IV SA/Po 812/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...] Burmistrz Krotoszyna, na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i 6, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm. - dalej kpa) - po rozpatrzeniu wniosku I. W. z dnia [...].06.2015r., złożonego przez jej pełnomocnika o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].09.2012r. nr [...] o warunkach zabudowy - odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Burmistrz Krotoszyna (dalej Burmistrz lub organ I instancji) podał, że wniosek o wznowienie postępowania oparty był o przyczynę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 kpa - wnioskodawczyni twierdziła, że decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego w Krotoszynie, na działce nr [...], arkusz mapy [...] dla Z. T., następnie przeniesiona na rzecz P. D. decyzją z dnia [...].06.2013r. - została wydana bez uzgodnienia z organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych. Organ I instancji podniósł, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada czy wniosek o wznowienie jest oparty o ustawowe przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 kpa, czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia zgodnie z art. 148 kpa oraz czy wznowienie może nastąpić ze względów podmiotowych. Odmowa wznowienia postępowania możliwa jest jedynie wówczas, gdy wznowienie z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2, art. 145a § 2 lub art. 145b § 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Burmistrz podkreślił, że decyzja ostateczna w sprawie wydana została w dniu [...] września 2012r., natomiast I. W. (dalej wnioskodawczyni, odwołująca lub skarżąca) - jak wynika z akt sprawy - o ewentualnej przyczynie wznowienia postępowania dowiedziała się wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie. Z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18.12.2014r. w sprawie IV SA/Po 948/14 wynika, że już w piśmie z dnia [...].11.2014r. pełnomocnik wnioskodawczyni podnosił ten sam zarzut (tj brak uzgodnienia z właściwym organem do spraw ochrony gruntów rolnych i leśnych). Sąd we wspomnianej sprawie odniósł się do tego zarzutu a postępowanie to dotyczyło odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].09.2012r. o warunkach zabudowy, czyli tej samej odnośnie której I. W. obecnie wniosła o wznowienie postępowania. W tej sytuacji organ I instancji stwierdził, że żądanie wznowienia postępowania zostało złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym wnioskodawczyni dowiedziała się o przyczynie stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Na postanowienie to I. W., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie, w którym zaznaczono, że zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, ale wystarczy podanie, że strona jest niezadowolona z wydanego orzeczenia; podniesiono również, że odwołująca nie zgadza się ze stanowiska organu, a wznowienie postępowania nie jest prawem organu ale jego obowiązkiem, gdy okaże się, że istnieją przesłanki do wznowienia - co wynika z art. 145 § 1 kpa. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu (dalej SKO lub organ II instancji), nr [...], na podstawie art. 17 pkt 1, 127 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa - uchyliło postanowienie organu I instancji i odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Krotoszyna z dnia [...] września 2012r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce położonej w Krotoszynie, w rejonie ul. [...], oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia SKO podało, że jak wynika z akt sprawy w dniu [...] czerwca 2015r. wpłynęła do niego skarga odwołującej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję SKO z dnia [...].06.2015r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] .04.2015r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Krotoszyna z dnia [...] września 2012r. w przedmiocie warunków zabudowy (decyzji co do której wznowienia postępowania domaga się odwołująca). Organ II instancji stanął na stanowisku, że jak wynika z orzecznictwa (podano sygn. akt m. in. II SA/Wa 1405/06 WSA w Warszawie, II SA/Gd 1353/99 NSA O/Z w Gdańsku) powszechnie jest przyjęte, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego niedopuszczalne jest wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w tej samej sprawie w celu zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji, a także postępowania o wznowienie postępowania. Organ podkreślił też, że kontrolą sądowo administracyjną objęte są również te uchybienia, które stanowić mogą podstawę do wznowienia postępowania jak i wady skutkujące nieważnością decyzji bądź postanowienia. W ocenie organu II instancji niedopuszczalne jest więc wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Krotoszyna z dnia [...] września 2012r. w sprawie warunków zabudowy z uwagi na fakt, że wcześniej, w dniu złożenia skargi do WSA w Poznaniu uruchomione zostało postępowanie sądowo- administracyjne w tej samej sprawie. Wniesienie bowiem sprawy do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła I. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego G. W.. W skardze wniesiono o : - uchylenie własnego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015r. i postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2015r. tj. uwzględnienie skargi w całości w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa), - uchylenie obu postanowień przez Sąd, - zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...] zł, w tym kwota wpisu i wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że SKO nie ma racji twierdząc, że przedmiotowe postępowanie dotyczy sprawy rozpoznawanej przez WSA w Poznaniu, bowiem kontrola sądu w tej sprawie dotyczy prawidłowości decyzji SKO w Kaliszu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Krotoszyna o warunkach zabudowy a przedmiotowa sprawa dotyczy wznowienia postępowania. Oznacza to, że sprawy nie są tożsame, a organ powinien wznowić postępowanie i ewentualnie je zawiesić, gdyż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest "dalej idące", to znaczy skutki postępowania w sprawie nieważności są głębsze; pierwszeństwo przysługuje postępowaniu w sprawie nieważności. W skardze podkreślono też, że postępowanie organu II instancji jest irracjonalne skoro uchylono postanowienie organu I instancji i wydano identyczne orzeczenie. W odpowiedzi na skargę SKO w Kaliszu wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty zamieszczone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej ppsa) tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynika sprawy. W ocenie sądu oba wydane w sprawie postanowienia są trafne, pomimo niewłaściwego uzasadnienia swego orzeczenia przez organ II instancji. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których katalog, co należy podkreślić, ma charakter zamknięty, określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a kpa. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko i wyłącznie na żądanie strony (art. 147 kpa). Kluczowe w niniejszej sprawie przepisy stanowią, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 kpa). Zatem, w ramach pierwszego etapu, który można określić mianem "wstępnego", organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Dopiero pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które - co trzeba podkreślić - muszą być spełnione łącznie, skutkuje wznowieniem postępowania. W ocenie Sądu organ I instancji zasadnie wykazał, że skarżąca wiedziała o wydaniu decyzji Burmistrza Krotoszyna z dnia [...] września 2012r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr ewidencyjny [...] w Krotoszynie wcześniej niż miesiąc przez złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie. Zdaniem Sądu wynika to z akt sprawy i pisma pełnomocnika I. W. z dnia [...] maja 2014r. (data wpływu [...] maja 2014r. k. [...] akt administracyjnych) - żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Krotoszyna z dnia [...] września 2012r. - a więc skarżąca co najmniej w dacie złożenia tego wniosku powzięła wiedzę o przedmiotowej decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 07 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931/07 (publ. Lex), zgodnie z którym ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi bowiem tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Jednomiesięczny termin rozpoczyna swój bieg w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Rację miał organ II instancji w stwierdzeniu, że zbieg uprawnień do weryfikowania ostatecznej decyzji administracyjnej w dwóch rodzajach postępowań: administracyjnym i sądowym może wywołać niekorzystne skutki, tak ze względu na zasady ekonomii organów państwa jak i z uwagi na ochronę powagi rozstrzygnięć, a także z uwagi na konieczność uniknięcia możliwości wydania przez organ administracji publicznej i sąd sprzecznych orzeczeń w tej samej sprawie. Słusznie też ten organ zauważył, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w danej sprawie jeżeli toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności w tej sprawie. Należy jednak dodać, że możliwe byłoby wznowienie postępowania w tej sytuacji ( o ile spełnione byłyby wszystkie przesłanki wznowieniowe o czym była mowa wyżej) - to jest gdy toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności, jednak wówczas postępowanie o wznowienie postępowania winno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W niniejszej sprawie organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie , a to z uwagi na uchybienie terminu do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie. W tej sytuacji, mimo błędnego uzasadnienia, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i należało, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalić.