I GZ 48/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 834/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 834/16, odmówił B. T. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 4 października 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. [...] – dalej: skarżąca - wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 4 października 2013 r. wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu podkreśliła, że nie mogła odebrać decyzji organu odwoławczego w okresie jej "awiacji" ze względu na stan zdrowia. Wskazała, że w 2009 r., wykryto u niej nowotwór. W 2010 r. przeszła zabieg usunięcia piersi. Następnie przechodziła kilkukrotnie chemioterapię. Z powodu złego stanu fizycznego i psychicznego spowodowanego leczeniem onkologicznym nie była wstanie zajmować się sprawami swojej firmy w tym terminowym odbiorem korespondencji. Zarządzeniem z dnia 26 października 2016 r. WSA wezwał skarżącą do wskazania, czy w okresie od marca do kwietnia 2014 r. była poddawana zabiegom leczniczym, hospitalizowana. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła zaświadczenie [...] z dnia 28 lipca 2016 r. Z dokumentu tego wynika, że przebywa ona pod stałą kontrolą Poradni Onkologicznej po przebytym leczeniu operacyjnym z powodu raka piersi. Aktualnie kontynuuje leczenie farmakologiczne. Sąd I instancji uzasadniając oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia. Zdaniem WSA skarżąca nie wykazała skutecznie – mimo wezwania Sądu - że w okresie doręczenia decyzji II instancji przebywała ona na leczeniu szpitalnym i nie mogła wnieść skargi – osobiście lub za pomocą osób trzecich. Zażalenie na to postanowienie złożyła [...]. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i rozpoznania zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu autorka zażalenia podniosła, że w 2009 r., wykryto u niej chorobę nowotworową. W dniach od 17 do 22 marca 2010 r., skarżąca przebywała w szpitalu w związku z operacją usunięcia prawej piersi. Po zabiegu przechodziła kilkukrotnie zabiegi chemioterapii. Skutkowały one wieloletnim osłabieniem, nudnościami, wypadaniem włosów oraz stałym zmęczeniem jak i pogorszeniem ogólnego stanu psychicznego. Z powyższych względów stan zdrowia skarżącej uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 582/10). Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody w zachowaniu terminu usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03; "Monitor Prawniczy" 2002, nr 23, s. 1059). Wynika z tego, że przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Obowiązkiem strony jest więc uwiarygodnienie swojej staranności oraz wykazanie, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu – długotrwałe powikłania po zabiegach chemioterapii oraz związane z tym pogorszenie stanu zdrowia tak fizycznego jak psychicznego - nie uzasadniają wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżąca, dążąc do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, powołała się na okoliczność ogólnego osłabienia sprawności fizycznej oraz psychicznej organizmu na skutek zabiegów chemioterapii po przebytej operacji amputacji piersi. Nie negując uciążliwości dla organizmu związanych z leczeniem onkologicznym podkreślenia wymaga, że skarżąca nie uprawdopodobniła aby w okresie doręczenia decyzji II instancji przebywała ona na leczeniu szpitalnym i nie mogła wnieść skargi – osobiście lub za pomocą osób trzecich. Powyższego nie uprawdopodobnia przedłożone do akt sprawy zaświadczenie z dnia 28 lipca 2016 r. Z dokumentu tego wynika jedynie to, że skarżąca przebywa pod stałą kontrolą [...] po przebytym leczeniu operacyjnym z powodu raka piersi. Aktualnie kontynuuje ona leczenie farmakologiczne. Uciążliwych skutków leczenia (nawet onkologicznego) nie można "rozciągać" na nieokreślony czas (w spawie awizacja przesyłki zawierającej decyzję dokonywana była ponad 4 lata od operacji skarżącej) nie przedkładając jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o tym, że w tym konkretnym okresie (tj. awiacji przesyłki) stan zdrowia skarżącej uniemożliwił odebrania korespondencji. Inna byłaby sytuacja gdyby skarżąca przedłożyła jakąkolwiek dokumentację medyczną z której wynika, że w okresie awizacji przesyłki poddawana była ona zabiegom chemioterapii. Powyższego zabrakło. Reasumując skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co było jej obowiązkiem na mocy art. 87 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając przyczyny, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.