VI SA/Wa 2259/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skarg R. z siedzibą w W. (obecnie: S. w upadłości z siedzibą w W.) i K. z siedzibą w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: "KNF") działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. - dalej: "K.p.a.") w związku z art. 11 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 614) oraz art. 74k ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1450, z późn. zm., dalej: "ustawa o skok"), ustanowiła z dniem [...] lipca 2015 r. w S. w W. (dalej: "S.", "K.") zarządcę komisarycznego do czasu wykonania zadań określonych w pkt 4 decyzji. Skargi na powyższą decyzję wniosły: Rada Nadzorcza S. i K. z siedzibą w S. (dalej: "K."). W odpowiedzi na skargę R. , KNF wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. W odpowiedzi na skargę K. natomiast, KNF wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Pismami z [...] maja 2016 r. Syndyk masy upadłości S. (dalej: "Syndyk"), poinformował Sąd, że postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, w sprawie o sygn. akt [...], ogłosił upadłość S. i wyznaczył syndyka masy upadłości, załączając powyższe postanowienie do pism. W sprawie ze skargi R., syndyk wniósł o rozważenie przez Sąd możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego i podjęcia go z udziałem Syndyka w miejsce Skarżącej, a w sprawie ze skargi K., wniósł o zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego i podjęcia go z udziałem Syndyka. Pismami z [...] czerwca 2016 r. KNF wniosła o umorzenie postępowania w sprawach z obydwu skarg na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., wskazując, iż stało się ono bezprzedmiotowe wobec ogłoszenia upadłości S. w związku z postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, o sygn. akt [...], załączonym do pism. Postanowieniami z 13 czerwca 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2259/15 i VI SA/Wa 2318/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawiesił przedmiotowe postępowania sądowoadministracyjne, które zostały następnie podjęte postanowieniami z 14 września 2016 r. z udziałem Syndyka. Pismami z [...] listopada 2016 r., Syndyk wniósł o umorzenie przedmiotowych postępowań sądowoadministracyjnych z uwagi na ziszczenie się przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ze względu na jego bezprzedmiotowość. Postanowieniem wydanym na rozprawie 18 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. połączył sprawy toczące się z obydwu skarg do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.  Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na wniosek KNF o odrzucenie skargi K. w pierwszej kolejności koniecznym jest przeprowadzenie oceny dopuszczalności tej skargi. Zgodnie z art. 73 ust. 6 w zw. z art. 74k ust. 1 ustawy o skok, od decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego rada nadzorcza kasy lub Kasy Krajowej może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepisu art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) nie stosuje się. Fakt, iż od decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego nie przysługuje środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji nie oznacza, że dopuszczona do udziału w tym postępowaniu K. nie ma legitymacji skargowej. Wprawdzie powołany przepis art. 73 ust. 6 ww. ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych wskazuje, że skargę może wnieść Rada Nadzorcza Kasy, jak to uczyniła w niniejszej sprawie, niemniej jednak takie uregulowanie prawne wynika jedynie z tego, że z dniem ustanowienia zarządcy komisarycznego członkowie Zarządu Kasy zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów Kasy ulegają zawieszeniu. Na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach Kasy, z wyjątkiem wprowadzania zmian w jej statucie (art. 73 ust. 3). Z tego też względu ustawodawca wprost wskazał, który z organów danej Kasy (w zależności od tego, czy postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego dotyczy Kasy czy Kasy Krajowej) może wnieść skargę do sądu administracyjnego w sytuacji ustanowienia w niej zarządcy komisarycznego. Jest to zatem regulacja szczególna. Jeśli więc postępowanie takie dotyczyłoby Kasy Krajowej, wówczas legitymowaną do wniesienia skargi byłaby Rada Nadzorcza Kasy Krajowej. Natomiast w przypadku, gdy postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego dotyczy Kasy, jak w rozpoznawanej sprawie, legitymacja skargowa przysługuje Radzie Nadzorczej Kasy, ale nie przysługuje Radzie Nadzorczej Kasy Krajowej. Nie oznacza to jednak, że będąca uczestnikiem postępowania administracyjnego Kasa Krajowa traci przez to uprawnienie do wniesienia skargi. Jako uczestnik takiego postępowania jest ona bowiem legitymowaną do jej wniesienia na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a., organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne. Z kolei zgodnie z art. 2 ustawy o skok, kasa jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1443). Skoro Kasa Krajowa spełnia kryterium organizacji społecznej i brała udział w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym, to nie powinno budzić wątpliwości, że jest legitymowaną do wniesienia skargi w trybie art. 50 § 1 P.p.s.a. Nie ma więc podstaw do odrzucenia jej skargi. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-2. W niniejszej sprawie, po wydaniu przez KNF zaskarżonej decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego, postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., Sąd Rejonowy [...] W. w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, w sprawie o sygn. akt [...], ogłosił upadłość S. i wyznaczył syndyka masy upadłości. Jak wynika z art. 433 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 441a ust. 4 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 z późn. zm.) z dniem ogłoszenia upadłości: 1) organy zarządzające i nadzorcze banku ulegają rozwiązaniu; 2) wygasają zarząd komisaryczny, powołanie likwidatora oraz uprawnienia kuratora ustanowionego na podstawie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128). Zgodnie z poglądami doktryny: "Z dniem ogłoszenia upadłości dochodzi do wygaśnięcia zarządu komisarycznego. Zarząd ten mógł być w banku ustanowiony tak na podstawie art. 158 ust. 5 pr.bank. (wraz z zawieszeniem działalności banku), jak i na podstawie z art. 145 pr.bank. (dla kierowania realizacją programu naprawczego banku). W obu przypadkach zarząd komisaryczny jest powoływany w drodze decyzji KNB. W art. 433 pkt 1 in principio pr.up. i n. chodzi zatem o wygaśnięcie nie tyle samego zarządu komisarycznego, lecz o wygaśnięcie decyzji, na mocy której został on ustanowiony. Jest to szczególny przypadek wygaśnięcia decyzji administracyjnej (zob. art. 162 k.p.a.), który następuje z mocy samego prawa i nie jest konieczne wydanie w tym przedmiocie decyzji KNB (decyzji "o wygaśnięciu zarządu komisarycznego"). Z dniem ogłoszenia upadłości wygasają wszelkie uprawnienia zarządu komisarycznego (co do tych uprawnień por. art. 145 ust. 2 pr.bank.)" (Konrad Kohutek, Komentarz do art. 433 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, Zakamycze 2005, Lex). Przedstawiony pogląd, w związku z treścią art. 441a ust. 4 Prawa upadłościowego, z którego wynika, że art. 433 ma odpowiedni zastosowanie do spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, pozostaje aktualny w odpowiednim zakresie w odniesieniu do skutków ogłoszenia upadłości S., dotyczących decyzji KNF o ustanowieniu zarządcy komisarycznego K. (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2459/15). Wskazania wymaga, że w postanowieniu z 11 października 2016 r., sygn. akt II GZ 984/16 Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do treści art. 433 pkt 2 w zw. z art. 441a ust. 4 ustawy - Prawo upadłościowe wskazał, że: "Powołana regulacja w sposób klarowny i niepozostawiający wątpliwości określa, że ustanowiony zarząd komisaryczny wygasa z chwilą ogłoszenia upadłości podmiotu, w którym tego rodzaju zarząd został ustanowiony (pkt 2 art. 433 ustawy Prawo upadłościowe). Konsekwencją takiej konstrukcji postępowania upadłościowego jest wyeliminowanie, poprzez wygaśnięcie, z obrotu prawnego rozstrzygnięcia (decyzji) ustanawiającej zarząd komisaryczny z mocy prawa. Taki stan powoduje, że zbędnym jest wydawanie przez organ, który ustanowił zarząd komisaryczny, decyzji tenże zarząd odwołującej. Tego typu decyzja w istocie zmierzałaby wyłącznie do potwierdzenia zaistniałego stanu prawnego powstałego z mocy obowiązującego prawa, nie kształtowałaby natomiast jakiejkolwiek sytuacji prawno – podmiotowej." Sąd podziela przedstawiony pogląd i stwierdza, że wobec ogłoszenia upadłości S., skutkującej w świetle art. 433 pkt 2 w zw. z art. 441a ust. 4 ustawy-Prawo upadłościowe, wygaśnięciem zarządu komisarycznego ustanowionego decyzją KNF z [...] lipca 2015 r., postępowanie sądowoadministracyjnej, którego przedmiotem była kontrola zgodności z prawem tejże decyzji, stało się bezprzedmiotowe ze względu na jej wygaśnięcie, a tym samym zasadnym jest umorzenie tego postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.