I SA/Bd 701/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. S. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w W. prowadzi wobec spółki z o.o. "T. " z siedzibą w W. (skarżącej) postępowanie egzekucyjne do majątku na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2016 r., obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w kwocie 24.000 zł należności głównej. Tytuł wykonawczy został doręczony w dniu [...] stycznia 2016 r. W toku postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Celnej w W. zlecił Dyrektorowi Izby Celnej w T. dokonanie czynności rekwizycyjnych wobec zobowiązanej spółki w zakresie dokonania zajęcia, odbioru i sprzedaży ruchomości w postaci automatów do gier. W dniu [...] lutego 2016 r. poborca skarbowy, w ramach rekwizycji, dokonał zajęcia i odbioru 4 szt. automatów do gier: "A. ", "A. ", "A. M. M. III" i "A. M. M. 6". Z przeprowadzonych czynności poborca skarbowy sporządził protokół zajęcia i odbioru ruchomości, który z uwagi na nieobecność podczas czynności przedstawicieli spółki został jej przesłany spółce przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., wraz z oświadczeniem dotyczącym wyrażenia zgody na sprzedaż zajętych ruchomości w drodze przetargu ofert. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. spółka złożyła skargę na czynności egzekucyjne Dyrektora Izby Celnej w T., polegające na zajęciu ruchomości w postaci ww. automatów do gier. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w T. skargę oddalił. W złożonym zażaleniu na postanowienie o oddaleniu skargi skarżąca wniosła o jego uchylenie i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w T. wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że przedmiotowa czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i na tej podstawie skargę spółki oddalił. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Do zajęcia automatów do gier zastosowano protokół zajęcia i odbioru ruchomości, odpowiadający wymogom określonym w art. 67 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zawierający wszystkie niezbędne elementy wymienione w tym przepisie. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej uznał je za nieuzasadnione. W kwestii oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości organ stwierdził, iż jest ono zgodne ze wskazaniami poczynionymi w tytule wykonawczym. Organ wskazał przy tym na przepis § 3 rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych, zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania z dnia 15 września 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494), zgodnie z którym w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. 1 października 2015 r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w powyższym przepisie. Niezapłacona należność z tytułu kary pieniężnej w kwocie 24.000 zł wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r., co wskazuje, że powstała przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia. W związku z powyższym wierzycielem w sprawie tej należności jest Dyrektor Izby Celnej w S., który prawidłowo został wskazany w protokole zajęcia ruchomości z dnia [...] lutego 2016 r. Organ nie zgodził się również z zarzutem wskazania w protokole zajęcia nieprawidłowego numeru tytułu wykonawczego. W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 7 i 77 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ rekwizycyjny winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego Nr [...] i podając Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Celnej w S. zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu z czynności egzekucyjnej, - art. 6 i 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przejawiające się w obciążeniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. Ponadto, zdaniem strony, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494 z późno zm.), na które powołał się organ zostało wydane bez delegacji ustawowej. Jest to sprzeczne z art. 92 Konstytucji, w której jednoznacznie wskazano, iż rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania i skutkuje tym, że Dyrektor Izby Celnej w S. nie może być wierzycielem w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła dalej, że prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu, determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej. Protokół, jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej, musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w swej treści wszystkie elementy obligatoryjne wynikające z art. 67 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec skarżącej spółki egzekucji poborca skarbowy w dniu [...] lutego 2016 r. dokonał zajęcia czterech automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości, który podpisał poborca skarbowy i dwóch świadków, z uwagi na nieobecność zobowiązanej. Z powodu nieobecności przedstawicieli spółki przy dokonywaniu czynności, odpis protokołu został doręczony skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu [...] marca 2016 r. wraz z oświadczeniem dotyczącym wyrażenia zgody na sprzedaż zajętych ruchomości w drodze przetargu ofert, na które nie udzielono odpowiedzi. Na powyższą czynność egzekucyjną - zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier, pismem z dnia [...] marca 2016 r., spółka wniosła skargę na czynności egzekucyjne. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., III SA/Wa 554/15, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Treść jaką powinien zawierać protokół określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać, m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Do zajęcia wymienionych powyżej automatów do gier zastosowano protokół zajęcia i odbioru ruchomości, którego treść odpowiada wzorowi dokumentu stanowiącego załącznik nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310). Protokół ten odpowiada wymogom określonym w art. 67 § 2 i § 4 u.p.e.a. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że czynność egzekucyjna zajęcia ruchomości została dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze spółka podniosła, że zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, posiada je na podstawie umów zobowiązaniowych, zatem czynność egzekucyjna powinna być uchylona. Podkreślić należy, że zarzut ten został podniesiony dopiero w skardze do Sądu i poza stwierdzeniem, że skarżąca nie jest właścicielem zajętych ruchomości nie przedstawiono w tym zakresie żadnych dowodów. Ponadto trzeba zauważyć, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328). Osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swych praw zgłaszając wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art. 38 § 1 u.p.e.a). Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut błędnego określenia w protokole zajęcia wierzyciela, którym jest Dyrektor Izby Celnej w S.. W tym względzie wskazać należy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494), w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. 1 października 2015 r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w powyższym przepisie. W rozpatrywanej sprawie należność z tytułu kary pieniężnej w kwocie 24.000 zł wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r., co wskazuje, że powstała przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia, i nie została zapłacona. W związku z powyższym wierzycielem tej należności jest Dyrektor Izby Celnej w S., który prawidłowo został wskazany w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] lutego 2016 r. Ten sam organ jako wierzyciel został wskazany w tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2016 r. (k. 2). W rezultacie, zdaniem Sądu, organ nie naruszył art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., jak i art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W tym kontekście należy również zauważyć, że w podobnej sprawie o sygn. akt I SA/Bd 702/16 spółka zarzuciła, że organ błędnie oznaczył w protokole zajęcia wierzyciela, gdyż z chwilą wejścia w życie powyższego rozporządzenia tym wierzycielem powinien być Dyrektor Izby Celnej w S.. W jednej zatem sprawie skarżąca uważa, że wierzycielem winien być Dyrektor Izby Celnej w S., w innej, że nie. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, zostało wydane bez delegacji ustawowej. Ta delegacja jest zawarta w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.). W myśl tego przepisu minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Organ nie naruszył również art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy organ egzekucyjny powinien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie z niej wynikało z inicjatywy jakiego wierzyciela została ona dokonana. Zarówno w protokole zajęcia i odbioru ruchomości, jak i w tytule wykonawczym wyraźnie wskazano, że wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S.. Zobowiązany nie jest zatem obciążony ciężarem identyfikacji wierzyciela. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.