II GSK 5648/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 894/16 w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w R. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. o sygn. I SA/Rz 894/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie pozostawił bez rozpatrzenia skargę A. sp. z o.o w R. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 18 października 2016 r. o nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa jakości życia osób niepełnosprawnych poprzez wdrożenie innowacyjnego podejścia w usługach ortopedycznych firmy A. spółka z o.o." Sąd pierwszej instancji przyjął, że wniesiona skarga jako niekompletna podlega pozosatwieniu bez rozpatrzenia, ponieważ w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych. Wynika to z treści art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm., dalej: u.z.r.p.). Ocena powyższa wynika z tego, że zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016 r. wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie w terminie 7 dni poświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym: wniosku o dofinansowanie projektu, wniesionego protestu, informacji o negatywnym rozpatrzeniu protestu, uchwały Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 18 października 2016 r. nr [...] (wraz z ewentualnymi załącznikami). W ocenie Sądu pierwszej instancji zgodnie z art. 61 ust. 3 powyższej ustawy kompletna dokumentacja obejmuje wniosek o dofinansowanie projektu, informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 wraz z ewentualnymi załącznikami. Wynikający z tego przepisu obowiązek wniesienia skargi wraz z kompletną dokumentacją sprawy ma na celu umożliwienie sądowi administracyjnemu kontrolę wyniku procedury odwoławczej, aby sąd mógł merytorycznie ocenić legalność zaskarżonego aktu, w związku z czym konieczne jest dysponowanie kompletną dokumentacją, która podlegała ocenie w toku procedury odwoławczej. Oznacza to, że wniosek dołączony do skargi powinien odpowiadać wnioskowi złożonemu w ramach konkursu. O ile wniosek o dofinansowanie zawierał załączniki, to one również muszą być dołączone do skargi. Stosownie do treści art. 61 ust. 4 powyższej ustawy kompletna dokumentacja jest wnoszona w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii. W myśl art. art. 61 ust. 7 tej ustawy w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego, sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Analiza dokumentów w sprawie wskazała, że wniesiona skarga jest niekompletna. Z przyczyn powyższych skargę pozostawiono bez rozpatrzenia. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie w całości złożyła A. sp. z o.o w R.. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a. art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 30c ust. 5 pkt 2 w związku z art. 30c ust. 2 u.z.r.p., poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia jako niekompletnej mimo spełnienia przez skarżącego wymogów ustawowych i wniesienia kompletnej dokumentacji; b. art. 61 ust. 4 u.z.r.p., w związku z art. 64 u.z.r.p., w związku z art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administaryjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a), poprzez jego błędna interpretację i przyjęcie, że odpis dokumentu przedkładany przez stronę w postępowaniu toczącym się w przedmiocie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu musi zostać potwierdzony przez notariusza albo występującego w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym; oryginały dokumentów w postaci wniosku o dofinansowanie projektu oraz wniesiony protest znajdują się w posiadaniu skarżącego – w sytuacji, w której oryginały tychże dokumentów zalegają w dokumentacji Zarządu Województwa Podkarpackiego, zatem mogły być wniesione wyłącznie w formie kopii; c. art. 61 ust. 7 u.z.r.p., poprzez zaniechanie wezwania o przedłożenie oryginału dokumentów Zarządu Województwa Podkarpackiego, ich wyłącznego dysponenta. W uzasadnieniu skarżąca podała, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji cechuje formalizm, wszak Sąd otrzymał dokumenty pozwalające mu na ocenę stanu faktycznego sprawy pod względem prawnym, poświadczone przez osobę mającą do tego uprawnienie. W ocenie kasatora istotne znaczenie miał fakt, że nie dysponuje oryginałem wniosku o dofinansowanie – dysponuje wyłącznie jego kopią, ponieważ oryginały znajdują się w dokumentacji Zarządu Województwa Podkarpackiego. Skarżąca kasacyjnie wskazała nadto, że u.z.r.p nakłada obowiązek dostarczania Sądowi kompletnej dokumentacji, czyli wszystkiego, co może być potrzebne do dokonania sądowej kontroli prawidłowości oceny projektu, to skarżąca obowiązkowi temu nie uchybiła i złożyła wszystkie dokumenty umożliwiające Sądowi rozstrzygnięcie sprawy w ustawowym terminie, zatem brak było racjonalnego i prawnego uzasadnienia do pozostawiani skargi bez rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, art. 175 § 1, art. 176 oraz art. 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu Sąd bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarga do Sądu pierwszej instancji została uznana za niekompletną i pozostawiono ją bez rozpatrzenia na podstawie art 61 ust. 6 u.z.r.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie skargi kompletnej (niekompletnej) należy interpretować w kontekście art. 61 ust. 3 tej ustawy i odnosić wyłącznie do dokumentacji dotyczącej sprawy, którą wnoszący skargę jest zobowiązany do niej dołączyć. Zgodnie z art. 61 ust. 2 powyższej ustawy skarga jest wnoszona w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kompletna dokumentacja, o której mowa w ust. 4, zgodnie z ust. 3 obejmuje: wniosek o dofinansowanie projektu, informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 wraz z ewentualnymi załącznikami. Powyższe wskazuje, że całość rozwiązań przyjętych w cytowanym przepisie wprowadza zmiany w stosunku do uregulowań przyjętych w powołanej wyżej ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stanowi elementy ukształtowania przez ustawodawcę na gruncie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 trybu szczególnego postępowania przed sądem administracyjnym. Ustawodawca kierował się w tym względzie z całą pewnością dążeniem do maksymalnego skrócenia postępowania sądowego, służącego możliwie najszybszemu zakończeniu szeroko rozumianego procesu rozdysponowania środków finansowych w ramach programów operacyjnych. Na stronę został nałożony obowiązek krótszego niż w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi opracowania skargi, skompletowania dokumentacji, opłacenia skargi i wniesienia jej bezpośrednio do sądu. Podkreślić należy, że ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 nie posługuje się pojęciem "warunki formalne", lecz pojęciem "skarga niekompletna", stanowiąc w art. 61 ust. 6, że wniesienie skargi bez kompletnej dokumentacji powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. "Skarga niekompletna" w rozumieniu art. 61 ust. 6 ustawy oznacza braki w zakresie kompletności dokumentacji, o której mowa w art. 61 ust. 3 tej u.z.r.p. Należy również zauważyć, że skarga, o której mowa w art. 61 ust 2 u.z.r.p., jako pismo procesowe w rozumieniu art. 45 p.p.s.a musi spełniać wymagania wymienione w art. 46 i art. 57 § 1 tej ustawy. Unormowania te prowadzą do wniosku, że skarga, o której mowa w art. 61 ust. 2 u.z.r.p., aby została rozpoznana przez sąd administracyjny powinna być kompletna (a więc musi zawierać dokumentację wyraźnie określoną w art. . 61 ust. 3 u.z.r.p. oraz nie może zawierać braków formalnych jako pismo procesowe. Oznacza to, że musi spełniać wymagania określone w art. 46, art. 47 § 1, art. 48 § 3 i art. 57 § 1 ustawy p.p.s.a. W sytuacji złożenia skargi niekompletnej (to jest niezawierającej dokumentacji określonej w art. 61 ust. 3 u.z.r.p. ustawodawca wyraźnie określił skutek w postaci pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 61 ust. 6 ustawy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 61 ust. 6 u.z.r.p. była prawidłowa i zgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2012 r. o sygn. akt SK 8/12. W związku z tym, wykładnia dokonana przez Sąd, nie spowodowała naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji. Podkreślić należy, że skarżąca mimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii (zarządzenie z dnia 15 listopada 2016 r.), braków tych nie uzupełniła, co spowodowało trafną ocenę złożenia skargi niekompletnej. Sąd pierwszej instancji trafnie zastosował art. 61 ust. 7 u.z.r.p., pozostawiając skargę bez rozpatrzenia, co czyni niezasadnym podniesione w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu. Z przepisu art. 48 § 3 p.p.s.a, który ma zastosowanie w sprawie i prawidłowo został zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przy wzywaniu o usunięcie braków formalnych skargi wynika, że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, uwierzytelnioną kopię, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Poświadczenie zgodności z oryginałem, zgodnie z § 4 tego przepisu, ma charakter dokumentu urzędowego. Potwierdzone zatem za zgodność z oryginałem przez prezesa zarządu skarżącej kopie nie mogły być uznane jako kopie uwierzytelnione zgodnie z art. 48 § 3 ustawy p.p.s.a. Osoba ta nie jest notariuszem, pełnomocnikiem strony będącym adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów należy wyjaśnić, że przepisy art. 203 i 204 ustawy wyżej cytowanej – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, publ. ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 23).