I OSK 409/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-06

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Małgorzata Borowiec, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie funkcji społecznej w radzie nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, za którą przysługuje dieta, podczas zwolnienia lekarskiego stanowi wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, skutkujące utratą prawa do uposażenia przez funkcjonariusza Policji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonywanie pracy zarobkowej, nawet jeśli jest to funkcja społeczna z dietą, podczas zwolnienia lekarskiego stanowi wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem. W związku z tym, funkcjonariusz Policji traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. Sąd uchylił wyrok WSA, oddalając skargę policjanta.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji Z.K. przebywał na zwolnieniu lekarskim, podczas którego uczestniczył w posiedzeniach Rady Nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, za co przysługiwała mu dieta. Organy Policji uznały to za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem i pozbawiły go prawa do uposażenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że udział w radzie nadzorczej nie jest pracą zarobkową w rozumieniu ustawy i że organy nie wyjaśniły należycie indywidualnych okoliczności sprawy. Komendant Wojewódzki Policji złożył skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę Z.K. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 912/16 w sprawie ze skargi Z.K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I OSK 409/17 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 912/16 uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Powiatowy Policji w W. rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 121e ust. 2 pkt 2, ust. 3 oraz ust. 13 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t.: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), pozbawił sierż. szt. Z.K. prawa do uposażenia za okres od [...] do [...] marca 2016 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem organu, policjant nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie lekarskie, gdyż podczas absencji trwającej od [...] marca 2016 r. do [...] marca 2016 r. wykonywał zajęcie zarobkowe w postaci uczestniczenia w dwóch posiedzeniach Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w dniach [...] i [...] marca 2016 r. oraz w posiedzeniu Prezydium Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w dniu [...] marca 2016 r. Nadto zaznaczył, że dobrowolna rezygnacja z wynagrodzenia nie ma znaczenia dla oceny zachowania policjanta, zaś uczestnictwo w posiedzeniach organów kolegialnych Spółdzielni Mieszkaniowej w czasie zwolnienia lekarskiego nie może być uznane za czynności, których podjęcie było niezbędne bez względu na jego stan zdrowia. Okres spowodowanej chorobą niezdolności do służby ma służyć leczeniu i chęć podejmowania dodatkowych zajęć przez policjanta nie może kolidować z tym procesem. Z.K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie jako bezzasadnej i bezpodstawnej. Komendant Wojewódzki Policji w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej K.p.a.), rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że sierż. szt. Z.K. w okresie od dnia [...] do [...] marca 2016 r. nie pełnił służby z powodu choroby, co potwierdziły przedłożone przez policjanta zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do służby. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w W. wyraził zgodę policjantowi na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w okresie od dnia [...] lipca 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r., polegającego na pełnieniu funkcji społecznej w Radzie Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w W. w wymiarze - raz w miesiącu w godzinach popołudniowych. W dniu [...] marca 2016 r. podinsp. D.S. - Naczelnik Wydziału [...] KPP w W. poinformowała, że podległy jej policjant – sierż. szt. Z.K. wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem z uwagi na uczestniczenie przez policjanta w posiedzeniach Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w dniach [...],[...] i [...] marca 2016 r. W celu weryfikacji informacji Komendant Powiatowy Policji w W. w dniu [...] marca 2016 r. wystąpił do Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. z prośbą o podanie informacji dotyczącej udziału policjanta w posiedzeniach. Informacja ta została potwierdzona przez Zarząd Spółdzielni. Również policjant przyznał, że uczestniczył w posiedzeniach Rady Nadzorczej, lecz nie przyjął wynagrodzenia za uczestnictwo. Rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. Komendant Powiatowy w W. cofnął z dniem [...] kwietnia 2016 r. sierż. szt. Z.K. zgodę na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą. W związku z powyższym [...] kwietnia 2016 r. wszczęto wobec sierż. szt. Z.K. postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia zasadności pozbawienia prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego. Komendant podkreślił, że kwestię zasad wyliczania uposażenia w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim, a także kontrolę zwolnień lekarskich regulują przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którymi prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego może podlegać kontroli. Kontrolę przeprowadzają