I FSK 299/17

I FSK 299/17 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Izabela Najda – Ossowska, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 773/16 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 1.350 (słownie: jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 773/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 maja 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2010 r. Przedstawiając stan faktyczny Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w wyniku ustaleń poczynionych w przeprowadzonej u skarżącego - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D. - kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. w decyzji z dnia 29 grudnia 2015 r. zakwestionował prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur za sierpień i wrzesień 2010 r., wystawionych przez Firmę Handlową P. M.K. i określił skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r. w wysokości 4.270,00 oraz za wrzesień 2010 zł. w wysokości 4.989,00 zł. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 maja 2016 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p., Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, podzielając stanowisko w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę wskutek wniesionej przez podatnika skargi, nie podzielił m.in. zarzutów strony, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach przedawnienia. Sąd podkreślił, że podstawa zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego znajdująca się w treści przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. została poddana kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 17 lipca 2012 r., sygn. P 30/11, stwierdził, iż przepis ten w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd przyjął, że mimo tego, iż wyrok ten rozstrzyga w przedmiocie stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003 r., do dnia 1 września 2005 r., stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał z dniem 31 grudnia 2015 r. Sąd stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zawieszono z dniem 12 października 2015 r. w związku ze wszczętym w dniu 19 stycznia 2015 r. przez Prokuraturę Okręgową w G. postępowaniem karnym w ramach śledztwa o sygn. akt [...] oraz postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. o przedstawieniu zarzutów podatnikowi i postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. o zmianie postanowienia o przedstawiania zarzutów. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostało doręczone podatnikowi w dniu 14 października 2015 r. Tym samym prawidłowe było wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego za sierpień i wrzesień 2010 r. Sąd wskazał, przy tym że działanie organu podatkowego było prawidłowe również w świetle art. 70c O.p. Skarżący we wniesionej skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając, w oparciu o obie podstawy przewidziane w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej P.p.s.a., naruszenie: 1) Prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a to: - art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie oraz błędne zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez uznanie, że nastąpiło zawieszenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w wyniku wszczęcia postępowania karnego, mimo iż postawione zarzuty zostały w czasie jego trwania zarówno zmienione jak częściowo umorzone, a skarżący był jedynie poinformowany o wywołanym skutku w zakresie przedawnienia, jedynie z powołaniem się na pierwotną decyzję Prokuratury następnie zmienioną; 2) Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 2 w związku z art. 70 § 6, i art. 70c O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż walor zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia spełniło poinformowanie o tym tylko skarżącego, przy zaniechaniu dokonania tej czynności wobec ustanowionego w sprawie pełnomocnika z chwilą gdy pełnomocnik przystąpił do sprawy, a decyzja Prokuratury dotycząca stawianych zarzutów skarżącemu uległa zmianie w tym okresie co winno powodować zaktualizowanie zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia. - art. 145 § 4 w zw z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) dalej K.p.a., poprzez pominięcie w prowadzonych rozważaniach decyzji Prokuratury z dnia 25.11.2015 o częściowym umorzeniu postępowania. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowania w sprawie określenia zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2010 r. Autor skargi kasacyjnej wniósł ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Złożył również wniosek o zrzeczenie się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu z uwagi na niezasadność podniesionych w niej zarzutów. Po pierwsze, za niezasadny uznać należało zarzut związany z naruszeniem art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Autor skargi kasacyjnej podnosi w ramach tegoż zarzutu, że nie mogło dojść do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia postępowania podatkowego w wyniku wszczęcia postępowania karnego z uwagi na to, że zostało ono umorzone. Z treści skargi kasacyjnej wynika zarazem, że pełnomocnik strony nie kwestionuje tego, że podatnik został w sposób skuteczny zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, związane z niewykonaniem tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 1 O.p.), lecz - jego zdaniem - skutek zawieszenia nie mógł nastąpić z uwagi na okoliczność umorzenia dochodzenia w sprawie karnej. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego istotne jest wszczęcie postępowania sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to podatnik został powiadomiony. Natomiast sposób zakończenia postępowania nie ma znaczenia dla określenia czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Powyższe wynika zresztą wprost z treści art. 70 § 6 - 7 O.p. W stanie prawnym obowiązującym od 15 października 2013 r., aby doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przed upływem terminu przedawnienia muszą łącznie zaistnieć następujące przesłanki: - wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, - postępowanie to musi wiązać się z niewykonaniem zobowiązania, którego bieg terminu zostaje zawieszony, - podatnik w trybie art. 70c O.p. został zawiadomiony o wszczęciu tego postępowania. Żadnej z powyższych okoliczności skarżący w skardze kasacyjnej nie kwestionuje, wskazuje jedynie na okoliczność umorzenia postępowania karnego. Okoliczność późniejszego umorzenia postępowania karnego nie ma jednak znaczenia dla oceny istnienia przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Istotne jest bowiem, czy przed upływem terminu przedawnienia doszło do wszczęcia postępowania o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, w dniu 14 października 2015 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie o wystąpieniu przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z wszczęciem w dniu 19 stycznia 2015 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Tym samym, prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2010 r. z którego niewykonaniem wiązało się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego, tj. przed końcem 2015 r., skarżący został zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. W związku z tym przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się i organ podatkowy mógł podjąć zaskarżone rozstrzygnięcie. W skardze kasacyjnej strona kwestionuje skierowanie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia bezpośrednio do rąk podatnika, a nie do rąk jej pełnomocnika. Oceniając ten zarzut wskazać należy, że w aktach sprawy (k. 269 akt administracyjnych) znajduje się ogólne pełnomocnictwo z dnia 16 października 2015 r. - które wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w dniu 22 października 2015 r., a więc po zawiadomieniu skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawniania w dniu 14 października 2015 r. Organ podatkowy nie miał zatem już obowiązku zawiadomienia o tym fakcie pełnomocnika strony, ponieważ doręczenie zawiadomienia w trybie art. 70c O.p. samej stronie w pełni zrealizowało obowiązek wynikający z tej regulacji. Nie jest również trafiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a., ponieważ przepis ten, nie ma zastosowania do postępowań podatkowych, gdyż postępowanie prowadzono w oparciu o przepisy O.p. Uznając ze względu na powyższe, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 182 § 2 oraz art. 204 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.