocenił, że wykonawca był umocowany przez przedsiębiorstwo przesyłowe do prowadzenia rokowań ze współwłaścicielami nieruchomości w sprawie uzyskania tytułu prawnego do części ich nieruchomości w celu przeprowadzenie inwestycji. Starosta podkreślił, że w dniu wydania decyzji organu I instancji – decyzja lokalizacyjna posiada przymiot ostateczności, a postępowanie o stwierdzenie jej nieważności nie zostało zakończone. Ocenił, że bez znaczenia pozostaje fakt trwającego aktualnie postępowania zmierzającego do weryfikacji, w trybie nadzwyczajnym, decyzji lokalizacyjnej poprzez stwierdzenie jej nieważności. Nadto Starosta poinformował, odnosząc się do wniosku w części dotyczącej udostępnienia nieruchomości, że zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. dla czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń w celu utrzymania prawidłowej eksploatacji linii przepis ten stanowi tylko kolejną jednostkę zamieszczoną w ramach jednego artykułu, tj. art. 124 u.g.n., co świadczy, że tworzy pewną całość z poprzedzającymi go ustępami. Tak więc nie stanowi podstawy do wydania osobnej decyzji, nie może być stosowany w oderwaniu od sformalizowanego postępowania. Dlatego Starosta uznał, że "prawo wstępu" jest pochodną uprzedniego zezwolenia na zakładanie urządzenia, wynikającą z wydanej decyzji. Organ I instancji, wydając decyzję, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., zezwala jednocześnie, po wnikliwym postępowaniu administracyjnym, na ingerencję z art. 124 ust. 6 (por. G. Matusik, "Własność urządzeń przesyłowych a prawa do gruntu", wyd. LexisNexis, Warszawa 2013). W odwołaniu od opisanej decyzji Starosty skarżący, zastępowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę uwzględnienia wniosku i wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji w trybie art. 135 K.p.a., z powołaniem się na zarzuty naruszenia: 1. art. 124 u.g.n. poprzez wydanie decyzji pomimo nieprzeprowadzenia rokowań przez stronę wnioskującą, 2. art. 124 u.g.n. poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieostateczną decyzję lokalizacyjną, przez co zaskarżona decyzja jest nieważna, 3. art. 124 ust. 1 w związku z ust. 3 u.g.n. poprzez nieokreślenie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości, 4. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, 5. art. 7 i art. 77 K.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia okoliczności uzasadniających wydanie decyzji. Uzasadniając pełnomocnik napisał, że osoba prowadząca negocjacje nie została właściwie do tego umocowana. Osoba kontaktująca się ze współwłaścicielami to osoba trzecia, posiadająca wyłącznie pełnomocnictwo szczególne, które nie upoważniało do przeprowadzenia tego typu rozmów. Dalej pełnomocnik zarzucił, że decyzja lokalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skoro została wydana mimo zaistnienia przesłanki negatywnej w postaci objęcia terenu wymagającego zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Nadto ocenił, że decyzja lokalizacyjna nie jest ostateczna, skoro wystąpił o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji lokalizacyjnej i do dnia złożenia odwołania od decyzji organu I instancji wniosek nie został załatwiony decyzją ostateczną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Zarzucił nadto, że decyzja organu I instancji nie definiuje ograniczeń, przez co adresaci decyzji nie wiedzą czego im nie wolno czynić. Decyzją z 19 lutego 2016 r. nr . [...] Wojewoda , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu wyjaśnił, że stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy art. 124 ust. 1 u.g.n. upoważnia właściwego miejscowo starostę do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane. Powyższa instytucja ma umożliwić wybudowanie określonych przewodów, ciągów, obiektów lub urządzeń infrastruktury technicznej realizujących cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności, bez konieczności odebrania prawa własności nieruchomości podmiotowi, któremu prawo to przysługuje. Decyzja ta wydawana jest po to. aby możliwe było zrealizowanie określonego zamierzenia inwestycyjnego, stanowiącego cel publiczny w rozumieniu u.g.n. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 88/13, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Decyzja ta stanowi także tytuł prawny do nieruchomości, który umożliwia inwestorowi legalne działania podejmowane na cudzym gruncie, a związane z realizacją określonego zamierzenia inwestycyjnego. Konsekwencją wydania takiej decyzji jest, że dana nieruchomość nie tylko doznaje trwałego ograniczenia, koniecznego dla spełnienia celów publicznych, lecz powoduje także powstanie po stronie inwestora obowiązku odszkodowawczego, o jakim mowa w art. 