II OZ 375/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. i E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 892/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. W. i E. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie A. W. i E. W. wnieśli skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu przy ul. [...] w P. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący stwierdzili, że rozbiórka obiektu w przypadku uwzględnienia skargi spowodowałaby niepowetowaną szkodę, albowiem musieliby odbudować obiekt od nowa, co wiąże się z kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotowa decyzja dotyczy nakazu rozbiórki garażu. Zdaniem Sądu, rozbiórki takiego obiektu budowlanego nie można zaliczyć do zdarzeń powodujących nieodwracalne skutki. We wniosku skarżących nie uzasadniono też, że realizacja zaskarżonej decyzji może być takim trudnym do odwrócenia skutkiem, przed którego wystąpieniem należy ochronić stronę skarżącą wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji. Wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji trudno też przyjąć, że strona skarżąca może ponieść szkodę na skutek wykonania zaskarżonego aktu, a co za tym idzie nie sposób ocenić, czy szkody owe mogą być "znaczne" w realiach niniejszej sprawy. Sąd podkreślił, że pozbawione szerszego uzasadnienia ogólnikowe twierdzenie strony zawarte we wniosku nie może stanowić podstawy do udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej. Skarżący pismem z dnia 6 lutego 2017 r. wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 24 stycznia 2017 r. podnosząc, że rozbiórka obiektu będzie wiązać się niepowetowaną szkodą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania orzeka na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto wielokrotnie wskazywano, że nie jest wystarczającym powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i w tym zakresie rację ma Sąd pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższa ocena nie uwzględnia jednak tego, że o ile przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody musi być każdorazowo doprecyzowana przez wnioskodawcę i w tym zakresie wniosek wymaga uzasadnienia przez jego autora, to w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie drugiej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. "trudnych do odwrócenia skutków", niezależnie od wielkości i wartości materialnej obiektu budowlanego. Jak wielokrotnie bowiem wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 29/13; z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt II OZ 863/12; z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 385/12 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1382/11). Tym samym stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o niemożności udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na charakter obiektu budowlanego należało uznać za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.