I FZ 9/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 818/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 20 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie I SA/Łd 818/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w Z. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 20 lipca 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2014 r. oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Strona w skardze na opisaną wyżej decyzję organu podatkowego zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Argumentując swoje żądanie Strona wskazała, że konieczność zapłaty podatku w kwocie wskazanej w przedmiotowej decyzji doprowadzi ją do utraty płynności finansowej, a w szczególności do nagłych trudności w regulowaniu bieżących zobowiązań - wypłaty wynagrodzeń, regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych, zapłaty za faktury za usługi realizowane na rzecz Skarżącej itp., co - w konsekwencji - może doprowadzić nawet do jej upadłości. Wysokość dochodów w latach 2014 i 2015 obrazuje rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8). Z dokumentów tych wynika, że w 2015 r. w stosunku do 2014 r. Skarżąca poniosła stratę w kwocie 34.014,15 zł. Skarżąca podniosła przy tym, że nie ma skumulowanych środków pozwalających na zapłatę spornej kwoty. Jednocześnie wskazała, że w sierpniu 2015 r. zapłaciła kwotę ponad 174.000 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. tytułem zabezpieczenia ewentualnych roszczeń organu podatkowego wynikających z wydanej przez ten organ decyzji nr [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 29 czerwca 2015 r., co stanowiło znaczne obciążenie finansowe. Spółka poniosła ten wysiłek finansowy (również przy pomocy kredytu bankowego) celem uniknięcia wielomiesięcznej egzekucji paraliżującej działalność, oraz możliwości uzyskiwania zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o braku zaległości w podatkach, nieposiadanie których skutecznie eliminowałoby Spółkę z przetargów i postępowań zakupowych. Skarżąca wskazała, że dużą część przychodów uzyskuje w drodze zamówień publicznych, a ich brak poważnie uszczupliłby przychody Spółki i pozycję rynkową. Skarżąca wskazała ponadto, że aktualnie zatrudnia 8 osób. Łączna wysokość wynagrodzeń pracowników wynosi ponad 12.000 zł miesięcznie. Zdaniem Strony, konieczność zapłaty podatku objętego zaskarżoną decyzją spowoduje, że nie będzie ona posiadała środków na wypłatę wynagrodzeń już w sierpniu 2016 r. i zmuszona będzie zlikwidować miejsca pracy. Zwolnienie pracowników spowoduje z kolei, iż Spółka nie będzie w stanie wykonać zobowiązań z tytułu podpisanych z kontrahentami umów. W związku z powyższym Skarżąca nie tylko nie osiągnie przychodów z tytułu ich wykonania, których wysokość szacuje na kwotę 40.000 zł miesięcznie, ale również zobowiązana będzie do zapłaty kar umownych w kwocie około 100.000 zł. Dodatkowo Spółka nie będzie w stanie uregulować aktualnie obciążających ją zobowiązań wynikających z zawartych przez nią kontraktów, których terminy płatności przypadają na najbliższe tygodnie. Powyższe spowoduje zaprzestanie regulowania przez Skarżącą wymagalnych zobowiązań i w konsekwencji sprawi, że w odniesieniu do Skarżącej spełnione zostaną przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W konkluzji Skarżąca stwierdziła, że zaniechanie uwzględniania złożonego przez nią wniosku stwarza dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Analiza okoliczności wskazanych we wniosku doprowadziła Sąd do przekonania, że wykonanie przedmiotowej decyzji nie spowoduje dla Strony znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."). Sąd uznał, że z bilansu i rachunku zysków i strat (sporządzonych na dzień 31.12.2015 r.) wynika, że aktywa obrotowe Skarżącej opiewają na kwotę 981.534,23 zł, w tym środki zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych wynoszą 34.356,78 zł, zaś wartość aktywów trwałych stanowi kwotę 1.679.624,42 zł. Okoliczności te - zdaniem Sądu - potwierdzają niewątpliwie dobrą kondycję majątkową Spółki. Powyższej oceny sytuacji majątkowej Skarżącej nie zmienia wykazana strata w zeznaniu CIT-8 za 2015 r. w wysokości – 51.876,41 zł. W roku tym Skarżąca uzyskała bowiem przychody w wysokości 1.679.697,17 zł, przy kosztach ich uzyskania wynoszących 1.731.573,58 zł. Sąd podkreślił, że Skarżąca nie wspomniała przy tym o jakichkolwiek trudnościach związanych z finansowaniem tego rzędu kwoty kosztów uzyskania przychodów. Wykazana strata nie dowodzi więc - zdaniem Sądu - że Spółka traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych, wymagalnych zobowiązań. Sąd ocenił, że Skarżąca z powodzeniem funkcjonuje w obrocie gospodarczym, o czym bezspornie świadczy kwota zysku za ubiegły rok, która według rachunku zysków i strat wynosi 137.083,07 zł. W ocenie Sądu, powyższa strata stanowi więc w istocie jedynie wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami, wszelkie zaś powoływane okoliczności dotyczące wizji niewykonania umów i związanej z nimi ewentualnej zapłaty kar umownych nie mogą być traktowane w kategoriach obiektywnych, realnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu potwierdzają one jedynie przypuszczenia Skarżącej. Tymczasem z akt sprawy i nadesłanych dokumentów źródłowych - w opinii Sądu - nie wynika, aby Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej bądź złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Skarżącej w zakresie wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie Sądu pierwszej instancji Strona wskazała na naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wniosła przy tym o zmianę kwestionowanego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji organu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w ww. przepisie. Przy czym pojęcie znacznej szkody, na niebezpieczeństwo wyrządzenia której może strona powoływać się wnosząc o wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności, należy rozumieć w ten sposób, że ma to być szkoda, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty zażalenia i podniesiona w nim argumentacja nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji co do tego, że z dokumentacji nadesłanej przez Skarżącą wynika, iż prowadzi ona działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Z dokumentacji tej oraz oświadczeń Skarżącej wynika również, że pomimo ciążących na niej zobowiązań publicznoprawnych Skarżąca bez większych trudności funkcjonuje na rynku. Skarżąca wskazała, że szacowany miesięczny przychód z tego tytułu to kwota około 40.000 zł. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że nawet przy uwzględnieniu konieczności poniesienia miesięcznych niezbędnych kosztów prowadzonej działalności - których de facto Skarżąca nie doprecyzowała, podając jedynie wartość wynagrodzeń pracowników w łącznej kwocie około 12.000 zł - nie jest to kwota mała w porównaniu z wysokością należności objętych kwestionowaną w tej sprawie decyzją (około 47.000 zł). Wprawdzie Skarżąca zwróciła uwagę, że w sierpniu 2015 r. zapłaciła kwotę ponad 174.000 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. tytułem zabezpieczenia ewentualnych roszczeń organu podatkowego wynikających z wydanej przez ten organ decyzji nr [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 29 czerwca 2015 r., co stanowiło dla niej znaczne obciążenie finansowe. Skarżąca wskazała przy tym, że poniosła ten wydatek "również przy pomocy kredytu bankowego". Ponadto Skarżąca podkreśliła, że poza należnościami z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, zobowiązana jest do zapłaty należności objętych kolejnymi rozstrzygnięciami organów podatkowych. Odnosząc się do powyższych argumentów Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że - po pierwsze Skarżąca nie doprecyzowała, w jakiej części środki na zabezpieczenie roszczeń organu podatkowego, o których mowa powyżej, Skarżąca pokryła z kredytu bankowego, a po drugie - zauważyć należy, że już sam fakt, iż Skarżąca posiada zdolność kredytową i jest w stanie regulować bieżące zobowiązania finansowe świadczy o tym, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił jej możliwości płatnicze w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponadto - na co sama Skarżąca zwróciła zresztą uwagę - że w sprawie I SA/Łd 640/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie zaległości Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącej, fakt oddalenia w tej sprawie skargi na tę decyzję wymiarową organu podatkowego nie skutkuje koniecznością uiszczenia objętych nią należności. Co więcej w aktach sprawy znajduje się postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 15 września 2016 r. (karta 106-107 akt sądowych) wydanego w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w tej sprawie, z którego wynika, że mimo dokonanego przez organ egzekucyjny w czerwcu 2016 r. zajęcia rachunku bankowego w Banku [...], Spółka - w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego po wstrzymaniu wykonania ww. decyzji w sprawie I SA/Łd 640/16 przez Sąd pierwszej instancji - może dysponować środkami zgromadzonymi na tymże rachunku. Za nieuprawnioną należy zatem uznać przeciwną argumentację Skarżącej w tym zakresie, zawartą zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz w zażaleniu na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Odnośnie natomiast powołanego przez Skarżącą obowiązku zapłaty należności objętych decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2009 r. oraz I i II kwartał 2010 r., od której skarga w sprawie I SA/Łd 1060/15 została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalona, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Skarżąca nie doprecyzowała, czy w sprawie tej zostało wobec Skarżącej wszczęte postępowanie egzekucyjne, czy może Skarżąca uregulowała tę należność dobrowolnie, czy też ubiegała się o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie okoliczności tej ocenić pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu, gdyż trafnie Sąd ten przyjął, iż Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.