I OSK 600/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 137/14 w sprawie ze skargi K. H. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 137/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. H. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wnioskiem z dnia 23 grudnia 2013 r. K. H. zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego dla W. o podanie informacji, "w których sprawach (z podaniem sygnatury akt) były wystawiane listy gończe wraz z zaznaczeniem spraw, w których nie ujęto skazanego pomimo wystawionego czy wystawionych listów gończych." Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. Prezes Sądu poinformował wnioskodawczynię, że bez dokładnego sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, jakiego okresu dotyczącą żądane informacje oraz jakich konkretnie wydziałów orzeczniczych, nie jest możliwe właściwe ustosunkowanie się do wniosku i udzielenie stosownej odpowiedzi. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 27 stycznia 2014 r. sprecyzowała, że domaga się informacji dotyczącej Wydziałów Karnych Sądu Rejonowego za okres od 1 stycznia 2005 r. do dnia jej sporządzenia. Pismem z 24 marca 2014 r. (doręczonym w dniu 27 marca 2014 r.) Prezes Sądu przesłał wnioskodawczyni informacje o sprawach (z podaniem sygnatur akt), w których wystawione były listy gończe wraz z zaznaczeniem spraw, w których nie ujęto skazanego. Wspomniane dane przedstawiono w formie tabularycznej. Przy czym Wydział II Karny sporządził dwie tabele. Pierwsza stanowiła wykaz spraw zawieszonych – nieosadzeni skazani, wobec których zastosowano list gończy. Druga, wykaz spraw zakreślonych w wykazie Wp, gdzie wobec skazanych zastosowano list gończy – skazani odbyli bądź odbywają karę pozbawienia wolności. Z kolei w tabeli sporządzonej przez Wydział V Karny przedstawiono wykaz spraw zarejestrowanych w wykazie Wp, w których mimo wydanych listów gończych nie osadzono osób skazanych, jak również podano informacje statystyczne odnośnie osób, które nie zostały osadzone, mimo zastosowanych listów gończych w poszczególnych latach. W nawiązaniu do powyższej odpowiedzi, wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2014 r., wnioskodawczyni zwróciła się do Prezesa Sądu o: "- podanie podstaw i przyczyn zawieszenia spraw w II Wydziale Karnym dla każdej sygnatury, - poinformowanie wg jakich kryteriów jest sporządzona tabela nr 1 i 2, - przesłanie tabeli zarejestrowanych spraw Wp w układzie chronologicznym wg numerów Wp i lat, - podanie jaka jest ostatnia sygnatura dla każdego roku, - uzupełnienie informacji o wykaz spraw zarejestrowanych w wykazie WP, w których pomimo wydanych listów gończych nie osadzono skazanych – w II Wydziale Karnym. To jest takiej samej informacji i tabeli jaką sporządził V Wydział Karny – jak załączone pismo z dnia 21 marca 2014 r.". W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Sądu pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. poinformował wnioskodawczynię, że stosowne informacje zostały już jej udzielone, zgodnie z wcześniejszymi wnioskami. Natomiast jej wniosek z dnia 7 kwietnia 2014 r. nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz próbę nawiązania dyskusji i polemiki oraz przeredagowania przez Sąd udostępnionych stronie informacji według interesującego ją schematu, co pozostaje poza przedmiotem regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei w odniesieniu do podstaw i przyczyn zawieszenia spraw w II Wydziale Karnym, Prezes Sądu stwierdził, że gdyby strona uważnie przeczytała pismo z dnia 24 marca 2014 r. dowiedziałaby się, że tabela nr 1 przedstawia wykaz spraw zawieszonych z powodu nieosądzenia skazanych, wobec których zastosowano listy gończe. Informacje zawarte w tabelach nr 1 i 2 zostały natomiast sporządzone według kryteriów wskazanych przez stronę we wnioskach z dnia 23 grudnia 2013 r. i 27 stycznia 2014 r. Jednocześnie Prezes Sądu zwrócił uwagę na to, że na podstawie przesłanych tabel, strona jest w stanie sama odpowiedzieć na nurtujące ją pytania np. w zakresie sporządzenia tabeli zarejestrowanych spraw w Wp w układzie chronologicznym według numerów Wp i lat, czy też ustalenia jaka jest ostatnia sygnatura dla każdego roku. Również nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby we własnym zakresie, przeredagowała tabele odnośnie II Wydziału Karnego według interesującego ją klucza, a nie angażowała w tym celu, tylko i wyłącznie dla własnego partykularnego interesu, czas i środki publiczne. Powyższe pismo doręczono wnioskodawczyni w dniu 15 kwietnia 2014 r. K. H. wniosła w tej sytuacji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca podała w uzasadnieniu skargi, że dnia 7 kwietnia 2014 r. zwróciła się do Prezesa Sądu o uzupełnienie informacji przesłanej przy piśmie z dnia 24 marca 2014 r. przez II Wydział Karny. Zażądała sporządzenia informacji w takim samym zakresie i formie, w jakim uczynił to Wydział V tamtejszego Sądu. Prezes Sądu nie zrealizował jednak jej wniosku. Skarżąca wywodziła, że Wydział V Karny sporządził informację zgodnie z wnioskiem, w związku z powyższym niesporządzenie informacji w ten sam sposób przez Wydział II Karny, jest celowym i świadomym działaniem Prezesa Sądu. W tych okolicznościach skarga, zdaniem strony, jest uzasadniona, ponieważ Prezes Sądu nie zamierza udzielić żądanej informacji. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla W. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 7 kwietnia 2014r. w przedmiocie "podania podstaw i przyczyn zawieszenia spraw w II Wydziale Karnym dla każdej sygnatury, poinformowanie wg jakich kryteriów jest sporządzona tabela nr 1 i 2, przesłanie tabeli zarejestrowanych spraw Wp w układzie chronologicznym wg numerów Wp i lat, podanie jaka jest ostatnia sygnatura dla każdego roku, uzupełnienie informacji o wykaz spraw zarejestrowanych w wykazie WP, w których pomimo wydanych listów gończych nie osadzono skazanych – w II Wydziale Karnym, to jest takiej samej informacji i tabeli jaką sporządził V Wydział Karny. Sąd stwierdził, że Prezes Sądu Rejonowego dla W. wywiązał się z obowiązku udzielenia skarżącej żądanej przez nią informacji publicznej, a zatem nie pozostawał w bezczynności i skarga była nieuzasadniona. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. H. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zawężenie granic sprawy i pominięcie w ocenie żądania informacyjnego skarżącej zawartego we wniosku z dnia 19 września 2013 r. co do tego "ile wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia zapadło w Sądzie Rejonowym W. od 2001 roku do dnia sporządzenia informacji z podziałem na wydziały oraz czy wszystkie zostały wykonane. [..]" - art. 133 § 1 p.p.s.a. przez to, że na podstawie akt sprawy Sąd I instancji powinien wydać wyrok zawierający ustalenia i rozstrzygający kwestię czy organ wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji w zakresie określonym we wniosku z 19 września 2013 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że organ nie udzielił informacji w zakresie określonym we wniosku z 19 września 2013r., co winien skonstatować i ustalić Sąd I instancji, na podstawie akt sprawy. Sąd miał bowiem obowiązek dokonania w wyroku merytorycznych ustaleń i rozstrzygnąć kwestię, czy organ wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji w zakresie określonym we wniosku z dnia 19 września 2013 r. Sąd z obowiązku tego nie wywiązał się należycie. W każdym razie przeciwnych ustaleń Sądu co do tego zakresu w zaskarżonym wyroku brak. Granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznacza niewątpliwie powyższa treść wniosku z dnia 19 września 2013 r. W tak wyznaczonych granicach Sąd I instancji miał obowiązek orzec o bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Sądu Rejonowego dla W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw. Podnoszony jako jedna z podstaw kasacyjnych przepis art. 134 §1 p.p.s.a. w dacie orzekania przez sąd I instancji stanowił, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy dotyczącej bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej wyznacza wskazany we wniesionej do sądu administracyjnego skardze wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który według strony wnoszącej skargę nie został załatwiony zgodnie z przepisami ustawy o udostepnieniu informacji publicznej. Granice sprawy rozpatrywanej przez sąd I instancji, zakończonej zaskarżonym wyrokiem wyznaczał zatem powołany w skardze wniosek skarżącej datowany 7 kwietnia 2014r. – precyzujący jej wcześniejsze żądania, dotyczące udostępnienia informacji publicznych co do szczegółowych kwestii związanych z postępowaniem w sprawach, w których wydano listy gończe. Skarżąca w skardze do sądu zakwestionowała sposób udzielenia jej informacji co do danych z jednego z wydziałów Sądu Rejonowego. Akta administracyjne nadesłane wraz ze skargą obejmują korespondencję organu ze skarżącą rozpoczynającą się jej wnioskiem datowanym 23 grudnia 2013r. dotyczącym informacji w sprawie listów gończych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że powołany w skardze wniosek został załatwiony przez Prezesa Sądu i żądana informacja publiczna została skarżącej udzielona. Nie sposób wyjaśnić w jaki sposób sąd I instancji miałby odnieść się do wniosku skarżącej z dnia 19 września 2013 r. co do tego "ile wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia zapadło w Sądzie Rejonowym W."– skoro o wniosku takim skarżąca nie wspomniała w ogóle w swej skardze do WSA we Wrocławiu. Wniosku takiego nie zawierają także akta administracyjne sprawy, na podstawie których orzekał sąd zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że kwestia załatwienia wniosku, o którym mowa w skardze kasacyjnej (jeśli został on faktycznie złożony), pozostaje poza granicami niniejszej sprawy i nie sposób postawić sądowi I instancji zarzutu, by nie wywiązał się ze swego obowiązku przez to, że do takiego wniosku się nie odniósł. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.