I SA/Bd 651/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-10-21
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy krem tortowy o smaku czekoladowym, sklasyfikowany w PKWiU 10.82.22, powinien być opodatkowany obniżoną stawką VAT w wysokości 8%, jeśli inne kremy tortowe o odmiennych smakach, sklasyfikowane w PKWiU 10.89.19.0, są opodatkowane tą stawką, a oba rodzaje produktów są podobne i konkurencyjne z punktu widzenia konsumenta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że krem tortowy o smaku czekoladowym i kremy tortowe o innych smakach należy uznać za produkty podobne i konkurencyjne w rozumieniu dyrektywy 2006/112/WE. Zróżnicowanie stawek VAT dla tych produktów narusza zasadę neutralności podatkowej i jest sprzeczne z dyrektywą, co uzasadnia bezpośrednie zastosowanie przepisów dyrektywy i zastosowanie obniżonej stawki VAT.Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie stawki VAT dla kremu tortowego o smaku czekoladowym. Spółka argumentowała, że produkt ten, mimo klasyfikacji w PKWiU 10.82.22, powinien być opodatkowany stawką 8% VAT, podobnie jak inne kremy tortowe o odmiennych smakach (PKWiU 10.89.19.0), ponieważ są one podobne i konkurencyjne. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując na obowiązek podatnika prawidłowego sklasyfikowania towaru i brak podstaw do zastosowania obniżonej stawki dla produktu sklasyfikowanego w PKWiU 10.82.22. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając naruszenie przepisów UE i zasady neutralności podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej Ministra Finansów i zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz D. S.A. kwoty zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi D. S.A. we W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz D. S.A. we W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego Spółka wskazała, że jest producentem m.in. kremów tortowych w proszku, w tym kremu tortowego o smaku czekoladowym. Produkt składa się z cukru, syropu glukozowego, kakao w proszku 11,8% (o obniżonej zawartości tłuszczu 10-12%), utwardzonego tłuszczu roślinnego (całkowicie utwardzony olej kokosowy), skrobi modyfikowanej, emulgatorów: E 471, E 472a (substancje pomagające łączyć tłuszcz z wodą); żelatyny, białek mleka i aromatów. Produkt ten z punktu widzenia CN należy klasyfikować do kodu 18069090 ("Pozostałe przetwory spożywcze zawierające kakao"), który przekłada się na klasyfikację w kodzie PKWiU 10.82.22 ("Czekolada i przetwory spożywcze zawierające kakao, pakowane do sprzedaży detalicznej, z wyłączeniem słodzonego proszku kakaowego") - przez tabelę przejścia pomiędzy PKWiU a CN zawartą
w rozporządzeniu w sprawie PKWiU. Dla produktów klasyfikowanych w ramach PKWiU 10.82.22 stosuje się w dostawach krajowych stawkę VAT wynoszącą 23%. Spółka zauważyła, że pod względem stosowanej stawki VAT występuje na rynku odmienne podejście do opodatkowania kremów czekoladowych tortowych - większość producentów stosuje do dostaw krajowych tych produktów stawkę 8% VAT (kremy czekoladowe tortowe są kategorią towarów bardzo podobnych do siebie). Produkty te mają bardzo podobny skład do produktu sprzedawanego przez Spółkę. Najczęściej różnica w stosowanej stawce VAT wynika z deklarowania przez producenta dla produktu klasyfikacji w ramach PKWiU 10.89.19. Na istniejące rozbieżności wpływają prawdopodobnie odmienne, otrzymane bądź nadane przez producenta klasyfikacje statystyczne. Ponadto, na rynku występuje wiele innych kremów tortowych
o odmiennych smakach - np. krem o smaku cytrynowym, krem o smaku toffi, krem
o smaku truskawkowym - tu stosowana jest stawka VAT wynosząca 8% (taką też stawkę na kremy Spółki, inne niż czekoladowe, stosuje Spółka). Produkty te mają bardzo podobny skład do kremu czekoladowego i kremów o innych smakach sprzedawanych przez Spółkę. Zdaniem Spółki, obie wskazane wyżej grupy produktów - kremy o smaku czekoladowym i kremy o innych smakach, są dla klienta produktami bardzo do siebie zbliżonymi, wymiennymi (odróżnia je praktycznie wyłącznie smak).
W związku z powyższym opisem wnioskująca zadała pytanie jaka stawka VAT winna znaleźć zastosowanie do dostaw kremu czekoladowego Spółki na terenie Polski?
Zdaniem Spółki, w przypadku jej produktów w dostawach krajowych zastosować należy stawkę VAT obniżoną, tj. 8%, chociaż wyłącznie na podstawie brzmienia ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej jako: "ustawa o VAT" produkty Spółki winny zostać opodatkowane stawką 23% VAT, z uwagi na niewymienienie ich w załączniku nr 3 do ustawy o VAT. Zdaniem Spółki przepisom krajowym należy postawić zarzut niezgodności z przepisami wspólnotowymi, skutkujący koniecznością uznania, że produkt, o którego opodatkowanie pyta Spółka winien zostać opodatkowany stawką VAT obniżoną,
z pominięciem jego klasyfikacji statystycznej.
Spółka uważa, że w świetle kryteriów badania porównywalności produktów dla celów VAT, jej produkty powinny zostać uznane za porównywalne, podobne i konkurujące na rynku z takimi produktami, jak inne kremy w proszku, tj. kremy o innych smakach - podobieństwo do kremów o smaku czekoladowym i kremów o innych smakach nie ulega tu wątpliwości. W zakresie, w jakim prawo krajowe (polska ustawa o VAT) różnicuje sytuację i opodatkowanie VAT towarów podobnych, występuje niezgodność polskiego prawa z prawem wspólnotowym.
Zdaniem Spółki potwierdzają to bezpośrednio liczne wyroki Trybunału, które powołała,
a w których Trybunał nie miał wątpliwości, że w analogicznych sytuacjach doszło do naruszenia przepisów Dyrektywy VAT.
W interpretacji indywidualnej z dnia z [...]. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Interpretator zauważył, że nie jest właściwy do dokonywania klasyfikacji statystycznej towarów bądź usług, ani do oceny poprawności klasyfikacji towaru, według PKWiU, bowiem zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia
24 stycznia 2005r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11) zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje swoje towary i usługi według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej.
W przypadku trudności w ustaleniu właściwego grupowania wyrobu lub usługi według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zainteresowany podmiot może zwrócić się
o udzielenie informacji w tym zakresie do Urzędu Statystycznego w Łodzi. Tak więc to podatnika obciąża obowiązek i ryzyko prawidłowego sklasyfikowania sprzedawanych towarów.
Odnośnie stosowania dyrektyw organ wskazał, że są one, w systemie prawa wspólnotowego, jednym ze źródeł prawa. Są aktami prawa wtórnego i wiążą co do zamierzonego celu każde państwo członkowskie, do którego są kierowane, pozostawiając jednak władzom krajowym wybór form i środków ich wprowadzenia. Nie określają w sposób pełny zagadnień będących ich przedmiotem i wymagają uściślenia lub uzupełnienia przez państwa członkowskie. Kraje członkowskie są zobowiązane do implementowania zapisów dyrektyw do prawa w wyznaczonych w dyrektywach terminach
Organ powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-8/81 (Ursula Becker), wskazał, że możliwość powoływania się bezpośrednio na przepisy Dyrektywy istnieje tylko wtedy, gdy przepisy krajowe są niezgodne z dyrektywą. W przedmiotowej sprawie przepisy krajowe nie naruszają celów dyrektywy, bowiem zgodnie z art. 98 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE, państwa członkowskie mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone, które mają zastosowanie wyłącznie do dostaw towarów i świadczenia usług, których kategorie są określone w załączniku III. Zatem wbrew temu, co twierdzi wnioskodawca, przepisy dyrektywy nie mogą być bezpośrednio stosowane, bowiem wyznaczają one państwom członkowskim zamierzony cel, jaki winny one osiągnąć, pozostawiając władzom krajowym wybór form i środków ich wprowadzania, zaś wyjątek niezgodności przepisów krajowych z dyrektywą w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania.
Odnosząc się do kwestii podobieństwa, konkurencyjności, czy braku istotnych różnic w przedmiotowych artykułach spożywczych, organ zauważył, że sam wnioskodawca wskazał we własnym stanowisku, iż.: "Najczęściej różnica w stosowanej stawce VAT wynika z deklarowania przez producenta dla produktu klasyfikacji
w ramach PKWiU 10.89.19. Na istniejące rozbieżności wpływają prawdopodobnie odmienne, otrzymane bądź nadane przez producenta klasyfikacje statystyczne". Zatem, jak podkreślił organ, wnioskodawca ma świadomość, iż krem tortowy o smaku czekoladowym mieści się w grupowaniu PKWiU 10.82.22 "Czekolada i przetwory spożywcze zawierające kakao, pakowane do sprzedaży detalicznej, z wyłączeniem słodzonego proszku kakaowego", co uniemożliwia zastosowanie do ww. produktu obniżonej stawki podatku od towarów i usług, gdyż nie został on wymieniony
w załączniku nr 3 lub nr 10 do ustawy o VAT. Obniżonej stawce VAT w wysokości 8% podlegają artykuły spożywcze - kremy tortowe - sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU 10.89.19.0 Jednakże, skoro krem tortowy o smaku czekoladowym - mieszczące się
w grupowaniu PKWiU 10.82.22, nie zostały wymienione w załączniku nr 3 lub nr 10 do ustawy o VAT, to Spółka nie ma możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku VAT w przedmiotowym zakresie, opierając się bezpośrednio na przepisach Dyrektywy VAT.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej.
W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości zarzucając naruszenie:
- art. 41 ust. 2 i art. 146a pkt 2 ustawy o VAT w związku z art. 98 ust. 1-3 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT) w związku z art. 1 ust. 2 Dyrektywy VAT oraz art. 34, art. 36 i art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE),
- art. 98 ust. 1-3 Dyrektywy VAT, w związku z art. 1 ust. 2 Dyrektywy VAT oraz art. 34, art. 36 i art. 110 TFUE,
- art. 1 ust. 2 Dyrektywy VAT oraz art. 34, art. 36 i art. 110 TFUE.
Spółka podniosła, że w interpretacji organ odwołuje się głównie do ustawy o VAT pomijając w przeprowadzonej analizie zasadę neutralności i konkurencyjności, które,
w opinii Spółki, mają kluczowe znaczenie dla oceny obowiązujących regulacji krajowych w zakresie ustalania prawidłowej stawki VAT.
Spółka podkreśliła, że rozbieżności w klasyfikacji statystycznej produktów należących do tej samej kategorii kremów do tortów, prowadzą do zróżnicowania opodatkowania
w ramach tej kategorii produktowej, a w konsekwencji naruszenia zasady neutralności fiskalnej. Spółka podniosła, że przykłady różnej klasyfikacji statystycznej wyrobów należących do kategorii kremów do tortów obnażają również wady rozwiązania przyjętego na gruncie ustawy o VAT, tzn. uzależnienia wysokości stawki VAT od klasyfikacji statystycznej danego towaru. Ponadto PKWiU z perspektywy VAT jest niedoskonała, ponieważ nie uwzględnia podobieństwa towarów mierzonego upodobaniami i wyborami zakupowymi konsumentów. Może zatem zdarzyć się, że produkty z różnych grupowań statystycznych w postrzeganiu konkretnych konsumentów są konkurencyjne względem siebie niezależnie od ich klasyfikacji statystycznej (co ma miejsce w przypadku produktów zaliczanych do kategorii kremów do tortów) - klasyfikacja statystyczna produktu jest wtedy prawidłowa, ale jej wynik na gruncie systemu VAT sprzeczny jest z zasadą neutralności fiskalnej.
Zasada neutralności VAT nakłada zatem na państwa członkowskie zobowiązanie do zapewnienia swobodnego obrotu towarowego gwarantującego równą konkurencję pomiędzy podobnymi produktami. Innymi słowy, przepisy Dyrektywy VAT (zasada neutralności VAT) sprzeciwiają się takim sytuacjom, w których dla produktów do siebie podobnych występujących w stosunku konkurencji stawki VAT ulegają zróżnicowaniu. Obowiązek zabezpieczenia konkurencyjności rynku i neutralności VAT był wielokrotnie przywoływany w orzecznictwie Trybunału i w opiniach Adwokata Generalnego. Spółka przytoczyła wyroki Trybunału, które w jej ocenie wyprowadzają jeden wspólny mianownik, zakreślający wskazane granice dopuszczalnego różnicowania stawek obniżonych w ramach zharmonizowanego systemu VAT (których przekroczenie powoduje naruszenie reguł prawa unijnego) - zasada konkurencyjności rynku
i neutralności VAT sprzeciwia się różnicowaniu stawek VAT dla podobnych towarów lub usług.
Spółka zarzuciła organowi, że w ogóle nie wspomina o zasadzie neutralności i nie bada porównywalności produktów. Odwołanie się przez organ podatkowy w Interpretacji do prawa unijnego ogranicza się wyłącznie do oceny możliwości bezpośredniego stosowania przepisów Dyrektywy VAT oraz uprawnienia państw członkowskich do stosowania stawek obniżonych.
W związku z tym Spółka odwołała się do zaprezentowanej we wniosku argumentacji potwierdzającej, że produkowany przez nią krem do tortów o smaku czekoladowym
i kremy tortowe o innych smakach powinny zostać uznane za porównywalne, podobne
i konkurencyjne. Przesądzają o tym ich cechy fizyczne, sposób przygotowania, sposób produkcji, sposób pakowania, podobny kontekst, w jakim kremy do tortów są nabywane i używane przez konsumentów, podobny sposób dystrybucji i lokowania w sklepach, podobna reklama oraz identyczna docelowa grupa odbiorców.
Zdaniem Spółki, argument organu o rzekomych prozdrowotnych działaniach ustawodawcy powodujących opodatkowanie stawką podstawową pewnych produktów należy uznać za absurdalny. Szersza analiza stawek VAT dla produktów spożywczych pokazuje, że ustawodawcy w procesie różnicowania stawek VAT dla produktów spożywczych nie można przypisać świadomych działań na rzecz ochrony zdrowia konsumentów. Świadczy o tym chociażby fakt, że z obniżonej stawki podatkowej korzystają m.in. chipsy, chrupki, snacki, popcorn, itp., czyli te towary, które w sposób powszechny uznawane są za niezdrowe - na tej podstawie trudno doszukiwać się prowadzenia jakiejkolwiek świadomej polityki zdrowotnej państwa. Ponadto kremy do tortów o smakach innych niż czekoladowe korzystają ze stawki obniżonej - trudno uznać, że mają one korzystniejszy wpływ na zdrowie konsumentów niż krem o smaku czekoladowym.
W tym kontekście Spółka zwróciła uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 stycznia 2015 r. (I SA/Kr 1820/14), w którym Sąd oceniał kwestię wzajemnych zależności w opodatkowaniu VAT i dopuszczalności różnicowania stawki VAT dla kakao w proszku i kawy zbożowej.
Spółka stoi na stanowisko, że wydana w niniejszej sprawie interpretacja narusza zasadę neutralności podatkowej oraz zasadę równego opodatkowania towarów. Organ podatkowy odmawiając Spółce prawa do stosowania stawki obniżonej do dostaw krajowych kremu do tortów o smaku czekoladowym zaakceptował tym samym wprowadzenie ograniczeń ilościowych w dostawach towarów objętych gorszymi warunkami podatkowymi (opodatkowanych 23% stawką VAT), które są niezgodne z art. 34 i 110 TFUE. Zdaniem Spółki, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że krem do tortów o smaku czekoladowym jest produktem podobnym i konkurencyjnym do kremów tortowych o innych smakach. W konsekwencji produkt Spółki, bez względu na klasyfikację statystyczną, również powinien być opodatkowany 8% stawką VAT - taką samą jak kremy tortowe o smakach innych niż czekoladowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi możliwość zastosowania wobec towarów wskazanych we wniosku o interpretację obniżonej stawki podatku od towarów
i usług w oparciu o przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r.
w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE. L 347
z 11.12.2006, zwana dalej "dyrektywą 2006/112"). Zdaniem strony skarżącej wskazane przez nią we wniosku o interpretację towary są podobne do towarów opodatkowanych według przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług stawką obniżoną, a więc zgodnie z zasadą neutralności, ta sama obniżona stawka powinna być, wprost w oparciu o przepisy dyrektywy 2006/112, zastosowana do wymienionych przez nią towarów.
Minister Finansów po analizie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz
art. 98 Dyrektywy 112 stwierdził, że skoro środki spożywcze – krem tortowy o smaku czekoladowym – mieszczące się w grupowaniu PKWiU 10.82.22 nie zostały wymienione w załączniku nr 3 lub nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług , to Spółka nie ma możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku VAT
w przedmiotowym zakresie opierając się bezpośrednio na przepisach Dyrektywy VAT. Podkreślić należy, że opodatkowanie podatkiem od towarów i usług opiera się na zasadzie powszechności. Wyjątkiem od tej zasady są zwolnienia podatkowe oraz obniżone stawki. Stosownie do treści art. 98 dyrektywy 2006/112 państwa członkowskie mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone. Stawki obniżone mają zastosowanie wyłącznie do dostaw towarów i świadczenia usług, których kategorie są określone
w załączniku III. Zgodnie z art. 98 ust. 3 dyrektywy, przy stosowaniu stawek obniżonych przewidzianych w ust. 1 do poszczególnych kategorii towarów, państwa członkowskie mogą stosować nomenklaturę scaloną, aby precyzyjnie określić zakres danej kategorii. Z punktu 1 załącznika nr III do dyrektywy wynika, że stawki obniżone, o których mowa
w art. 98 dyrektywy mogą być stosowane m.in. do środków spożywczych (łącznie
z napojami, ale z wyłączeniem napojów alkoholowych) przeznaczonych do spożycia przez ludzi i zwierzęta, żywych zwierząt, nasion, roślin oraz składników zwykle przeznaczonych do produkcji środków spożywczych, produktów zwykle przeznaczonych do użytku jako dodatek lub substytut środków spożywczych. Państwa członkowskie mają zatem swobodę co do zastosowania obniżonych stawek podatkowych, przy czym stawki obniżone mogą dotyczyć jedynie towarów i usług wskazanych w dyrektywie, w tym - środków spożywczych. Zgodnie z powołanymi regulacjami, stawki obniżone powinny być stosowane przez państwa członkowskie wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez dyrektywę 2006/112 lub ewentualnie
w drodze dozwolonych prawem unijnym derogacji.
Jak słusznie wskazano w zaskarżonej interpretacji z art. 98 dyrektywy 2006/112 nie wynika, aby w przypadku wprowadzenia stawek obniżonych, stawki te musiały dotyczyć całej kategorii określonej w załączniku III, w tym całej kategorii środków spożywczych. Niemniej jednak organ w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji wnioskodawcy dotyczącej zasady neutralności , która ma podstawowe znaczenie w podatku od towarów i usług. Różnicowanie stawek w ramach jednej kategorii musi być dokonywane w taki sposób, aby tej zasady nie naruszać.
Przypomnieć należy, że w myśl pkt 7 preambuły dyrektywy 2006/112 nawet, jeżeli stawki i zwolnienia nie zostaną całkowicie zharmonizowane, wspólny system podatku powinien pozwolić na osiągnięcie neutralnych warunków konkurencji, w takim znaczeniu, że na terytorium każdego państwa członkowskiego podobne towary i usługi podlegają takiemu samemu obciążeniu podatkowemu, bez względu na długość łańcucha produkcji i dystrybucji. Warunki stosowania stawki obniżonej nie mogą zatem powodować odmiennego traktowania pod względem podatkowym konkurencyjnych towarów czy usług. Naruszenie zasady neutralności przez przepisy prawa krajowego oznaczałoby, że przepisy te są sprzeczne z dyrektywą 2006/112. Wówczas jest możliwe stosowanie bezpośrednie przepisów dyrektywy.
Interpretacja pojęcia podobieństwa towarów na potrzeby zachowania zasady neutralności dokonana została w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE, szeroko powołanego w skardze (zob. wyrok z dnia 3 maja 2001 r. Komisja przeciwko Francji,
C-481/98, Lex Omega nr 83250; wyrok z dnia 27 lutego 2002 r. Komisja przeciwko Francji, C-302/00, Lex Omega nr nr 111924). Wskazywano, że podstawowym kryterium decydującym o podobieństwie towarów (usług) jest ich charakter. W orzecznictwie dotyczącym podobieństwa usług, które należy odnieść także do podobieństwa towarów, Trybunał Sprawiedliwości uznał, że w celu ustalenia, czy dwie usługi są podobne należy przede wszystkim uwzględnić punkt widzenia przeciętnego konsumenta, unikając przy tym sztucznych rozróżnień opartych na nieznaczących różnicach. Usługi/towary są zatem podobne, gdy wykazują analogiczne właściwości i spełniają te same potrzeby konsumenta, w zależności od kryterium porównywalności w użytkowaniu, i gdy istniejące różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję konsumenta
o skorzystaniu z jednej lub drugiej usługi. Biorąc powyższe pod uwagę, oceny podobieństwa produktów należy dokonywać z perspektywy konsumenta. Cechami, które należy uwzględnić przy tej ocenie są skład, smak, funkcja towarów (środków spożywczych) oraz ewentualnie inne właściwości, które mogłyby mieć wpływ na decyzję konsumenta co do wyboru danego towaru.
Analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (dostępne pod adresem: http://curia.europa.eu) prowadzi do wniosku, że można mówić o podobieństwie danej towarów również wówczas, kiedy dla części konsumentów nie będą one wzajemnie zastępowalne ze względu na smak czy gust. W orzeczeniach jako towary podobne wskazywano np. schnaps, akvavit (mocny skandynawski alkohol) oraz inne mocne napoje spirytusowe (wyrok z dnia 27 lutego 1980r., sygn. akt C-171/78), koniak oraz whisky (wyrok z dnia 27 lutego 1980r., sygn. akt C-168/78) czy nawet lekkie wina oraz piwo (wyrok z dnia 12 lipca 1983r., sygn. akt C-170/68). Oczywistym jest, że dla znacznej części konsumentów piwo i wino nie będą produktami zamiennymi, ponieważ niektórzy będą preferować tylko jeden z tych napojów, natomiast nie będą nabywać ze względu na swoje upodobania i gust drugiego. Jedyną wyraźną cechą wspólną w tym wypadku było, że oba te produkty zawierają alkohol. Mimo to Trybunał Sprawiedliwości nie dopatrzył się przeszkód w uznaniu tych dwóch produktów za podobne. Nie można więc stawiać wymogu, aby produkty podobne dla każdego konsumenta miały cechy zamienności i aby dla każdego z konsumentów nie miało znaczenia, który z takich produktów nabędzie. Trybunał Sprawiedliwości wskazywał, że podobieństwo towarów jest pojęciem, które należy interpretować szeroko; konieczne jest rozważenie, czy sporne produkty mają podobne cechy i zaspokajają te same potrzeby z punktu widzenia konsumentów. Badać należy nie to, czy są one ściśle identyczne, ale czy ich zastosowanie jest podobne i porównywalne (tak w wyroku z Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 sierpnia 1995 r., sygn. akt C-367/93, Lex Omega nr 119055).
W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko Spółki skarżącej, że produkowany przez spółkę krem do tortów o smaku czekoladowym i kremy tortowe o innych smakach należy uznać za porównywalne i konkurencyjne majac na uwadze fakt że:
- wszystkie kremy do tortów mają takie same cechy fizyczne i podobny wygląd,
- wszystkie kremy cechuje identyczny sposób przyrządzania ,
- wszystkie kremy są pakowane w podobny sposób,
- wszystkie kremy mają zbliżoną wartość kaloryczną i zbliżoną zawartość składników odżywczych,
- wszystkie kremy do tortów są dystrybuowane w ten sam sposób.
Z powyższych względów uznać należy, że krem do tortów o smaku czekoladowym
i kremy do tortów o innych smakach są produktami podobnymi w rozumieniu dyrektywy 2006/112. Jeżeli przepisy krajowe dokonują zróżnicowania stawek podatku od towarów i usług, uznać je należy za naruszające zasadę neutralności tego podatku i sprzeczne
z dyrektywą. W tej sytuacji przepisy dyrektywy winny być zastosowane bezpośrednio. Takie też stanowisko zajmie Minister Finansów, wydając ponownie interpretację indywidualną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację, orzekając jak w punkcie I wyroku w oparciu o art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) . W punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 powołanej ustawy orzeczono o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło