II OSK 690/17

Dnia 6 kwietnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 560/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 560/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę L. S. na uchwałę Rady Gminy S. z [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego część działki nr [...] we wsi S. Sąd pierwszej instancji przyjął, że zaskarżona uchwała nie obowiązuje, gdyż utraciła moc obowiązującą w związku z podjęciem przez Radę Gminy S. uchwały z [...] marca 2016 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...] i [...] z obrębu geodezyjnego S., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2016 r., poz. [...]. Stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na nieobowiązujący akt prawa miejscowego jest dopuszczalna, jeżeli akt ten może być nadal stosowany do sytuacji, które miały miejsce w czasie jego obowiązywania. Dalej przyjął, że okoliczności świadczące o tym, że nieobowiązujący akt prawa miejscowego może być nadal stosowany powinny być wykazane przez skarżącego. W związku z tym zauważył, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby zaskarżona przez nią uchwała mogła być nadal stosowana. W szczególności stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona uchwała była podstawą indywidualnego rozstrzygnięcia z zakresu administracji, którym nałożono by na nią obowiązki, bądź ograniczono jej prawa. W ogóle - w ocenie Sądu pierwszej instancji - skarżąca nie wyjaśniła, jak zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona uchwała naruszyła jej interes prawny lub uprawnienie i wobec tego jej skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., odrzucił. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Twierdziła, że błędnie uznano, iż nie wykazała naruszenia zaskarżoną uchwałą swego interesu prawnego. Zarzuciła, że wadliwie przyjęto, iż nie wskazała negatywnych dla niej skutków prawnych w związku z uchwaleniem zaskarżonej uchwały. Podniosła, że nieruchomość, której jest właścicielką (działka nr [...]), położona jest w bliskim sąsiedztwie nieruchomości, na której znajduje się tartak, którego teren został powiększony zaskarżoną uchwałą i którego funkcjonowanie ogranicza wykonywanie przez nią prawa własności wskazanej nieruchomości. Twierdziła, że prawo własności jej nieruchomości jest naruszane już od 1992 r., kiedy to uchwalono plan miejscowy, w którym przeznaczono teren na rozbudowę tartaku i ustanowiono strefę ochronną wokół tego tartaku, obejmującą także nieruchomość skarżącej. Podnosiła, że działalność tartaku powodowała w okresie obowiązywania zaskarżonej uchwały oraz obecnie znaczne negatywne skutki na działkach sąsiednich w postaci hałasu, wibracji i zagrożenia pożarem. Zaskarżona uchwała jest - jak twierdziła - kolejną uchwałą, którą Gmina narusza jej prawo własności. Podniosła, że w 2006 r. na nieruchomości, na której jest prowadzony tartak, wybudowano bez wymaganego pozwolenia na budowę suszarnię drewna i organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę tego obiektu budowlanego, zaś WSA w Gdańsku wyrokiem z 18 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 968/11, oddalił skargę na te decyzje. Powołując się na uzasadnienie tego wyroku twierdziła też, że zaskarżony plan miejscowy utracił moc obowiązującą już [...] września 2007 r. w związku z podjęciem przez Radę Gminy S. uchwały z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi S. – [...]. W końcu wskazała, że WSA w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 281/08 ze skargi matki skarżącej Z. S., po której skarżąca odziedziczyła działkę nr [...], uznał, że ówczesna skarżąca jest legitymowana do zaskarżenia planu miejscowego przeznaczające dalsze działki na rozbudowę tartaku. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz przyznania pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że skarżąca nie wykazała, aby zaskarżony plan miejscowy, który utracił już moc obowiązującą, naruszył jej interes prawny lub uprawnienie. W związku z tym zasadnie uznano, że w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), w którym możliwość wniesienia skargi na uchwałę organu gminy uzależniono od naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, skarga skarżącej jest niedopuszczalna, co z kolei na mocy art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uzasadniało jej odrzucenie. Fakt, że zaskarżony plan miejscowy utracił moc prawną nie był przez skarżącą kwestionowany. Podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność, że miało to miejsce w innym czasie niż przyjął to Sąd pierwszej instancji nie ma istotnego znaczenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Rada Gminy S. uchwałą z [...] marca 2016 r. nr [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2016 r., poz. [...]) uchwaliła plan miejscowy, który w całości obejmuje m.in. działkę nr [...]. Zatem zaskarżony plan miejscowy, obejmujący tylko część tej działki, zgodnie z art. 29 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.), przestał obowiązywać najpóźniej z dniem wejścia w życie uchwały z [...] marca 2016 r., co miało miejsce w dniu [...] maja 2016 r., a więc przeszło trzy miesiące przed wniesieniem skargi (skarga została wniesiona do Urzędu Gminy S. w dniu [...] września 2016 r.). Ze skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca naruszenie przez zaskarżoną uchwałę jej interesu prawnego wywodzi z faktu oddziaływania tartaku, który znajduje się m.in. na działce objętej zaskarżoną uchwałą, na jej nieruchomość. W ocenie NSA nie ma jednakże żadnego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, która już nie obowiązuje, a sytuacją prawną skarżącej powiązaną z oddziaływaniem tartaku na otoczenie. W skardze oraz w skardze kasacyjnej nie wykazano, w jaki sposób sytuacja prawna skarżącej zmieni się w razie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca - na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - nie powołała się na żadne decyzje administracyjne, które byłyby wydane na podstawie zaskarżonego planu. Powołana w skardze kasacyjnej sprawa dotycząca nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego na terenie tartaku nie ma żadnego znaczenia, gdyż prawomocnie nakazano w niej rozbiórkę obiektu budowlanego. Wydana w tej sprawie decyzja jest zatem korzystna dla skarżącej, a poza tym trudno dociec jaki wpływ na tę decyzję miałoby ewentualne uwzględnienie skargi skarżącej. Podkreślić też należy, że wpływ na wykonywanie prawa własności nieruchomości, w tym nieruchomości, których właścicielką jest skarżąca, ma obowiązujący plan miejscowy, a nie plan, który już nie obowiązuje. W końcu chybionym argumentem jest powołanie się na sprawę ze skargi Z. S., czyli matki skarżącej, w której przyjęto, że ówczesna właścicielka działki nr [...] była legitymowana do wniesienia skargi na plan miejscowy, który przeznaczał tereny na rozbudowę tartaku, negatywnie, jak twierdzi skarżąca, oddziałującego na tą nieruchomość. Przede wszystkim wskazać należy, że przyczyną odrzucenia skargi skarżącej jest to, że zaskarżony przez nią plan miejscowy nie obowiązuje, a skarżąca nie wykazała, w jaki sposób nieobowiązujący plan miejscowy narusza jej interes prawny lub uprawnienie. Natomiast w powołanej sprawie Z. S. wniosła skargę na obowiązujący wówczas plan miejscowy. Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Odnośnie do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu, NSA wyjaśnia, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.