II OZ 123/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 listopada 2016 r. w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 889/16 ze skargi P. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 889/16 oddalił wniosek P. N. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie oraz uiszczenia wpisu sądowego od tego pisma, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Podkreślono, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Za tego typu przeszkodę nie można było uznać pobytu skarżącego na turnusie rehabilitacyjnym w okresie od 20 sierpnia do 9 września 2016 r. (w sanatorium), ponieważ takie wyjazdy planuje się z wyprzedzeniem. Planując dłuższy pobyt poza miejscem zamieszkania, skarżący powinien zadbać o to, aby wskutek jego nieobecności nie nastąpiły dla niego negatywne skutki procesowe związane np. z nieodbieraniem korespondencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. N., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenia mu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: P.p.s.a. i art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż uchybienie nastąpiło z winy skarżącego, podczas gdy we wniosku przedstawił rzeczywistą przyczynę braku odbioru korespondencji, a w konsekwencji uchybienia polegającego na nieuzupełnieniu braków formalnych skargi w terminie, a którym to zachowaniem skarżący wykazał brak winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 [w:] CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając merytorycznie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez własnoręczne jej podpisanie oraz uiszczenia wpisu sądowego od tego pisma, uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do jego uwzględnienia. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania powyższych czynności nastąpiło bez jej winy. Pobyt na turnusie rehabilitacyjnym (w sanatorium), który przypada w terminie zakreślonym przez Sąd dla dokonania czynności procesowej nie stanowi przeszkody, która stronie należycie dbającej o własne interesy uniemożliwia dokonanie czynności procesowej. Podkreślić należy, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając do sanatorium, wiedząc, że będzie przez określony czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Jeżeli strona takich czynności nie podjęła, lub uczyniła to nieudolnie, w konsekwencji czego uchybiła terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jej winy w powstaniu uchybienia. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Skarżący podał, że przebywał poza miejscem zamieszkania w okresie od 20 sierpnia do 9 września 2016 r. Z dołączonego do zażalenia potwierdzenia rezerwacji wynika, że już w dniu 30 lipca 2016 r. miał wiedzę o pobycie poza miejscem zamieszkania przynajmniej przez okres dwóch tygodni. Nie podjął jednak żadnych czynności zmierzających do zabezpieczenia należytego prowadzenia spraw podczas nieobecności. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Powyższe wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania określonych w wezwaniach czynności procesowych. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada zatem prawu. Z tych względów zażalenie, jako niezasadne podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a.