III SAB/Wa 20/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. 1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznaje od Samorządowego Kolegium Odwoławczemu w W. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych); 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – J.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [....] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. za nieruchomości położone w W. przy ul [...] (dz. ewid. Nr [...], [...] z obrębu [...]). W skardze wniósł o wyznaczenie SKO terminu 1 miesiąca na wydanie aktu oraz o wymierzenie stosownej grzywny. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że od dnia wniesienia odwołania – 6 lipca 2015 r. - sprawa nie została załatwiona. Wskazał, iż Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie powiadomiło go żadnym pismem o trudnościach w rozpatrzeniu sprawy. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2955/13 uchylający poprzednio wydaną w sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Skarżącego w związku z powyższym wyrokiem Prezydent W. w celu ustalenia właściciela działki [...] uchyla się od wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do sądu powszechnego, w tym ewentualnie z wnioskiem o wpis do księgi wieczystej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie. Wskazało, że przed wniesieniem skargi nie zostało wezwane do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym Skarżący nie dopełnił wymogów określonych w art. 52 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie została złożona skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która to bezczynność, zdaniem Skarżącego, przejawia się nierozpatrzeniem wniesionego w dniu 6 lipca 2015 r. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2015 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. Przed przystąpieniem do rozważań odnośnie zasadności skargi przede wszystkim stwierdzić trzeba, że w świetle postanowień art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", w okolicznościach niniejszej sprawy skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. mogła być wniesiona, gdyż dotyczy ona przypadku określonego w pkt 1 ww. art. 3 § 2, tj. zarzucana bezczynność organu polega na nie wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Przypomnieć trzeba, że zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, zaś w pkt 1 mowa jest o kontroli decyzji administracyjnych. Nie było też żadnych przeszkód formalnych do wniesienia skargi. W odniesieniu do wniosku Organu o odrzucenie skargi Sąd zauważa, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest wymagane wówczas, gdy przedmiotem skargi jest akt lub czynność (art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.), a nie wówczas, gdy przedmiotem tym jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku bezczynności (przewlekłości) przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wymagane jest - co do zasady – wniesienie zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa, lub ponaglenia (w sprawach podatkowych), o którym mowa w art. 141 O.p. Takie ponaglenie nie jest jednak konieczne w sytuacji, kiedy skarga dotyczy bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania) organu wyższego stopnia (organu odwoławczego), jakim jest m.in. samorządowe kolegium odwoławcze. W przypadku uchybienia terminów do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze w sprawach podatkowych środek prawny w postaci ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 O.p. nie przysługuje. W wypadku bowiem tego organu nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować ponaglenie. Tym samym środek ten nie mógł być wykorzystany w przypadku złożenia skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie rozpatrzenia odwołania. Sąd wyjaśnia, iż z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania, tj. ocenę, czy w sprawie miała miejsce bezczynność Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów oraz przekonania Skarżącego o wydaniu decyzji organu pierwszej instancji z naruszeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, przy czym o bezczynności sąd orzeka według stanu na dzień wyrokowania. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, dokonania czynności, stwierdzenia lub uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji , postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponadto, dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., czy też nie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ.: Lex nr 12188894). Taki stan, w ocenie Sądu, wystąpił w niniejszej sprawie. Zważywszy, że organ pozostaje w bezczynności do chwili orzekania, Sąd obowiązany był ocenić – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dacie złożenia skargi nie dopełniło ciążącego na nim obowiązku załatwienia sprawy co oznacza, iż pozostawało w bezczynności. Ordynacja podatkowa zobowiązuje generalnie organy podatkowe do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. od dnia wniesienia odwołania nie podjęło żadnych czynności. Z akt sprawy nie wynika również aby zaistniały podstawy prawne do niewydania decyzji w terminie określonym w art. 139 § 3 O.p., co oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się rażącego naruszenia tego przepisu, podobnie jak i art. 140 § 1, art. 121 § 1 oraz art. 125 § 1 tej ustawy. Przepis art. 121 § 1 O.p. nakazuje prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast przepis art. 125 tej ustawy zobowiązuje organy podatkowe, aby działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Żadnej z dyspozycji zawartej w tych przepisach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wykonało. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł też o przyznaniu na rzecz Skarżącego od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.. Sąd uznał, iż kwota 1000 zł będzie stanowić dostateczne zadośćuczynienie za opisaną wyżej bezczynność organu . W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 wskazanej ustawy.