II GSK 1/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-03
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Janusz Zajda, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej, przeprowadzona przez Instytucję Zarządzającą, naruszyła zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, ponieważ kryteria oceny były niejasno zdefiniowane, a organ stosował wskaźniki nieznane uczestnikom konkursu. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ zarzuty naruszenia prawa materialnego przez organ nie podważyły prawidłowości stanowiska Sądu I instancji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu UE. Po ocenie merytorycznej projekt otrzymał punktację niewystarczającą do zakwalifikowania do dofinansowania, co skutkowało umieszczeniem go na liście rezerwowej. Spółka złożyła protest, kwestionując ocenę w zakresie kryteriów nr 1, 2 i 4. Protest został uznany za niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę spółki, stwierdzając naruszenie prawa przy ocenie projektu i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Zarządu Województwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa [A.] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 565/16 w sprawie ze skargi [B.] Spółki z o.o. z siedzibą w K. na informację Zarządu Województwa [A.] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa [A.] na rzecz [B.] Spółki z o.o. z siedzibą w K. 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. I SA/Ke 565/16 uwzględnił skargę "[...] na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 16 sierpnia 2016r. o nieuwzględnieniu protestu, dotyczącego negatywnej oceny merytorycznej projektu ,, [...], stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego, zasądzając od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
W związku z ogłoszeniem dwuetapowego konkursu zamkniętego [...] w ramach Działania 4.4. "[...]" [...] ("Konkurs") [...] ("Spółka") złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...] –( "Projekt").
Pismem z 16 sierpnia 2016 r. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (Instytucja Zarządzająca – IZ) poinformował Spółkę, że na etapie oceny merytorycznej Projekt spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe) i otrzymał 37 punktów (uzyskał wymagane minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów).
W wyniku przeprowadzonej oceny oraz z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych, dostępnych w ramach przedmiotowego konkursu, powyższy Projekt umieszczony został na liście rezerwowej. Listę podstawową zamykały natomiast projekty z punktacją 37,5 pkt.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła protest. Nie zgodziła się z wynikami oceny merytorycznej i przyznaną punktacją w przypadku kryteriów nr 1, 2 i 4.
Odnośnie kryterium nr 1 "Kompleksowość projektu", w zakresie którego przyznano 4 pkt ważone na możliwych 6, podkreśliła, że wniosek w sposób kompleksowy rozwiązuje problemy związane ze stanem technicznym budynku oraz dzięki realizacji zaplanowanych w Projekcie działań, zabezpieczy w pełni obiekt wraz ze zgromadzonymi w nim zbiorami, jak również przyczyni się do zagospodarowania otoczenia.
W zakresie kryterium nr 2 "Wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze", w ramach którego otrzymała 4 punkty po zważeniu, na 8 możliwych do uzyskania, podkreśliła, że realizacja Projektu znacząco wpłynie na otoczenie społeczno-gospodarcze, atrakcyjność inwestycyjną obszaru oraz powstawanie nowych miejsc pracy.
Z kolei w zakresie kryterium nr 4 "Podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru", co do którego przyznane zostały 4 punkty ważone na 8 maksymalnie możliwych do uzyskania, strona podkreśliła, że [...] jest największą atrakcją turystyczną na terenie gminu Staszów, jak i całego powiatu staszowskiego, ma też ogromne znaczenie dla ruchu turystycznego w województwie świętokrzyskim.
Instytucja Zarządzająca rozstrzygnięciem z 26 września 2016 r. uznała złożony protest za niezasadny.
W zakresie kryterium nr 1 wskazała, że wszystkie elementy inwestycji wskazane przez wnioskodawcę kończą jedynie etap przedmiotowej inwestycji. Stąd Projekt rozwiązuje kwestię zabezpieczenia oraz zagospodarowania jedynie części, nie całego zespołu wpisanego do rejestru WKZ. Zgodnie z zapisami studium wykonalności inwestycji realizacja Projektu to zadanie polegające jedynie na rewaloryzacji pałacu wraz z fosą. Brak jest, jak wskazano informacji o planowanych do wykonania pracach rewaloryzacyjnych dotyczących pozostałych części zabytkowego zespołu pałacowego.
Odnośnie zarzutów w zakresie kryterium nr 2 Instytucja Zarządzająca podniosła, że wnioskodawca w dokumentacji projektowej nie zawarł żadnych analiz świadczących, że realizacja projektu wpłynie na powstawanie nowych miejsc pracy. W ocenie organu ponadto z analizy studium wykonalności dla projektu wynika, że realizacja projektu nie podnosi atrakcyjności inwestycji obszaru oraz nie wpływa na powstawanie nowych miejsc pracy w otoczeniu projektu.
Natomiast w zakresie kryterium nr 4 Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że planowany do realizacji Projekt wpłynie jedynie na promowanie Gminy Staszów oraz okolic.
Na rozstrzygnięcie Instytucji Zarządzającej Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Wniosła o jej uwzględnienie poprzez stwierdzenie, że dokonana przez organ ocena merytoryczna Projektu i ocena punktowa w ramach kryteriów merytorycznych nr 1, 2 i 4 została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik tej oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.
Skarżąca zarzuciła naruszenie § 12 Regulaminu Konkursu w związku z kryterium nr 1, 2 i 4 Karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Osi Priorytetowych 1-7 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020, poprzez zaniechanie szczegółowej analizy dokumentacji aplikacyjnej i protestu skarżącej, a także błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie instrukcji dokonywania oceny punktowej.
Zdaniem Spółki organ, w części obejmującej ocenę projektu i przyznanie punktacji wniosku w ramach kryteriów merytorycznych nr 1, 2 i 4, oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnych ustaleniach faktycznych, wynikłych z niedokonania szczegółowej analizy wniosku, a w szczególności studium wykonalności projektu. Jednocześnie w przedmiotowych kryteriach organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania postanowień Regulaminu Konkursu, a w szczególności, stanowiącej załącznik do Regulaminu, Instrukcji dokonywania oceny punktowej w ramach kryteriów. Konsekwencją wskazanych naruszeń było przyznanie wnioskowi skarżącej mniejszej liczby punktów, niż rzeczywiście wynikająca ze spełnienia kryteriów oceny.
W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca podtrzymała stanowisko wyrażone w odpowiedzi na protest skarżącej i wniosła o oddalenie skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego.
Zdaniem Sądu I instancji ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem treści art. 37 ust.1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2010 (Dz.U.2014.1146) stanowiącym, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
W zakresie kryterium 1 – kompleksowości projektu, zgodnie definicją tego kryterium ( informacją o zasadach oceny) zawartą w "zatwierdzonych kryteriach wyboru" kryterium to będzie promować rozwiązania kompleksowe. W przypadku projektów inwestycyjnych największą liczbę punktów otrzymają projekty, które w sposób kompleksowy rozwiązują kwestie związane z zabezpieczeniem obiektu zabytkowego /muzealiów/ materiałów archiwalnych/starodruków/obiektu pełniącego funkcje kulturalne, wraz z jego otoczeniem. W przypadku projektów dotyczących promocji dziedzictwa kulturowego i organizacji wydarzeń kulturalnych największą liczbę punktów otrzymają projekty, które wykorzystują dostępne narzędzia promocji i kanały komunikacji oraz dostosowanie do specyfiki promowanego produktu/usługi, jak i również zakładają kontynuację podjętych działań w oparciu o plan marketingowy zapewniający ich finansowanie.
Dokonując analizy prawidłowości oceny w zakresie kryterium kompleksowości Sąd I instancji stwierdził, że definicja tego kryterium (informacja o zasadach oceny) zawarta w "zatwierdzonych kryteriach wyboru" jest obarczona błędami logicznym. Definicja ta wskazuje bowiem, że w ramach kompleksowości projektu promowane będą rozwiązania kompleksowe (błędne koło w definiowaniu ), a następnie, że " w przypadku projektów inwestycyjnych największą liczbę punktów otrzymają projekty, które w sposób kompleksowy rozwiązują kwestie związane z zabezpieczeniem... " (błędne koło pośrednie). Jednocześnie w przypadku projektów inwestycyjnych wskazano, że chodzi o zabezpieczenie obiektu zabytkowego /muzealiów/ materiałów archiwalnych/starodruków/obiektu pełniącego funkcje kulturalne, wraz z jego otoczeniem.
W ocenie Sądu I instancji przytoczona definicja tego kryterium nie pozawala na takie rozumienie tego kryterium, jakie wskazuje organ przeprowadzonej ocenie, a mianowicie, że projekt winien wskazywać na rozwiązanie problemu zabezpieczenia całego zespołu pałacowego. Opracowany przez spółkę projekt, nie dotyczył wszystkich obiektów i budowli wchodzących zakres zespołu pałacowego w Kurozwękach, ale konkretnych, wskazanych w projekcie obiektów (Pałacu wraz z otoczeniem). I tylko w zakresie objętym projektem, czyli co do obiektów nim objętych, należy przeprowadzić ocenę czy jest to projekt w sposób kompleksowy rozwiązujący kwestę zabezpieczenia obiektu. W tym przypadku pałacu wraz z jego otoczeniem, bo o wsparcie w tym zakresie wnosi spółka, a nie co do działań obejmujących cały [...].
W zakresie kryterium 2 – "Wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze" –
zdaniem Sądu I instancji zasadny okazał się zarzut spółki, że organ dokonując oceny tego kryterium jednostronnie wprowadził do oceny nieznany zapisom Regulaminu Konkursu wskaźnik wzrostu liczby odwiedzin obiektu na każde 100.000 zł. kosztów projektu.
Wprowadzony i wykorzystany do oceny projektu wskaźnik, nie znajduje, jak wskazano umocowania w żadnej prawnej regulacji dotyczącej postępowania konkursowego w ramach ocenianych projektów. Okoliczność, że przy ocenie projektów organ oceniający posłuży się powyższym wskaźnikiem nie została w żaden sposób ujawniona i zakomunikowana uczestnikom konkursu. Powyższe, jak wskazał Sąd I instancji uzasadnia w pełni przyjęcie, że przeprowadzona w zakresie tego kryterium ocena z wykorzystaniem opisanego wskaźnika jest dokonana z istotnym naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jednocześnie Sąd stwierdził, że z uzasadnienia dokonanej oceny kryterium 2 nie wynika w żaden sposób, aby dokonano analizy projektu zważywszy na trwałość i realną zmianę czy też zwiększenie dostępności, co nakazuje definicja tego kryterium zawarta w "zatwierdzonych kryteriach wyboru".
W zakresie kryterium 4 – "Podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru" – kryterium, jak wynika z zapisów dokumentacji regulaminowej, oceniane będzie na podstawie zasięgu terytorialnego projektu. Służy ono promowaniu projektów o jak najszerszym zasięgu terytorialnym ( 1p. – zasięg lokalny(gmina); 2p.- zasięg ponadlokalny ( więcej niż jedna gmina); 3p. – zasięg regionalny (obszar całego województwa); 4p. – zasięg ponad regionalny) .
Z uzasadnienia oceny, zdaniem Sądu I instancji nie wynika czym kierował się oceniający uznając projekt za ponadlokalny. Samo stwierdzenie, że wskazuje na to charakter projektu i jego zakres, w ocenie Sądu nie jest wystarczające, by uznać, że przeprowadzono przejrzystą i rzetelną ocenę projektu, co nakazuje art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Organ nie wskazał żadnych przesłanek jakimi kierował się przy ocenie powyższego kryterium. Zdaniem Sądu natomiast winien on uwzględnić i dać temu wyraz w uzasadnieniu dokonanej oceny, jak realizacja projektu wpłynie na to skąd przyjeżdżać będą zwiedzający obiekt, jak i to na podniesienie atrakcyjności turystycznej jakiego obszaru ten projekt wpłynie.
Mając na względzie powyższe Sąd I instancji uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Instytucji Zarządzającej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, zaskarżając na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016, poz. 217) ten wyrok w całości, Zarząd Województwa Świętokrzyskiego wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie od Spółki na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016, poz. 217) poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem regulacji prawnej tegoż artykułu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przedstawionego zarzutu, kwestionując poprawność ustaleń Sądu I instancji w zakresie kryterium nr 1 i 4.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, "[...] wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując pod względem zgodności z prawem prawidłowość oceny projektu pn. ,, [...] ", zgłoszonego do dofinansowania w konkursie zamkniętym nr [...] w ramach Działania 4.4." [...] na lata 2014 – 2020 przez spółkę z o.o. "[...] a która to ocena zawarta została w informacji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 26 września 2016r. nr [...] o nieuwzględnieniu protestu stwierdził, że została ona przeprowadzona naruszeniem prawa i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji niezasadnie, bowiem z naruszeniem zasad przejrzystości i rzetelności dokonana została ocena projektu w zakresie kwestionowanych kryteriów merytorycznych punktowych nr 1 ( kompleksowość projektu), 2 ( wpływ projektu na otoczenie społeczno – gospodarcze) i 4 (podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru ), co w rezultacie doprowadziło do uzyskania przez projekt, co prawda wymaganego minimum tj. co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów, niemniej punktacji niewystarczającej do zakwalifikowania projektu do dofinansowania.
Wskazanemu stanowisku Sądu I instancji strona skarżąca przeciwstawiała z kolei - prezentowany na gruncie zarzutu naruszenia art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020 argument braku podstaw do zakwestionowania oceny w/w kryteriów z punktu widzenia wymogów wskazanych w tym przepisie - przejrzystości i rzetelności w wyborze kryteriów
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że ocena projektu spółki przeprowadzona została z naruszeniem prawa.
Prawidłowości prezentowanego stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie nie podważa też zawarty w sentencji zaskarżonego wyroku oczywisty błąd polegający na wskazaniu, iż przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach jest rozstrzygnięcie zawarte w informacji Instytucji Zarządzającej z dnia 16 sierpnia 20106r. nr [...] ., w sytuacji gdy było nim rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 26 września 2016r. nr [...] . w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego negatywnej oceny merytorycznej projektu.
Podniesiony natomiast w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020 ( Dz. U. 2014. 1146) tzw. "ustawy wdrożeniowej", w sposób, w jaki został przedstawiony, niezależnie od tego, że nie został prawidłowo skonstruowany bo nie spełnia tego warunku ogólne wskazanie całej jednostki redakcyjnej tekstu ustawy, skoro artykuł ten zbudowany jest z kilku przepisów - również nie okazał się trafny.
Zarzut błędnej wykładni mającego zatem zastosowanie w sprawie art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej, jak wynika z treści tego przepisu prawa nie jest zasadny.
W art. 37 ust. 1 w/w ustawy zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020" ).
Wynikające z uzasadnienia zaskarżonego wyroku podejście Sądu I instancji do interpretacji oraz zastosowania w rozpatrywanej sprawie tego przepisu prawa nie daje podstaw aby twierdzić, że w zakresie, w jakim rezultat tej wykładni strona skarżąca kwestionuje, podejście to jest nieprawidłowe.
Sąd I instancji w sposób logiczny i trafny przeprowadził bowiem badanie zarzutów skargi w kontekście kryteriów oceny, w ramach których wnioskodawca zarzucał organowi naruszenia prawa.
W zakresie kryterium nr 1 ( kompleksowość projektu ) zasadnie uznał, że tylko w zakresie objętym projektem czyli co do obiektów nim objętych należy przeprowadzić ocenę, czy jest to projekt w sposób kompleksowy rozwiązujący kwestie zabezpieczenia obiektu. Skoro organ kompleksowość badał w zakresie tych obiektów, których wniosek nie obejmował dokonana ocena wniosku ponad jego treść narusza prawo.
Rację też należy przyznać Sądowi I instancji, co do wykładni samego kryterium kompleksowości. Błędy w konstrukcji i niejasne jego zdefiniowanie dają w rezultacie dowolną możliwość oceny punktowej ponad treść, cel i zakres wniosku.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 41 ust 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej określenie kryteriów wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia należy do Instytucji Zarządzającej. Niejasne zdefiniowanie kryterium, mogące utrudnić odczytanie istoty tego kryterium, skutkuje niebezpieczeństwem dowolnej oceny projektu w zakresie danego kryterium. W tej sytuacji niezasadne stają się argumenty skarżącego kasacyjnie organu, by uznać że "kryterium kompleksowości projektu", które jak wskazano w opisie tego kryterium promować będzie rozwiązania kompleksowe, jednocześnie w przypadku projektów inwestycyjnych chodzić będzie o zabezpieczenie obiektu zabytkowego pełniącego funkcje kulturalne wraz jego otoczeniem w jasny, zrozumiały i przejrzysty sposób określało, że ocena punktowa w ramach tego kryterium dotyczy również obiektów nie objętych projektem. Wskazana definicja tego kryterium nie pozwala, jak trafnie przyjął Sąd I instancji na takie jego rozumienie jak przyjął organ, iż ocena czy projekt w sposób kompleksowy rozwiązuje kwestię zabezpieczenia obiektu dotyczy również obiektów, których projekt ten nie dotyczy. O ile intencją IZ było takie rozumienie tego kryterium by ocena kompleksowości projektu dotyczyła również obiektów nie objętych projektem kryterium to w sposób jasny i czytelny kryterium to winno zostać zdefiniowane.
Nie można zgodzić się też ze skarżącym kasacyjnie organem, że zbadana przez Sąd I instancji legalność oceny projektu w zakresie kryterium nr 4 ( podniesienie atrakacyjności zdefiniowanego obszaru ) dokonana została również z naruszeniem art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. Kryterium to, jak wynika z zapisów dokumentacji regulaminowej, oceniane będzie na podstawie zasięgu terytorialnego projektu. Służy ono promowaniu projektów o jak najszerszym zasięgu terytorialnym ( 1p. – zasięg lokalny(gmina); 2p.- zasięg ponadlokalny ( więcej niż jedna gmina); 3p. – zasięg regionalny (obszar całego województwa); 4p. – zasięg ponad regionalny.
Sąd I instancji zasadnie wskazał , iż z uzasadnienia dokonanej oceny tego kryterium nie wynika czym kierowano się uznając projekt za ponadlokalny. Samo stwierdzenie, że wskazuje na to charakter projektu i jego zakres, słusznie należy uznać za niewystarczające w świetle art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. Jak już wyżej wskazano przepisy nakazujące rozpoznanie projektów w sposób rzetelny i bezstronny z uwzględnieniem zasad równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu określają fundamentalne zasady rozpoznania składanych wniosków
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie, ale nie dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim, a nie innym rozstrzygnięciu np. o przyznanej ilości punktów w ramach tej oceny. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania czy dokonana ocena projektu nie narusza wskazanych wyżej reguł.
Zatem na etapie badania sprawy (po wniesionym proteście), beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen. Informacja musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji oceniającej projekt i ocenić czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji wskazał na uchybienia Instytucji Zarządzającej powstałe przy ocenie wniosku.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że Sąd I instancji dokonał kontroli oceny projektu w aspekcie kompletności tej oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny i prawidłowości sporządzonego uzasadnienia. Stanowisko Sądu I instancji wskazuje na uchybienia dostrzeżone w trakcie oceny wniosku, a w szczególności precyzyjnie wykazuje przyczyny, które powodują, iż uzasadnienie tej oceny zostało sporządzone w sposób naruszający omówione wyżej zasady Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja skutecznie nie podważa stanowiska Sądu I instancji. Nie może tego zmienić, w szczególności posłużenie się w niej, co do przyjęcia zasadności dokonanej przez organ oceny kryterium nr 4 ( podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru ) nową, nieznaną dotychczas Spółce argumentacją i wskaźnikiem, którego organ nie stosował w toku realizacji konkursu, a dotyczącym skali odwiedzin projektu.
Brak jest również podstaw do zakwestionowania ustaleń Sądu I instancji co do oceny kryterium nr 2 projektu ( wpływ projektu na otoczenie społeczno- gospodarcze), skoro skarżący kasacyjnie organ nie zawarł w skardze kasacyjnej jakichkolwiek wywodów kwestionujących ich prawidłowość, przyznając jednocześnie w trakcie postępowania przez Sądem I instancji zastosowanie w ocenie projektu w zakresie tego kryterium miernika nie wynikającego z regulaminu i nieznanego uczestnikom konkursu.
Tym samym brak jest podstaw by skutecznie zarzucać, że zaskarżony wyrok kwestionujący również poprawność oceny wniosku w zakresie tego kryterium wydany został z naruszeniem art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej.
Mając na uwadze powyższe, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionego art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej w sposób, w jaki przedstawiono to na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego.
Z tego zatem względu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 62 ust 2 ustawy wdrożeniowej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust 1 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. 2015r. poz. 1804 ).
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło