II SAB/Gd 134/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej: 1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego R. B. z dnia 17 listopada 2013 r. o udostępnienie kopii decyzji (bez anonimizacji) w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych w 2012 r., tym podatnikom, którym umorzono kwoty powyżej 500zł, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny; 4. oddala wniosek skarżącego o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; 5. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego R. B. kwotę 580 zł (słownie złotych: pięćset osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 17 listopada 2013 r. R. B. wystąpił do Wójta Gminy o udostępnienie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) - dalej jako "u.d.i.p.", kopii decyzji, bez anonimizacji, w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych w 2012 roku podatnikom, którym umorzono kwoty powyżej 500 zł. Wójt Gminy nie udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek. W związku z tym R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy, wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718). Nadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania podług norm przepisanych. Skarżący stwierdził, że Wójt Gminy nie tylko nie załatwił przedmiotowego wniosku do dnia sporządzenia skargi, lecz nie podjął jakichkolwiek kroków zmierzających do jego załatwienia, co w sposób oczywisty świadczy o bezczynności organu. Fakt oczekiwania na załatwienie wniosku prawie trzy lata zdaniem skarżącego stanowi sytuację , która nie powinna mieć miejsca w państwie prawa, zwłaszcza gdy prawo uzyskania żądanych informacji wywodzi się z ustawy zasadniczej. Nadto poddał ocenie Sądu, czy bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek skarżącego nie został zarejestrowany w rejestrze pism wpływających do Urzędu. Po wpłynięciu skargi wniosek ten nadany z adresu [...] został odnaleziony w katalogu spam programu pocztowego adresu [...]. Organ wskazał, że ilość korespondencji wpływających do urzędu na ogólny adres e-mail jest ogromna i w przeważającej części jest to spam usuwany automatycznie. Natomiast skarżący nie skorzystał z dostępnej w urzędzie możliwości złożenia wniosku poprzez Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej. Nadto organ zauważył, że skarżący nie sygnalizował i nie upominał się o rozpatrzenie wniosku przez okres 3 lat. Organ oświadczył także, że wniosek skarżącego zostanie rozpoznany w oparciu o obowiązujące przepisy oraz z uwzględnieniem orzecznictwa w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 42/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nakłada na organy władzy publicznej obowiązek udostępniania informacji publicznej. Wójt gminy jest organem władzy publicznej, zatem ma obowiązek udostępnienia informacji, jeżeli jest to informacja publiczna. Art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w postaci m.in. danych publicznych. Jako przykład takich danych wymienione są w ww. przepisie treść i postać dokumentów urzędowych w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Definicja dokumentu urzędowego zawarta została w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Decyzja organu administracji jest dokumentem urzędowym w rozumieniu ww. przepisów, wobec tego bez względu na to, czego i kogo dotyczy podlega udostępnieniu, zarówno co do treści jak i postaci (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Zawiera ona bowiem treść oświadczenia woli, utrwaloną i podpisaną przez funkcjonariusza publicznego. Decyzja taka traci charakter indywidualny poprzez usunięcie z niej danych chronionych ustawą z 1997 r. o ochronie danych osobowych. Tak spreparowana kserokopia decyzji administracyjnej staje się ważną informacją o sposobie działania organu administracji oraz o treści i formie podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 609/12, Lex nr 1247188). Ograniczenia w udostępnieniu tego rodzaju mogą wynikać jedynie z treści art. 5 ww. ustawy. Analogiczną ocenę prawną w tej kwestii zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tożsamej sprawie wyroku z dnia 16 października 2015 r., przyjmując, że decyzje, których domagał się wnioskodawca są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i nie jest przewidziany odmienny tryb dostępu do decyzji administracyjnych. Decyzje te nie mogą być jednak udostępniane zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli zawierają tajemnice skarbowe chronione art. 293 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że w omawianej sprawie nie mamy zatem do czynienia z odmiennym trybem dostępu, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., lecz z informacjami podlegającymi ochronie zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Dla skutecznej realizacji tej ochrony konieczne jest wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Sąd podzielając stanowisko prezentowane w przywołanym wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego uznał, że żądana przez skarżącego informacja, jest informacją publiczną oraz że może być co do zasady udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może być załatwiony przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno-technicznej), przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym udostępnienie informacji publicznej winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Należy jednakże zauważyć, że zgodnie z treścią art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), a nadto ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 2). Zatem, jeśli organ stanąłby na stanowisku, że wnioskowana informacja podlega tym ograniczeniom, to wówczas w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p., powinien w formie decyzji odmówić jej udzielenia. Wójt Gminy nie odpowiedział na wniosek skarżącego o udostępnienie kopii decyzji (bez anonimizacji) w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych w 2012 r. podatnikom, którym umorzono kwoty powyżej 500 zł. W odpowiedzi na skargę organ wspomina co prawda, że wniosek ten zostanie rozpoznany, jednakże do dnia wydania wyroku w sprawie nie przekazał Sądowi odpowiedzi udzielonej skarżącemu. W tej sytuacji w ocenie Sądu organ winien zastosować tryb przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej i po rozważeniu, czy żądane informacje nie dotyczą tajemnic ustawowo chronionych (np. tajemnicy skarbowej), albo udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 listopada 2013 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Sąd, w myśl art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie drugim sentencji wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę, że w odpowiedzi na skargę organ w sposób logiczny i przekonujący uzasadnił przyczyny opóźnienia załatwienia sprawy. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznaje się oczywiste niezastosowanie przez organ przepisów o terminach załatwienia sprawy. Oceniając czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić sposób i motywy działania organu oraz charakter i terminowość podejmowanych przez organ czynności. W przedmiotowej sprawie stan bezczynności organu jest zasadniczo wynikiem niezawinionego przez organ zagubienia wniosku skarżącego przesłanego drogą elektroniczną na adres poza systemem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej. Przesyłka ta została bowiem automatycznie uznana jako SPAM. Z tych samych względów Sąd stosownie do art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w punkcie trzecim sentencji wyroku oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz w punkcie czwartym sentencji wyroku oddalił wniosek skarżącego o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Odnośnie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie piątym sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.