w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia policjanta - przełożony policjanta w sprawach osobowych, a jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. Organ II instancji, nie negując założeń Komendanta Powiatowego Policji w W., iż uczestnictwo w posiedzeniach Rady Nadzorczej Spółdzielni [...] jest wykonywaniem pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego uznał, że w tym przypadku kluczowe znaczenie ma jedynie ustalenie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Odnosząc się do powyższego wskazał, że policjant został skierowany na zwolnienie lekarskie po to, aby przebyć niezbędną rekonwalescencję i powrócić w pełni sprawnym do służby. Podczas zwolnienia lekarskiego policjant zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby oraz wykonywania innych związanych z nią czynności. Adnotacja na zaświadczeniu lekarskim o treści "chory może chodzić" upoważnia chorego jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg, czy kontrolę lekarską. Okres spowodowanej chorobą niezdolności do służby ma służyć leczeniu. W wielu przypadkach dopuszczalne jest wychodzenie z domu, czy wykonywanie drobnych prac domowych, jeżeli nie koliduje to z procesem rekonwalescencji pacjenta. Jednak podejmowanie się innych zajęć, niezwiązanych z leczeniem i niezaleconych przez lekarza, należy traktować jako korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem - do innych celów, niż leczenie i powrót do zdrowia. W przedmiotowej sprawie uczestniczenie w posiedzeniach Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej stanowczo nie zawiera się w zajęciach związanych z leczeniem. Nie zgadzając się z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. Z.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych orzeczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji podniósł, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 121e ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Stosownie do tego przepisu prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli (ust. 1). W myśl ust. 2 art. 121e ustawy kontrolę przeprowadzają: 1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 2) przełożony policjanta właściwy w sprawach osobowych - w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (ust. 3). Przy czym ustawodawca w ust. 7 przesądził, że kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Sąd wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów obu instancji, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] marca 2016 r. skarżący, przebywając na zwolnieniu lekarskim, uczestniczył w trzech posiedzeniach Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w WaW.łczu, tj. w dniach [...],[...] i [...] marca 2016 r. Nadto, że rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2015 r. policjantowi wyrażono zgodę na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w ww. spółdzielni w charakterze - pełnienia funkcji społecznej w Radzie Nadzorczej w wymiarze raz w miesiącu w godzinach popołudniowych. Natomiast spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organy uznały, że uczestnictwo w posiedzeniach organu kolegialnego Spółdzielni podczas trwania zwolnienia lekarskiego stanowi o wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Zdaniem Sądu I instancji, udział skarżącego w posiedzeniach Rady Nadzorczej Spółdzielni [...] nie stanowi o wykonywaniu pracy zarobkowej, o której mowa w art. 121e ust. 7 ustawy. Z rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. wynika, że w powyższej radzie policjant pełnił funkcję społeczną. Oznacza to, że wykonywanie takiego rodzaju pracy nie było nastawione na osiągnięcie dochodu i to pomimo otrzymania diety za udział w posiedzeniach rady. W istocie bowiem dieta nie stanowi wynagrodzenia, a tym samym i okoliczności przesądzającej o zakwalifikowaniu wykonywanego zajęcia do pracy zarobkowej. Sąd stwierdził, że chociaż charakter pracy nie stanowił bezpośredniej podstawy pozbawienia funkcjonariusza prawa do uposażenia, tym nie mniej był zobligowany do odniesienia się do przedmiotowej kwestii, skoro zarówno organ odwoławczy, jak i skarżący, wyrazili w tej kwestii przeciwstawne poglądy. Nadto WSA w Szczecinie uznał, że w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego w kontekście jego celu należy zgodzić się ze skarżącym, iż nie wyjaśniono tej okoliczności w należyty sposób. W ocenie Sądu, niewątpliwie zasadniczym celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy (służby), a zatem postępowanie organu, prowadzone w trybie art. 121e ustawy o Policji, powinno być ukierunkowane na wykazanie, że podjęte przez skarżącego zajęcie w okresie absencji kolidowało właśnie z tym celem. Przy ustaleniu ewentualnej nieprawidłowości w wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego, nie należy jednak abstrahować od rodzaju schorzenia, czy niesprawności, jaką stwierdzono u pacjenta i w związku z której istnieniem, udzielono zwolnienia od służby. Każda choroba może bowiem wymagać innego zachowania pacjenta i innego postępowania. Oznacza to, że każdy przypadek należy badać w sposób indywidualny, nie opierając się wyłącznie na ogólnych założeniach (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1395/15, wyrok dostępny w Internecie). Natomiast w rozpoznawanej sprawie, organy obu instancji, nie badając indywidulanych okoliczności tej konkretnej sprawy, przyjęły, że już sam fakt udziału skarżącego w pracach organu kolegialnego spółdzielni przesądza o wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Z takim stanowiskiem Sąd się nie zgodził i uznał je za co najmniej przedwczesne. Wskazał, że w orzeczeniu podkreślono, że znajdujące się w aktach sprawy dwa zaświadczenia sporządzone na druku ZUS ZLA potwierdzają, iż skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim w okresach [...] marca – [...] marca 2016 r. i [...] marca - [...] marca 2016 r. mógł chodzić. Natomiast w odwołaniu skarżący podniósł, że w tych dniach podejmował wymuszoną okolicznościami sprawy aktywność zawodową, zaś wykonywane przez niego czynności nie przedłużały w żaden sposób okresu niezdolności do służby, ani nie utrudniały procesu leczenia. Z kolei w skardze oświadczył, że przebywał na zwolnieniu lekarskim z uwagi na problemy urologiczne, a zapisane przez lekarza tabletki ograniczały jedynie jego sprawność psychofizyczną, w szczególności jako kierowcy, co uzasadniało decyzję lekarza o wypisaniu zwolnienia lekarskiego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji stwierdził, że w świetle unormowania art. 121e ustawy o Policji, jak i podniesionych przez skarżącego okoliczności, pozbawienie prawa do uposażenia wymagało przede wszystkim uprzedniego wyjaśnienia rodzaju choroby, zakresu zaleceń lekarskich, zakresu podjętych czynności niewiązanych z procesem leczenia, jak i ich wpływu na leczenie i powrót do zdrowia. Ustawodawca przewidział otwarty katalog środków dowodowych stanowiąc, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a zatem to do organu należy decyzja, z których środków dowodowych skorzysta. Jednakże zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego podważa zasadność stanowiska organów o istnieniu przesłanki warunkującej pozbawienie policjanta prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego. Sąd wskazał, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a. i uzupełnioną postanowieniami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., na organach administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w tym w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego celem wykazania, że dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, organy w przedmiotowej sprawie nie sprostały powyższym obowiązkom. W konsekwencji obie decyzje zostały wydane z uchybieniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje do ich uchylenia. Brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji, gdyż nie są one obarczone żadną z wad określonych w art. 156 K.p.a. WSA w Szczecinie wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zobligowany będzie do zbadania wszelkich okoliczności niezbędnych do oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, mając na uwadze powyższe rozważania Sądu i stosownie do tych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie w sprawie, ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego o braku negatywnego wpływu udziału w posiedzeniach organów spółdzielni na proces leczenia. W dniu [...] stycznia 2017 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył Komendant Wojewódzki Policji w S., wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Z. K., ewentualnie o: 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 3) zasądzenie od skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił on WSA w Szczecinie, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 121e ust. 2 w związku z art. 121e ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, że skoro zasadniczym celem zwolnienia lekarskiego jest zyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy (służby), to postępowanie organu prowadzone w trybie art. 121e ustawy o Policji powinno być ukierunkowane na wykazanie, że podjęte przez skarżącego zajęcie w okresie absencji kolidowało właśnie z tym celem, co - według Sądu - wymaga ustalenia w każdym przypadku przez organ rodzaju schorzenia chorego i zaleceń lekarskich, z uwagi na które udzielono zwolnienia od służby i ustalenia, że podjęte przez chorego działanie w okresie absencji kolidowało z udzielonymi przez lekarza zaleceniami, gdyż zaniechanie dokonania powyższych ustaleń powoduje niezgodność z prawem decyzji pozbawiającej policjanta uposażenia za nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (jako wydanej bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy). Powyższa wykładnia - zdaniem organu - jest nieprawidłowa w świetle treści przepisu art. 121e ust. 7 ustawy o Policji. Stanowi on, iż kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności, czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Jeżeli według ww. przepisu wystarczające dla uznania, że policjant nieprawidłowo wykorzystuje zwolnienie lekarskie jest ustalenie, że w okresie orzeczonej niezdolności do służby (niezależnie od tego, czy stosuje się do zaleceń lekarskich związanych z rodzajem stwierdzonej u niego choroby - bierze wskazane leki, stosuje dietę itp.) w szczególności wykonuje jakąkolwiek pracę zarobkową (katalog otwarty), to racjonalne i zgodnie z wykładnią celowościową tego przepisu jest przyjęcie, że podjęcie przez policjanta w okresie orzeczonej niezdolności do służby nie tylko pracy zarobkowej, ale także jakiejkolwiek aktywności niezwiązanej z procesem leczenia, w szczególności aktywności tak skrajnie niezwiązanej z procesem leczenia, jak działalność podjęta przez skarżącego, czy inne np. praca na budowie własnego domu, uczestnictwo w zajęciach sportowych (udział w meczu piłki nożnej), udział w balu sylwestrowym, uczestniczenie w występach artystycznych, wyjazd turystyczny itp., stanowi nienależyte wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, przy czym tak jak wykonywanie pracy zarobkowej, nie wymaga ustalenia, że przedmiotowa aktywność kolidowała z zaleceniami lekarza udzielającego zwolnienia lekarskiego. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Skarga kasacyjna jest zasadna. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej, wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie - dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuca wyłącznie naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię. Stan faktyczny sprawy jest więc przesądzony. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że funkcjonariusz Policji Z.K. w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] marca 2016 r. podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim wykonywał zajęcie zarobkowe w postaci uczestniczenia w dwóch posiedzeniach Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w dniach [...] i [...] marca 2016 r. oraz w posiedzeniu Prezydium Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w dniu [...] marca 2016 r. Spornym jest natomiast kwestia wykładani art. 121e ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., dalej ustawa), statuującego kryteria kontroli wykorzystania przez funkcjonariusza zwolnień lekarskich, których naruszenie skutkuje konsekwencjami określonymi w art. 121e ust. 13 ustawy, tj. utratą prawa do uposażenia. Przypomnieć należy, że art. 121e ustawy został wprowadzony ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o Biurze Ochrony Rządu, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 502), Celem ustawy było z jednej strony ograniczenie absencji funkcjonariuszy służb mundurowych, a z drugiej ujednolicenie zasad wykorzystania zwolnień lekarskich tak, aby w służbach mundurowych były stosowane takie same zasady, jak w sektorze cywilnym (por. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o Biurze Ochrony Rządu, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, Druk sejmowy nr 1947, Sejm VIII Kadencji, tekst za LEX). Na tle podobnie brzmiącego art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 1368 ze zm.) podniesiono, że istnieją dwie przesłanki, pozwalające na pozbawienia pracownika świadczeń w postaci zasiłku chorobowego: 1) wykonywanie pracy zarobkowej, 2) wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgodny z celem zwolnienia. Przesłanki te są niezależne od siebie i mają samoistny charakter (por. A. Rzetecka - Gil, Komentarz do art. 17 ustawy z. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, LEX 2017). Oznacza to, że samo wykonywanie pracy zarobkowej podczas przebywania na zwolnieniu jest uznawane za podstawę cofnięcia zasiłku, ponieważ w oczywisty sposób narusza ono zasady wykorzystania zwolnienia lekarskiego, które ma służyć temu, aby pracownik dotknięty chorobą wyzdrowiał. Stanowisko to oparte jest o orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt I UK 370/04 i wyrok SN z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt II UK 154/04). Wobec podobnego brzmienia art. 17 ww. ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. i art. 127 ust. 7 ustawy o Policji, należy przyjąć powyższy pogląd również na tle spraw związanych z kontrolą prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariusza Policji. Tak więc w sytuacji, w której funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową podczas zwolnienia lekarskiego, wbrew stanowisku WSA w Szczecinie, należy uznać, że wykorzystuje on zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem. W tym zakresie organy Policji nie muszą więc badać, czy zwolnienie lekarskie zawiera jakieś szczegółowe zasady dotyczące wykorzystania zwolnienia lub dozwolonego wysiłku fizycznego. W sprawie nie budzi wątpliwości, że policjant za uczestnictwo w dwóch posiedzeniach Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w dniach [...] i [...] marca 2016 r. oraz w jednym posiedzeniu Prezydium Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. był uprawniony do otrzymania wynagrodzenia. Nadto w aktach sprawy organu I instancji znajduje się rozkaz personalny nr [...] r Komendanta Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., który działając na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy zezwolił Z.K. na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą poprzez udział w radzie nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Uczestnictwo w posiedzeniach organu nadzorczego ww. spółdzielni mieszkaniowej jest zatem pracą zarobkową. W tej sytuacji, gdy funkcjonariusz uczestniczył w posiedzeniach rady, uznać należy, że wykorzystał on zwolnienie w sposób niezgodny z celem. W niniejszej sprawie, wobec uznania, że została ona dostatecznie wyjaśniona, zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 188 P.p.s.a. i rozpoznania skargi w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a w konsekwencji do jej oddalenia na podstawie powyższego przepisu w związku z art. 151 P.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu I instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej, uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak jest zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu I instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło