II SA/Rz 51/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. J. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 51/16 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi S. J. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej tego postanowienia organ wskazał art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - zwana dalej "K.p.a."). Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] września 1970 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wydało decyzję nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P. i wsi Ł. gromady K. W dniu [...] listopada 2015 r. S. J. złożył za pośrednictwem Starosty [...], do SKO wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji, jednocześnie składając przedmiotowe odwołanie. We wniosku tym wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2015 r. zasięgnął porady u radcy prawnego w zakresie ww. decyzji i dowiedział się o braku w decyzji scaleniowej pouczenia o podaniu jej do wiadomości przez odczytanie na ogólnym zebraniu uczestników scalenia (wywieszenia decyzji) i jego skutkach, w tym także o przysługujących środkach zaskarżenia. Podniósł, że stwierdzenie organu w decyzji scaleniowej o jej ostateczności, bez pełnego pouczenia dla stron o przysługujących prawach i obowiązkach, stanowi błąd. Wywiódł, że brak pouczenia nie może zaś szkodzić stronie i uzasadnia przywrócenie terminu. Powyższe okoliczności świadczą również, że terminowi uchybił bez własnej winy. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W jego motywach SKO przytoczyło treść art. 58 § 1 K.p.a., dotyczącego instytucji przywrócenia terminu i wskazało, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Nadto wniosek złożony został po upływie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 K.p.a., a mianowicie po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, tj. od dnia powzięcia wiadomości o bycie decyzji. Jak zauważyło Kolegium przedmiotowy wniosek złożony został po wielokrotnych rozpatrywaniach sprawy, w tym po końcowym rozstrzygnięciu sprawy przez WSA w Rzeszowie – sygn. II SA/Rz 345/12 i oddaleniu skargi wyrokiem z dnia 22 września 2015 r. Organ zauważył jednocześnie, że sprawa była przedmiotem kontroli przez Sąd, w tym także pod względem uchybień formalno-prawnych. Reasumując wskazał na niedopuszczalność przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W skardze na to postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. J. zawnioskował o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił wydanie go z rażącym naruszeniem art. 58 i art. 59 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. Skarżący zawnioskował także o dopuszczenie dowodu z akt sprawy II SA/Rz 710/10, II SA/Rz 135/13, II SA/Rz 114/14 i II SA/Rz 345/15 na okoliczność wadliwości decyzji scaleniowej, rażąco wadliwego postępowania scaleniowego i wadliwej decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego. Skarżący zarzucił brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postepowania wyjaśniającego, brak sięgnięcia do akt administracyjnych pierwotnego postępowania scaleniowego. Zarzucił, że sporządzone uzasadnienie jest lakoniczne. W dalszej części wskazał na wadliwość decyzji scaleniowej i podniósł, że decyzja ta jest decyzja nieistniejącą, biorąc pod uwagę fakt, że nie może ona wywoływać żadnych skutków prawnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a."). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że nie może ono pozostać w obrocie prawnym, bowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekające o odmowie przywrócenia S. J. terminu do wniesienie odwołania od decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1970 r. nr [...] wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P. i wsi Ł. gromady K. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy organ, w omawianej sprawie, zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy, w tym akt administracyjnych dołączonych do akt postępowania scaleniowego, decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1970 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P. i wsi Ł. gromady K. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 1968 r. Nr 3 poz. 13). Zgodnie z art. 12 ostatnio wymienionej ustawy decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów wydaje prezydium powiatowej rady narodowej. Decyzja ta jest ostateczna. Wynika z tego przepisu, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów była ostateczna w toku postępowania scaleniowego. Jeśli tak to nie przysługiwało od niej prawo do złożenia odwołania. Możliwość wzruszenia tej decyzji przewidywał jedynie art. 14 tej ustawy stanowiący, że w wyjątkowych przypadkach prezydium wojewódzkiej rady narodowej może z urzędu uchylić lub zmienić decyzję prezydium powiatowej rady narodowej o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów, jeżeli wymagają tego szczególnie ważne względy gospodarcze lub jeżeli decyzja wydana została z naruszeniem istotnych przepisów prawa. Przepis ten w okolicznościach sprawy nie znalazł jednakże zastosowania. Z urzędu jest Sądowi wiadome, że decyzja scaleniowa z dnia [...] września 1970 r. objęta była wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Jak wynika z akt sprawy zakończonych wyrokiem z dnia 22 września 2015 r., sygn. II SA/RZ 345/15 (wyrok nieprawomocny, z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej przez J. J.) SKO, po rozpoznaniu wniosku J. J. z [...] kwietnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1970 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymało w mocy własną decyzję z [...] października 2014 r. stwierdzającą wydanie decyzji PPRN z dnia [...] września 1970 r. nr [...] w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 29 (obecnie działka nr 124) w N., z naruszeniem prawa. WSA w Rzeszowie skargę J. J. oddalił. Skoro decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia była na mocy art. 12 o scalaniu i wymianie gruntów z dnia 24 stycznia 1968 r. ostateczna a jej wzruszenie możliwe było tylko w wyjątkowych wypadkach, wskazanych tą ustawą, bądź z zastosowaniem trybów nadzwyczajnych, zatem niedopuszczalnym było wniesienie od niej odwołania, jak również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W ocenie tut. Sądu stanowisko organu orzekającego merytorycznie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uznać należy za błędne. Zauważyć należy, że możliwość zastosowania tej instytucji uzależniona jest od istnienia przedmiotu zaskarżenia. Skoro od decyzji wydanej w pierwszej instancji, która z mocy przepisów szczególnych nie podlega zaskarżeniu, nie służy odwołanie, to bezprzedmiotowym jest także orzekanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Brak jest bowiem podstawy prawnej do wydawania postanowienia w tym zakresie z uwagi na brak prawnego środka do zaskarżenia decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P. i wsi Ł. gromady K., wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Raz jeszcze należy podkreślić, że decyzja ostateczna (art. 16 K.p.a.) może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Wówczas stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji. Nie przysługuje jej natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Decyzja z dnia [...] września 1970 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania była decyzją ostateczną. Nie przysługiwało od niej prawo do złożenia odwołania. Oczywistym jest zatem, że skoro skarżący nie mógł złożyć odwołania od tej decyzji zatem nie przysługiwało mu także prawo do złożenia wniosku, na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. Brak możliwości złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, winien skutkować, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzeniem postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach Sąd, uznał, że wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania doszło do istotnego naruszenia przepisów postepowania, które miało wpływ na wynik sprawy i zasadnym jest jego uchylenie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę popełnionych naruszeń przepisów postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.