I OZ 2101/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1802/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi Gminy Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia postanawia: oddalić zażalenie. 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1802/16, odmówił wstrzymania wykonania sprecyzowanego w sentencji rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody M. Zdaniem Sądu I instancji strona skarżąca nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie uprawdopodobniono, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Argumentacja wniosku sprowadza się do wykazywania, że podniesione w skardze argumenty mające przemawiać za niezgodnością z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz specyfika tego rozstrzygnięcia przejawiająca się w jego skutkach z zakresu prawa pracy, uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd I instancji wskazał, że przesłanki ochrony tymczasowej wskazane są w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie obejmują ani kwestii zgodności z prawem zaskarżonego aktu ani jego specyfiki polegającej na wywoływaniu skutków poza relacjami o charakterze administracyjnoprawnym. Ponadto samo przypuszczenie, że "wydane w sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze dezorganizuje zarządzanie placówką" nie mieści się zdaniem Sądu meriti ani w zakresie pojęciowym niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani w zakresie pojęciowym niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanką ochrony tymczasowej nie jest również potrzeba obrony interesu publicznego w materii podnoszonej we wniosku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji tego postanowienia. Zażalenie nań wniosła skarżąca Gmina postulując jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Powołując się na naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. wskazała, iż przedmiotowy wniosek został należycie umotywowany, a poza tym, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego spowoduje dezorganizację w zarządzaniu placówką. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M., którym stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy Z. w sprawie odwołania Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych w Z. Zgodnie z brzmieniem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) – dalej: u.s.g., stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Stan ten trwa do daty jego prawomocności albo prawomocnego jego wyeliminowania z obrotu prawnego i jest to zasada ustawowa, która nie podlega modyfikacji. Warto dodać, że art. 98 ust. 5 u.s.g. przewiduje prawomocność rozstrzygnięcia nadzorczego z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Stąd, rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje trwałe skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź też oddalenia lub odrzucenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (p. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dni 29 lipca 2015, sygn. I OZ 860/15, publ. CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Z tym momentem zatem rozstrzygnięcie nadzorcze staje się co do zasady wykonalne poprzez usunięcie zakwestionowanej uchwały lub zarządzenia. Jednocześnie upada wstrzymanie wykonalności, podobnie jak w sytuacji prawomocnego wyeliminowania rozstrzygnięcia nadzorczego. Kontrolowane w tej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze nie pozbawiło zatem mocy prawnej objętego nim zarządzenia Wójta Gminy Z., lecz jedynie - z mocy prawa (art. 92 ust. 1 u.s.g.) - wstrzymało jego wykonanie i stan taki trwać będzie do czasu uprawomocnienia się podjętego rozstrzygnięcia albo jego prawomocnego wzruszenia przez sąd administracyjny. Zatem brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro uwzględnienie tego żądania i wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego niweczyłoby skutki rozwiązania przyjętego w przepisie art. 92 ust. 1 u.s.g., mającego charakter regulacji bezwzględnie obowiązującej. Doszłoby bowiem do usunięcia przewidzianego w ustawie skutku wstrzymania z mocy prawa aktu objętego rozstrzygnięciem nadzorczym poprzez czynność sądu. Oddziaływanie (skuteczność) zakwestionowanego przez organ nadzoru aktu przez czas trwania procedury kontroli legalności rozstrzygnięcia byłoby więc niezgodne z intencją ustawodawcy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji niniejszego postanowienia. ----------------------- 2