II OSK 246/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 299/14 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. M. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 16 listopada 2013 r. D. M. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łowiczu z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie samowolnej budowy nowej części budynku (stropu nad IV piętrem) bez pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łowiczu na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie samowolnej budowy nowej części (stropu nad IV piętrem) budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w L., wyjaśniając, że wykonane zadaszenie balkonów i płyty betonowej nad IV piętrem to jedynie roboty mające na celu zabezpieczenie budynku, co do których już wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. – po rozpatrzeniu zażalenia D. M.– utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził z kolei, że sprawa dotycząca inwestycji realizowanej na terenie ww. posesji została zakończona ostateczną decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r., w której organ odniósł się również do kwestii robót wykonywanych po dniu 18 grudnia 2012 r. W sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania, a organ nie znalazł podstaw do prowadzenia kolejnego postępowania w odniesieniu do tego samego przedmiotu. Skargę na powyższe postanowienie złożyła D. M., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 61 K.p.a. Zdaniem skarżącej postępowanie zakończone ostateczną decyzją tylko pozornie dotyczyło kwestii, czy na budowie nie doszło do samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Odwołując się do art. 61a § 1 K.p.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepis ten przewiduje dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, co nie miało miejsca w sprawie. Druga przesłanka, na którą powołały się organy, dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Zdaniem Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy organy obu instancji za inne przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie uznały okoliczność, iż w sprawie toczy się już postępowanie przed organami, którego przedmiotem jest budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Obiekt ten pierwotnie był realizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 r. ( sygn. akt II SA/Łd 186/12). Po wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, zobowiązując inwestora do wykonania niezbędnych prac zabezpieczających budynek. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne, co stanowi przeszkodę do wszczęcia kolejnego. Nie ma też podstaw w warunkach niniejszej sprawy do tego, by do jednego obiektu prowadzić wiele odrębnych postępowań. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez WSA naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jakiego w toku postępowania dopuściły się organy administracji, tj. przepisu art. 61 K.p.a. oraz art. 61a K.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie, której dotyczył wniosek skarżącej toczy się już postępowanie administracyjne. Wskazując na powyższe podstawy kasacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Łodzi oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając wniesioną w sprawie kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać postawiony w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 61 i art. 61a K.p.a. Przede wszystkim podzielić należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż z konstrukcji art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że "inną uzasadnioną przyczyną" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego stanowi ponowne żądanie jego wszczęcia w sprawie już raz rozstrzygniętej. W niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie z jednej strony przedmiotu i zakresu sprawy już rozstrzygniętej i tej, której wszczęcia domagała się strona. Skoro w pierwszej sprawie oceniano legalność (zgodność z projektem) wszystkich dotychczas wykonanych przez inwestora robót budowlanych w odniesieniu do całego budynku, to nie może skarżąca domagać się wszczęcia kolejnego postępowania w stosunku do jego części już rozpatrzonej. Sposób zakończenia prowadzenia postępowania naprawczego i doprowadzenia całego obiektu do stanu zgodnego z prawem został określony w postępowaniu już wszczętym i jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, jego kwestionowanie może odbywać jedynie w drodze przysługujących stronie środków odwoławczych od tej decyzji, a nie żądania wszczęcia kolejnego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.