III SA/Lu 485/14
WyrokWSA w Lublinie2014-09-18
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w aktach zgonu można sprostować nazwisko, jeśli różni się ono od nazwiska w aktach urodzenia, które zostały sprostowane po sporządzeniu aktów zgonu?Ratio decidendi
Sprostowanie aktu stanu cywilnego na podstawie art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego jest możliwe jedynie w przypadku oczywistego błędu pisarskiego. Różnica w nazwisku między aktem zgonu a późniejszymi, sprostowanymi aktami urodzenia nie stanowi oczywistego błędu pisarskiego, jeśli dane w akcie zgonu były zgodne z dokumentami stanowiącymi podstawę jego sporządzenia. W takich przypadkach sprostowanie może nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym na podstawie art. 31 i 33 Prawa o aktach stanu cywilnego.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o sprostowanie nazwiska w aktach zgonu braci R. i S. z C. na C., powołując się na decyzje o sprostowaniu błędów pisarskich w aktach urodzenia braci. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego oraz Wojewoda odmówili sprostowania, uznając, że w aktach zgonu nie wystąpił oczywisty błąd pisarski, a dane były zgodne z dokumentami stanowiącymi podstawę ich sporządzenia. Sprostowanie aktów urodzenia nastąpiło po sporządzeniu aktów zgonu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania treści aktów zgonu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w L. z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] o odmowie sprostowania aktów zgonu.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. M. B. wniosła o sprostowanie w aktach zgonów braci – R. i S. - nazwiska C. na C. Do wniosku skarżąca dołączyła decyzje Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] listopada 2013 r. o sprostowaniu oczywistych błędów pisarskich w akcie urodzenia S. C., nr [...] oraz w akcie urodzenia R. M. C., nr [...], w ten sposób, że w miejsce nazwiska C. wpisano C.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w L. odmówił sprostowania w trybie art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 z późn. zm.), dalej: Prawo o aktach stanu cywilnego, aktu zgonu nr [...], sporządzonego na nazwisko i imię C. S. i aktu zgonu nr [...], sporządzonego na nazwisko i imię C. R. M.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski.
Akt zgonu nr [...] został sporządzony w dniu [...] stycznia 1981 r. na nazwisko i imię C. S., na wniosek R. M. C. – brata zmarłej osoby. Natomiast akt zgonu nr [...] sporządzono w dniu [...] września 2012 r. na podstawie m. in. kserokopii dowodu osobistego R. M. C. i karty zgonu wystawionej przez SPZOZ MSW w L., na nazwisko C. Odpisy aktów urodzenia S. i R. M. C. z dnia [...] września 2012 r. potwierdzają, że akty urodzenia były sporządzone na nazwisko C. Zmiana nazwiska C. na C. nastąpiła dopiero w dniu [...] listopada 2013 r., decyzjami Kierownika USC w K. o sprostowaniu błędu pisarskiego. Organ zwrócił uwagę, że w aktach stanu cywilnego innych członków rodziny również widnieje nazwisko C. np. w akcie zgonu sporządzonym w USC w C. pod nr [...] dla B. W. – siostry S. i R. M. C. – jej nazwisko rodowe i nazwisko rodowe ojca wpisane jest C. i C.
Organ pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do sprostowania aktów zgonu na podstawie art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego, wskazując, że akty te z powodu błędnego lub nieścisłego zredagowania podlegać będą sprostowaniu w postępowaniu nieprocesowym, przed właściwym sądem rejonowym.
W odwołaniu skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję, wnosząc o zmianę wyżej wymienionych aktów zgonu braci – S. i R. M. C. Skarżąca wyjaśniła, że bracia R. M. i S. wiedzieli o błędnie wpisanych w aktach urodzenia nazwiskach, nie uznali jednak za koniecznie formalnego sprostowania nazwiska. Nie budzi wątpliwości, że rodzice M. i F. zawsze mieli na nazwisko C. Akt zgonu F. C. zawierał błąd w postaci literówki, zamiast "o" wpisano błędnie "a", został jednak sprostowany decyzją Kierownika USC w K. z dnia [...] lipca 2013 r. Skarżąca wskazała, że błąd w nazwisku rodowym znalazł się również w jej odpisie skróconym aktu urodzenia i odpisie skróconym akt małżeństwa, które zostały sprostowane decyzjami Kierownika USC w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. i [...] sierpnia 2013 r.
Wojewoda L. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w świetle art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Błąd pisarski to pomyłka dokonana przez osobę sporządzającą akt stanu cywilnego w momencie redagowania treści aktu. Istota tej pomyłki polega na wpisaniu w treści aktu informacji stanowiących podstawę sporządzenia aktu stany cywilnego w sposób rozbieżny z ich brzmieniem w skutek niezachowania należytej staranności, przeoczenia, mylnego odczytania danych, popełnienia błędu redakcyjnego. Błąd oczywisty jest bezsporny, nie budzi wątpliwości co do istnienia rozbieżności między tymi samymi danymi zawartymi w różnych dokumentach.
Odnosząc się do sprawy, Wojewoda stwierdził, że w aktach zgonu, sprostowania których domaga się skarżąca, nie występują oczywiste błędy pisarskie. Dane w tych aktach zgonu są zgodne z danymi stanowiącymi podstawę ich sporządzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. B. zaskarżyła powyższą decyzję w całości i wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody L. z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie sprostowania aktów zgonu R. C. i S. C.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego.
Zgodnie z art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego, w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że oczywistość błędu pisarskiego polega na tym, że okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości w porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Za oczywisty błąd pisarski należy uznać taką niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności (osoba zgłaszająca dane i kierownik urzędu stanu cywilnego) wykazali należytą staranność. W szczególności chodzi tu o przeoczenie, że coś źle odczytano, pominięto przy pisaniu, wpisano w niewłaściwej rubryce albo przeinaczono części wyrazu (vide np. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1467/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 639/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Go 646/10).
Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to zatem widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Szczególnego rodzaju błędami pisarskimi są błędy ortograficzne, gramatyczne, zecerskie, jak również błędy maszynowe czy komputerowe, a więc błędy powstałe przy przepisywaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu czcionek. Sprostowaniu podlegać może jedynie omyłka pisarska i to jedynie wówczas gdy charakteryzuje ją cecha oczywistości. Warunki te stanowią zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania albowiem sprostowanie nie może prowadzić do jakiejkolwiek merytorycznej zmiany aktu.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji prawidłowo odmówiły sprostowania aktu zgonu [...], sporządzonego na nazwisko R. C. i aktu zgonu nr [...], sporządzonego na nazwisko S. C. Żądanie skarżącej wykracza bowiem poza zakres przedmiotowy przepisu art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego. Akt zgonu nr [...], został sporządzony na nazwisko S. C., na podstawie zgłoszenia dokonanego przez R. C. oraz na podstawie odpisu aktu urodzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 1941 r., wystawionego przez Kierownika USC w K. na imię i nazwisko S. C. Akt zgonu [...] na nazwisko R. C. sporządził natomiast Kierownik USC w L. na podstawie następujących dokumentów źródłowych: dowodu osobistego nr [...] wydanego w dniu [...] lutego 2003 r. przez Wójta Gminy K. na nazwisko R. M. C., karty zgonu wystawionej w dniu [...] września 2012 r. przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej MSW w L. na nazwisko zmarłego R. C., odpisu aktu urodzenia nr [...] z dnia [...] października 1943 r. wystawionego przez Kierownika USC w K. na imiona i nazwisko R. M. C.
Oczywistość błędu pisarskiego może być uznana w sytuacji, gdy nie budzi ona wątpliwość przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Zapis nazwiska C. w wyżej wymienionych aktach zgonu jest zgodny z dokumentami stanowiącymi podstawę ich sporządzenia. Również okoliczność, że R. C. posługiwał się dowodem osobistym, w którym jako nazwisko i nazwisko rodowe wskazano C., świadczy o tym, że nie jest to oczywisty błąd pisarski.
Na dokonaną ocenę nie mogą mieć wpływu przedstawione przez skarżącą Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego w L. decyzje z dnia [...] listopada 2013 r. o sprostowaniu w aktach urodzenia S. C. i R. C. oczywistych błędów pisarskich w ten sposób, że zamiast nazwiska C. wskazano C. Sprostowanie aktów urodzenia nastąpiło już po sporządzeniu aktów zgonu S. C. i R. C.
Podsumowując stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy wskazanie w wyżej wymienionych aktach zgonu nazwiska C. zamiast C. nie stanowi oczywistego błędu pisarskiego. Sprostowanie treści wyżej wymienionych aktów zgonu może nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Zgodnie bowiem z art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania. W myśl natomiast art. 33 Prawa o aktach stanu cywilnego, w sprawach określonych w art. 31 orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło