I OSK 3266/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-17

Skład orzekający: Irena Kamińska, Roman Ciąglewicz, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji) z powodu wadliwości postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował art. 138 § 2 K.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie dopuścił się kwalifikowanych wad postępowania wyjaśniającego, a próba uzyskania doprecyzowania stanowiska wnioskodawcy przez organ odwoławczy stanowiła naruszenie tego przepisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożonego na podstawie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organ pierwszej instancji dwukrotnie odmawiał uwzględnienia wniosku, wskazując na złożenie go po terminie. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i nie zebrał pełnego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ ten nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2372/13 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od A. B. na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2372/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. A. B. przy piśmie z dnia 4 października 2010 r. przesłał do Prezydenta m. st. Warszawy kopię odpowiedzi na pismo Burmistrza Dzielnicy Wawer z dnia 21 września 2010 r. oraz kopię pisma skierowanego do Inspektora Nadzoru Budowlanego, w których domagał się, w imieniu swoim oraz siostry D. R., rozbiórki chodnika dla pieszych wybudowanego przez Urząd Dzielnicy Wawer. W pismach tych zwrócił uwagę na brak oferty negocjacji wykupu i odmowę wypłaty odszkodowania, wskazując jednocześnie, iż działka [...]nie podlega pod art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Prezydent m. st. Warszawy, decyzją z dnia [...]stycznia 2011 r., nr [...], odmówił uwzględnienia wniosku A. B. złożonego w imieniu własnym i w imieniu D. R. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy D., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu 3-12-94, o powierzchni 138m2, zajętą pod drogę publiczną. Zakwalifikował podanie jako podlegające art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że wniosek został złożony po ustawowo wyznaczonym terminie. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. B., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik D. R., decyzją z dnia [...]marca 2011 r., nr [...], Wojewoda Mazowiecki uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazał, że organ pierwszej instancji wydał decyzję niezgodną z żądaniem strony. Stwierdził, że postępowanie powinno być zawieszone do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie nabycia własności nieruchomości przez Gminę Wawer. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent m. st. Warszawy zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr [...], z dnia [...]sierpnia 2012 r., stwierdzono nabycie przez Gminę Warszawa – Wawer, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy D. w Warszawie, oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 138 m2 stanowiącej część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW [...]. Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do A. B. o sprecyzowanie wniosku poprzez wskazanie podstawy żądania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - ul. D. W odpowiedzi A. B., działający w imieniu własnym i jako pełnomocnik D. R., wskazał, że podstawę ubiegania się o odszkodowanie daje wnioskodawcom prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1959/08 z dnia 1 czerwca 2009 r. jak również decyzja Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia [...]marca 2011 r. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...]stycznia 2013 r. Prezydent m. st. Warszawy podjął postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 4 pkt 9b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), Prezydent m. st. Warszawy odmówił uwzględnienia wniosku A. B. złożonego w imieniu własnym i w imieniu D. R. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy D., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...], zajętą pod drogę publiczną. Jako przyczynę odmowy wskazał złożenie wniosku po ustawowo wyznaczonym terminie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. B., działający w imieniu swoim i jako pełnomocnik D. R. Określił zaskarżoną decyzję jako niewłaściwą i krzywdzącą z powodu pozbawienia odwołujących się prawa do odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa. Zarzucił brak poinformowania o konieczności złożenia wniosku w terminie. Wojewoda Mazowiecki, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 9a u.g.n. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na podstawie akt sprawy Wojewoda ustalił, że skarżący wielokrotnie podnosił, iż przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, podkreślając jednocześnie, iż oczekuje podjęcia negocjacji w sprawie wykupu lub zamiany gruntu. Ponadto, w odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji z dnia 15 listopada 2012 r. dotyczące sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie podstawy żądania odszkodowania, A. B. poinformował, że wnosi w imieniu swoim oraz siostry D. R. o wypłatę odszkodowania, wskazując jednocześnie, że podstawę ubiegania się o odszkodowanie daje wnioskodawcom prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1959/08, z dnia 1 czerwca 2009 r. jak również decyzja Wojewody Mazowieckiego, nr [...], z dnia [...] marca 2011 r., która daje wnioskodawcom prawo do negocjacji co do wysokości odszkodowania. W ocenie Wojewody Mazowieckiego, nie zostały zbadane wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy i nie został dopełniony obowiązek zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną i wnikliwą jego analizę. W skardze na powyższą decyzję Miasto Stołeczne Warszawa zarzuciło: 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 73 ust. 4 w zw. z ust. 1 i ust. 3 tego artykułu ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż jest prawnie dopuszczalna ocena wniosków o odszkodowanie złożonych po dniu 31 grudnia 2005 r. jako złożonych w terminie; 2) art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób szczegółowy i wyczerpujący, tak iż zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego. Miasto Stołeczne Warszawa wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że z treści art. 15 K.p.a. wywieść należy obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Równocześnie zebrany materiał dowodowy musi być prawidłowy i zupełny, a więc musi umożliwiać wydanie merytorycznej decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Procesowym przejawem zasady dwuinstancyjności są określone w art. 138 K.p.a. formy rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., w brzmieniu nadanym mu nowelizacją z dnia 11 kwietnia 2011 r., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powoduje to, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego, mocą którego uchylona zostaje zaskarżona decyzja, a sprawa jest przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, może mieć miejsce wyłącznie, gdy organ ten bądź to nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź też przeprowadzone postępowanie wyjaśniające rażąco narusza przepisy postępowania. Uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego zostały więc wprost powiązane z brakiem lub wadliwością prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego. Wadliwość prowadzonego postępowania musi mieć jednak charakter kwalifikowany i odnosić się do okoliczności mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wystarczającym uzasadnieniem dla uchylenia decyzji nie mogło być ogólne powołanie się na zasadę dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 K.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy wadliwość postępowania pierwszoinstancyjnego stwierdzona przez organ odwoławczy sprowadzała się do zobowiązania organu pierwszej instancji (który już dwukrotnie zwracał się z takim zapytaniem) do ponownego wezwania A. B. o zajęcie jednoznacznego stanowiska w trybie jakich przepisów ubiega się o odszkodowanie. Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że kolejne zwracanie się przez organ pierwszej instancji do wnioskodawców z prośbą o jednoznaczne wskazanie przepisów, w trybie których ubiega się o odszkodowanie, zalecone przez organ drugiej instancji jest nie tylko bezcelowe z tej racji, iż organ pierwszej instancji już wykonał to zalecenie pismem z dnia 15 listopada 2012 r. ale dodatkowo dlatego, że wnioskodawca nie ma obowiązku znać wszystkich przepisów, na podstawie których jego sprawa winna zostać załatwiona. Wnioskodawca winien jedynie sprecyzować żądanie i przytoczyć twierdzenia co do stanu faktycznego, z których wywodzi żądania. Ponadto organ nie ma instrumentów prawnych, by zmusić strony do jednoznacznego wskazania przepisów, które ich zdaniem winny zostać zastosowane. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. B. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego, a mianowicie: • art. 73 ust. 1 i 4 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej: Ustawa) poprzez, gdy jest on sprzeczny z wyrażaną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą demokratycznego państwa prawnego w stosunku do osób, którym doręczono decyzję o stwierdzeniu nabycia, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiącej ich własności, a zajętej pod drogi publiczne, wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 Ustawy, po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 Ustawy, a w konsekwencji osoby te zostały pozbawione jakiejkolwiek możliwości zachowania ustawowego terminu na złożenie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, • art. 73 ust. 1 Ustawy poprzez odmowę wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. D., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 , zajętą pod drogę publiczną, 2. przepisów postępowania, a mianowicie: • art. 8, art. 9 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi podczas, gdy organ pierwszej instancji, wbrew obowiązkowi, nie poinformował A. B. o okolicznościach faktycznych prawnych mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, przede wszystkim o terminie składania wniosków o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, • art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wyjaśnił dokładnie stan faktyczny, przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób szczegółowy i wyczerpujący. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto Stołeczne Warszawa wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności skutkujące nieważność, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., nie zachodzą. Zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wyjaśnił dokładnie stan faktyczny, przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób szczegółowy i wyczerpujący, nie jest trafny. Sąd pierwszej poddał wnikliwej analizie normę zawartą w art. 138 § 2 K.p.a. oraz zbadał, w jakim zakresie wskazane przez organ odwoławczy przyczyny uchylenia decyzji organu pierwszej instancji mieszczą się w ramach przesłanek okreslonych w art. 138 § 2 K.p.a., według treści tego przepisu po noweli obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r. Wykładnia art. 138 § 2 K.p.a. przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowa. Wnoszący kasację nie uzasadnił szczegółowo omawianego zarzutu, ale z opisu naruszenia nie wynika aby kwestionował rozważania prawne Sądu pierwszej instancji odnoszące się do treści normy procesowej zawartej w art. 138 § 2 K.p.a. Opis naruszenia sprowadza się natomiast do kwestionowania zaskarżonego wyroku w zakresie oceny zastosowania tego przepisu przez Wojewodę Mazowieckiego. Odniesienie się do tak zarysowanego sporu poprzedzić należy spostrzeżeniem, że jako przyczynę rozstrzygnięcia kasacyjnego Wojewoda wskazał nieuzyskanie przez Prezydenta jednoznacznego stanowiska wnioskodawcy co do trybu, w jakim zwraca się o odszkodowanie. Wojewoda podkreślał, że wnioskodawca wielokrotnie podnosił, że przepis art. 73 ustawy z dnia 3 października 1998 r. – Przepisy reformujące administrację publiczną nie ma zastosowania w sprawie oraz oczekuje podjęcia negocjacji w sprawie wykupu lub zamiany gruntu. Następnie, odpowiadając na pismo organu z dnia 15 listopada 2012 r., wnioskodawca nie potwierdził aby jego pismo z dnia 4 października 2010 r. stanowiło wniosek o wypłatę odszkodowania za działkę zajętą pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy – Przepisy reformujące administrację publiczną. Podsumowując Wojewoda zalecił organowi pierwszej instancji wyjaśnienie wszystkich okoliczności, a przede wszystkim zwrócenie się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska w trybie jakich przepisów ubiega sie o odszkodowanie. Wojewoda zakwestionował zatem zakwalifikowanie przez organ pierwszej instancji czynności procesowej dokonanej przez wnioskodawcę. Przedwczesne ewentualne błędne zakwalfikowanie tej czynności jako wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 73 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną nie stanowi zaś naruszenia przepisów art. 77, 77 i 80 K.p.a. Przepisy te odnoszą się do postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie stanu faktycznego. Wskazanie przez Wojewodę tych przepisów, jako naruszonych przez organ pierwszej instancji, nie miało więc związku z rzeczywistą przyczyną zastosowania decyzji kasacyjnej opartej na art. 138 § 2 K.p.a. Warto zauważyć, że Wojewoda nie sprecyzował na czym miało polegać naruszenie art. 77 K.p.a. (np. jakie dowody należy przeprowadzić), czy też art. 80 K.p.a. (jaki błąd w ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych został popełniony). Uznając natomiast, że przebieg postępowania administracyjnego oraz dokonane przez wnioskodawcę i organy czynności procesowe nie dawały Wojewodzie podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny naruszającej art. 138 § 2 K.p.a. Dysponując wypowiedziami wnioskodawców formułującymi żądanie, a także oświadczeniem złożonym po wezwaniu wnioskodawców do jednoznacznego sformułowania wniosku, organ odwoławczy był w stanie ocenić, w jakim trybie sprawa ma być, według wnioskodawców, rozpoznana. Abstrahując zaś od potrzeby doprecyzowania stanowiska wnioskodawców, można skonstatować, że skoro, w świetle modelu ustanowionego w przepisach art. 138 K.p.a., postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, to nie było przeszkód do uzyskania uzupełnienia wypowiedzi wnioskodawców w tym zakresie w trakcie tego postępowania odwoławczego. Próba uzyskania przez Wojewodę takiego doprecyzowania, poprzez rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 K.p.a., stanowiła naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez nie poinformowanie A. B. o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, przede wszystkim o terminie składania wniosków o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Zauważyć trzeba, że już w piśmie z dnia 4 listopada 2010 r., skierowanym do Biura Gopspodarki Nieruchomosciami Urzędu m.st. Warszawy, A. B. stwierdził, że art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie ma w sprawie zastosowania. Trudno zatem mowić o jego braku wiedzy na temat terminu z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), skoro ta regulacja była mu wówczas znana. Zresztą termin ten upłynął w dniu 31 grudnia 2005 r. Zaskarżonym wyrokiem uchylono decyzję Wojewody Mazowieckiego z uwagi na uchybienia proceduralne. Przepisy art. 73 ust. 1 i 4 ustawy ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie były przez Sąd pierwszej instancji stosowane. Sąd ograniczył się do kontroli decyzji organu odwoławczego i nie ocenił zastosowania przepisów art. 73 ust. 1 i 4 omawianej ustawy przez organ pierwszej instancji. Taki zakres kontroli był zdeterminowany treścią rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który nie orzekł merytorycznie, błędnie uznając, że konieczne jest sprecyzowanie żądania przez wnioskodawcę. Zarzuty sformułowane w materialnej podstawie kasacji są więc bezpodstawne. Skoro jednak wnoszący kasację podniósł zagadnienie zgodności art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z art. 2 Konstytucji RP, to przypomnieć można, że przepis art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną był kontrolowany przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07, stwierdził, że art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872,ze zm.) w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2009/8/123). Zgodność analizowanej normy art. 73 ust. 4, określającej termin wygaśnięcia roszczenia, z Konstytucją RP, nie została podważona także we wcześniejszym wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09. W tej sytuacji wnoszący skargę kasacyjną nie podważył konstytucyjności art. 73 ust. 4 w zakresie normującym wygaśnięcie roszczenia. Poza zakresem niniejszego postępowania kasacyjnego pozostaje ocena, czy podniesione w trakcie tego postępowania twierdzenia wnoszącego kasację o konieczności potraktowania wcześniejszego, niż pismo z dnia 4 października 2010 r., wystąpienia A. B. do organów jako wniosku z art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administracje publiczną, są wiarygodne. Skutkiem niniejszego wyroku oraz wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 237213, jest powrót sprawy do postępowania odwoławczego. Z uwagi na reformatoryjny charakter tego postępowania, wnioskodawca może składać wszelkie wnioski i oświadczenia także w jego trakcie. Dotyczy to także możliwości wykazania przez wnioskodawców, że występowali do organów o odszkodowanie przed upływem terminu określonego w art. 73 ust. 4. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 207 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło