II SA/Rz 177/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] wydaną w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B oraz odmowie zwrotu prawa jazdy kategorii C. W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155) Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] października 2015 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2015 r., sygn. [...] celem wykonania orzeczonego środka karnego wobec S. M. w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy na okres 4 lat. Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. do organu wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. [...] zaliczające wyżej wymienionemu na poczet zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] czerwca 2015 r. W tej sytuacji Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. postanowił cofnąć S. M. uprawnienia kategorii B wydane w dniu [...] grudnia 2011 r. na druku serii M nr [...] przez Prezydenta Miasta [...] w związku z orzeczonym przez Sąd Rejonowy w [...] zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy na okres czterech lat i nie wydawania uprawnień kategorii B prawa jazdy w okresie obowiązywania zakazu, tj. do dnia [...] czerwca 2019 r. oraz odmówić wydania prawa jazdy kategorii C do dnia zakończenia biegu środka karnego ww. wyroku, tj. [...] czerwca 2019 r. Jako podstawę prawną organ wskazał na art. 103 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy. Odwołanie od te decyzji złożył S. M., zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i w tym zakresie wniósł o jej uchylenie i wydanie prawa jazdy kategorii C, ewentualnie uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu zakresu kary i środków karnych orzeczonych wobec niego przez Sąd Rejonowy w [...], a także nieuwzględnienie sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wywiódł, że w wyroku orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych ograniczony został do kategorii typu B. W tej sytuacji odmowa wydania prawa jazdy kategorii C wychodzi poza ramy orzeczonego środka karnego i prowadzi do ponownego ukarania. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznając, że wydana decyzja jest prawidłowa, wskazało na brzmienie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Wywiodło, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (pkt 2 ust. 1 art. 12 ustawy). Przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy). SKO wskazało, że ww. przepisy jednoznacznie wskazują, że w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B nie może zostać zwrócone zatrzymane prawo jazdy obejmujące uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. M. – zastępowany przez adwokata L. K., wnosząc o jej uchylenie lub zmianę i zwrot skarżącemu prawa jazdy kategorii C oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia mający istotny wpływ na jego treść, a polegający na nieuwzględnieniu zakresu orzeczonego przez sąd środka karnego. Raz jeszcze podkreślił, że sąd karny zadecydował o orzeczeniu środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdów, przy czym dotyczył on wyłącznie pojazdów mechanicznych kategorii B. Decyzja odmawiająca zwrotu prawa jazdy kategorii C wykracza poza ramy orzeczonego środka karnego i pozostaje w sprzeczności z wyrokiem SR w [...] z [...] września 2015 r. Organ administracji nie ma bowiem możliwości rozszerzenia ani zawężenia tego zakazu. Nadto art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dotyczy osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy, nie ma natomiast zastosowania do osób – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Końcowo skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie negatywnie wpływa na jego sytuację bytową i rodzinną, uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. To zaś powoduje, że wymiar kary jest znacznie wyższy od orzeczonego wyrokiem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa" sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 Ppsa, Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 Ppsa, skarga podległa oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie bezsporną pozostaje okoliczność orzeczenia prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy na okres 4 lat. Organy obu instancji zastosowały wobec skarżącego przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), tj. art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei art. 12 ust. 2 pkt 2 tej ustawy stanowi, iż art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D– w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Regulacje cyt. wyżej zobowiązują administrację publiczną do niewydawania prawa jazdy w określonych w tym przepisie sytuacjach. Z wyraźnej bowiem woli ustawodawcy skutki orzeczonego prawomocnym wyrokiem zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jak i dysponującym już takim prawem jazdy. Do powyższego wniosku, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, prowadzą reguły wykładni językowej i także celowościowej. I tak w wyroku z dnia 29 października 2015 r. I OSK 382/14 Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z 2011 r. o kierujących pojazdami. Za taką interpretację art. 12 ist. 1 pkt 2 ustawy przemawia nie tylko wykładnia językowa, mająca pierwszeństwo przed innymi metodami interpretowania przepisów prawa, bowiem wynika z treści samej normy, lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić, by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwolił na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E). Pogląd powyższy podziela Sąd orzekający w sprawie niniejszej. Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że prawomocny wyrok sądu karnego spowodował, iż skarżącemu nie można wydać prawa jazdy kategorii B, a także kategorii, o która się ubiegał, czyli kategorii C. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że poprzez odmowę zwrotu prawa jazdy kategorii C organ administracji wykroczył poza ramy orzeczonego środka karnego, co pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], a do takiej ingerencji organ nie jest uprawniony. Decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z 2011 r. prawa jazdy jedynie konkretyzuje obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów uwzględniając regulacje tej ustawy. Nie modyfikuje w żaden sposób środka karnego orzeczonego przez sąd karny, a tym samym nie wkracza w kompetencje tego sądu. Wywody skarżącego akcentujące takie okoliczności, jak sytuacja bytowa i rodzinna, brak możliwości podjęcia zatrudnienia nie mogły odnieść spodziewanego przez skarżącego skutki. Okoliczności te, z przyczyn wyjaśnionych na wstępie, nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd, a który wyłącznie ocenia legalność zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.