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. Wojewoda ocenił, że w sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania zezwolenia przez Starostę. Zaplanowana inwestycja mieści się w hipotezie normy prawnej zakodowanej w art. 124 ust. 1 u.g.n. Nastąpi całkowity demontaż istniejącej linii wysokiego napięcia, a następnie budowa w jej miejsce nowej linii wysokiego napięcia. Przedmiotowa inwestycja polega de facto na budowie nowych urządzeń przesyłowych w miejscu dotychczas istniejących. Istniejąca linia elektroenergetyczna zostanie zdemontowana, a w jej miejsce powstanie nowa linia elektroenergetyczna. Zamierzenie jest zgodne z decyzją lokalizacyjną, ostateczną. Przebieg (umiejscowienie) planowanej inwestycji, jak i obszar podlegający ograniczeniu jest zgodny z załącznikiem graficznym do decyzji lokalizacyjnej. Warunek przeprowadzenia rokowań, został spełniony. Inwestor działał poprzez swojego pełnomocnika w postaci pracownika Spółki, proponując łączną kwotę . [...] zł. Brak porozumienia wynikał z tego, że B.G. oczekiwała kwoty około . [...] zł, natomiast pozostali współwłaściciele oczekiwali kwoty . [...] zł. Zaproponowany przebieg inwestycji jest najmniej uciążliwy, przy czym na obszarze nieruchomości istnieje już napowietrzna linia wysokiego napięcia, która zostanie zdemontowana, zaś w jej miejscu pojawi się nowy obiekt, o parametrach zbliżonych do obiektu istniejącego. Zdaniem Wojewody, skoro przebieg linii się nie zmieni, to de facto współwłaściciele nie odczują żadnej różnicy w zakresie oddziaływania na prawo własności, w stosunku do już istniejącego stanu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M.W., K.W., K.W., M<.W., zastępowani przez tego samego zawodowego pełnomocnika. Pełnomocnik napisał, że skarga dotyczy decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 lutego 2016 r. nr . [...] oraz poprzedzającej tą decyzję – decyzji Starosty S., wskazując jednak datę i numer tej decyzji organu I instancji, którą organ Starosta wyraził zgodę na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, w części związanej z realizacją ww. inwestycji (decyzja Starosty S. z dnia 7 grudnia 2015 r. znak . [...]). Także zarzuty i uzasadnienie skargi dotyczą sprawy związanej z wyrażeniem zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Skarżący zarzucili - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. w szczególności poprzez pominięcie wyjaśnienia czy wnioskodawca posiada do dysponowania innymi gruntami, przez które przechodzi inwestycja, jaki jest rzeczywisty stan techniczny linii, czy do jej funkcjonowania niezbędne jest niezwłoczne zajęcie nieruchomości, czy wyniki ostatniej rocznej kontroli w trybie art. 62 Prawa budowlanego potwierdzają twierdzenia odnośnie stanu technicznego linii, - art. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnego w wymogami z art. 107 § 3 K.p.a. - art. art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności brak ustosunkowania się do zarzutów zawartych w punkcie 3 odwołania z 16 grudnia 2015 r. - naruszenie norm prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez utrzymanie w mocy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, gdy w obrocie prawnym nie ma ostatecznej oraz prawomocnej decyzji o korzystaniu z nieruchomości oraz tegoż przepisu w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do orzeczenia o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Wojewoda napisał, że jego decyzja z dnia 19 lutego 2016 r. nie była decyzją utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 7 grudnia 2015 r. dotyczącą niezwłocznego zajęcia ww. nieruchomości. Wojewoda zaznaczył, że na dzień złożenia skargi nie wydał decyzji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia ww. nieruchomości, zatem nie istnieje możliwość wniesienia skargi na nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przede wszystkim Sąd stwierdza, że wniosek o odrzucenie skargi, zawarty w odpowiedzi na skargę, jest bezzasadny. Wbrew twierdzeniu Wojewody skarga została wniesiona na istniejącą decyzję, bowiem pełnomocnik skarżących prawidłowo określił organ który wydał zaskarżoną decyzję, numer zaskarżonej decyzji i datę jej wydania. Prawidłowo został określony organ I instancji. Nie budzi wątpliwości, że została wskazana wadliwie data i numer decyzji organu I instancji, zaś wszystkie zarzuty i całe uzasadnienie dotyczą kolejnej fazy procesu ograniczania korzystania z własności nieruchomości, czyli innej sprawy administracyjnej. Powyższe działanie, niewątpliwie będące wynikiem błędu zawodowego pełnomocnika strony skarżącej, nie ma jednak wpływu na to, że w terminie została wniesiona skarga na jednoznacznie określoną decyzję organu wyższego stopnia. Innymi słowy, skarżący w terminie do tego przeznaczonym, dali wyraz swojemu niezadowoleniu z konkretnie wskazanej decyzji administracyjnej. Sąd stwierdza, że nie znajduje podstawy prawnej do odrzucenia skargi i zaznacza, że także Wojewoda nie wskazał podstawy prawnej swojego wniosku. W konsekwencji Sąd ocenił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, wydane w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji w wymaganym stopniu zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 124 u.g.n. W myśl art. 124 ust. 1 tej ustawy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do treści art.124 ust. 2 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Z kolei art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Przepis art. 124 ust. 5 u.g.n. normuje sytuacje, gdy założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Wówczas właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Przepis art. 124 ust. 6 u.g.n. zaś przesądza, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio. Na tym tle normatywnym Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące dopuszczalność zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, unormowanej w art. 124 u.g.n. – która to ingerencja w prawo własności (prawo użytkowania wieczystego) nieruchomości stanowi jedną z postaci wywłaszczenia w rozumieniu art. 112 ust. 2 u.g.n., z wszystkimi tego faktu konsekwencjami. Planowana inwestycja – polegająca na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej – obejmuje swym zakresem m.in. zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w rozumieniu art. 124 ust. 1 zd. pierwsze u.g.n. Realizacja tej inwestycji znajduje swoje oparcie w decyzji lokalizacyjnej (do przymiotu ostateczności tej decyzji Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia) ustalającej przebieg tej linii w sposób zbieżny z określonym następnie we wniosku Spółki wszczynającym kontrolowane tu postępowanie. Wnioskodawca – jest "inna osobą" (prawną) w rozumieniu art. 124 ust. 2 u.g.n. Poza tym złożenie wniosku zostało poprzedzone wymaganymi rokowaniami, które wszakże nie doprowadziły do wyrażenia zgody przez współwłaścicieli na wnioskowane ograniczenie prawa własności ich nieruchomości. Wojewoda słusznie stwierdził, że w sprawie miały miejsce rokowania między współwłaścicielami a inwestorem. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że wykonawcą inwestycji ma być S. SA i to na papierze firmowym tej spółki spisywano stanowiska negocjacyjne z właścicielami, to jednak E. sp. z o.o. każdorazowo udzielała tym osobom pełnomocnictwa d. [...] o występowania i dokonywana czynności w imieniu E. sp. z o.o.(k. [...]). Okoliczność, że pełnomocnik inwestora był także zatrudniony przez wykonawcę nie ma żadnego znaczenia przy ocenie umocowania poszczególnych osób do występowania w imieniu inwestora. Na marginesie Sąd zaznacza, że to właśnie E. sp. z o.o. jest uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, które toczy się bez udziału wykonawcy inwestycji. Zatem w sprawie miały miejsce rokowania, a brak porozumienia spowodowany był tym, że strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Należy także przyjąć, że zastrzeżenia w pełnomocnictwach , że nie uprawniają one do zaciągania zobowiązań w imieniu lub na rzecz E. sp. z o.o. nie mają znaczenia. Istotne jest bowiem umocowanie do prowadzenia rokowań, nie do zawarcia umowy. Wojewoda słusznie uznał, że Starosta dysponował ostateczną decyzją lokalizacyjną w dacie wydawania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Pogląd, że wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności danej decyzji pozbawia tą decyzję przymiotu ostateczności, jest chybiony. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Pełnomocnik wadliwie zestawił wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, z eliminacją ostatecznego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wojewoda, przy ocenie spełnienia kryterium tzw. "jak najmniejszej uciążliwości" słusznie zaznaczył, że przebieg linii nie zmieni się. Co do zasady jest uprawnione stanowisko, że współwłaściciele nie odczują żadnej różnicy w zakresie oddziaływania na ich prawo własności. Decydujące znaczenie ma jednak istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji lokalizacyjnej wraz z załącznikiem graficznym z zaznaczonym terenem inwestycji, bowiem uprawnienie inwestora ograniczone jest do tej części nieruchomości. Organy administracji, są związane tak określonym zakresem przestrzennym ograniczenia (wymiarami) i słusznie stwierdziły, że granice przestrzenne nie zostały naruszone. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja są zgodne z prawem. W szczególności Sąd stwierdza, że zostały spełnione wszystkie przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji przez organ I instancji. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zważywszy, że zarzuty i uzasadnienie skargi dotyczą innej sprawy administracyjnej (związanej z wyrażeniem zgody na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości) Sąd odstąpił jednak od szczegółowego przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze jak i odnoszenia się do nich, jako nie związanych z istotą kontrolowanej sprawy administracyjnej. Zauważyć jednak należy, że brak jest podstaw prawnych do stawiania organom wymogu wyjaśniania stanu faktycznego co do prawa wnioskodawcy do dysponowania innymi gruntami, na których ma być realizowana inwestycja oraz co do rzeczywistego stanu technicznego linii elektroenergetycznej poprzez przeprowadzanie na tę okoliczność opinii biegłego (zarzuty skargi – k. 4v. ab principio). Za chybiony uznać też należy zarzut nieustosunkowania się przez organ II instancji do zarzutów skarżących zawartych w punkcie 3 odwołania z dnia 16 grudnia 2015 r., skoro decyzja tego organu zapadła na skutek odwołania z dnia 2 października 2015 r. W grudniu 2015 r. złożone zostało odwołanie od decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło