II GZ 178/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Spółki z o.o. S.K.A. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2906/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi L.Spółki z o.o. S.K.A. w G. na rozstrzygnięcie Centrum Projektów Polska Cyfrowa z dnia[...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/wa 2906/16 odmówił L. Spółce z o.o. S.K.A w G. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej na rozstrzygnięcie Centrum Projektów Polska Cyfrowa z dnia ... października 2016 r. nr .... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie. W motywach uzasadnienia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zarządzeniem z dnia 14 listopada 2016 r. profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, braku skargi wg treści art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wskazując, że przedłożony wniosek o dofinansowanie z załącznikami nie spełnia wymagań tego przepisu – tylko część tej dokumentacji jest podpisana przez osobę, która pierwotnie podpisała wniosek. Na części dokumentów brakuje poświadczeń. Ponadto wskazano, że w odniesieniu do części podpisanej wniosku uczyniono to w oparciu o przedłożoną kopię pełnomocnictwa z dnia 25 lutego 2016 r. dla M.S., która to kopia nie spełnia wymagań wymienionego przepisu (nie jest oryginalnie poświadczoną przez notariusza). Wyjaśniono, że w świetle art. 61 ust. 4 ustawy dokumenty mogą być oryginalne (w przypadku przedłożenia wniosku z załącznikami będzie to wniosek w całości podpisany przez osobę uprawnioną do jego złożenia wraz z pełnomocnictwem oryginalnym lub poświadczonym za zgodność z oryginałem przez notariusza albo uwierzytelniona kopia wniosku wraz z załącznikami zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a. przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej za pośrednictwem faksu w dniu 15 listopada 2016 r. Pismem z dnia 28 listopada 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnia braków skargi poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie. Jednocześnie pełnomocnik złożył uzupełnioną dokumentację. We wniosku pełnomocnik wskazał, że zobowiązanie do uzupełnienia braków przedmiotowej sprawy w wyznaczonym przez Sąd terminie nie było możliwe, w związku z tym, iż w okresie od 10 listopada do 25 listopada 2016 r. przebywał na zaplanowanym urlopie. W tych okolicznościach faktycznych Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał braku zawinienia w uchybieniu terminu. Powołując się na treść art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej ppsa) Sąd przypomniał, że przy ocenie przesłanki braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Brak winy, jak wyjaśnił Sąd, występuje tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności, niemożliwych do przezwyciężenia, których nie można usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Powodem, dla którego pełnomocnik profesjonalny w niniejszej sprawie nie usunął braków formalnych skargi w terminie był urlop wypoczynkowy. Taka okoliczność nie może być oceniona, zdaniem Sądu pierwszej instancji, jako wyłączająca winę w uchybieniu czynnościom procesowym. Z tych względów Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ppsa odmówił skarżącej reprezentowanej przez pełnomocnika profesjonalnego przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej. Na powyższe postanowienie Sadu pierwszej instancji spółka wniosła zażalenie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do uzupełnienia skargi. Według skarżącej zakwestionowane rozstrzygnięcie wydano z naruszeniem art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ppsa, bowiem przesłanki przywrócenia terminu w niniejszej sprawie wystąpiły, lecz ocena Sądu w tym zakresie była wadliwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zatem przeszkoda uniemożliwiająca stronie dokonanie określonej czynności procesowej w terminie ustawowym musi mieć charakter obiektywny, nieusuwalny i niezależny tzn. taki, na który strona nie miała żadnego wpływu. Analiza okoliczności podanych przez stronę we wniosku i dowodów potwierdzających zaistnienie tych okoliczności pozwala Sądowi stwierdzić, czy niemożność zrealizowania czynności procesowej w terminie miała obiektywny charakter. W rozpoznawanym zażaleniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było niezawinione, gdyż w tym czasie, kiedy pracownik kancelarii odebrał faks zawierający wezwanie Sądu (15 listopada 2016 r.), pełnomocnik przebywał na urlopie w dniach od 10 do 25 listopada 2016 r. W świetle powyższych uwag urlop wypoczynkowy pełnomocnika profesjonalnego nie może być uznany za okoliczność wyłączającą winę w rozumieniu art. 86 § 1 ppsa. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II GZ 870/14). Pełnomocnik podejmując się prowadzenia sprawy podlegającej rozpoznaniu przez Sąd pierwszej instancji w trybie przyspieszonym z uwagi na jej charakter (środki unijne), winien był tak zorganizować pracę kancelarii, aby w czasie jego ewentualnej nieobecności nie doszło do uchybień terminom procesowym. Wezwanie Sądu do uzupełnienia dokumentów załączonych skargi zostało wysłane faksem w dniu 15 listopada 2016 r. Odbiór powyższej korespondencji był prawidłowy, na co wskazuje załączony do akt sprawy wydruk raportu doręczenia wezwania do kancelarii. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał z dniem 21 listopada 2016 r. Z tych więc względów wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.