II OSK 576/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-08

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na zwiększeniu wysokości pomieszczeń na piętrze istniejącego budynku mieszkalnego, poprzez nadbudowę ścian zewnętrznych o trzy warstwy bloczków betonowych i wieniec, stanowią nadbudowę w rozumieniu Prawa budowlanego, podlegającą procedurze legalizacyjnej z art. 48-49b P.b., czy też inne roboty budowlane, dla których właściwa jest procedura z art. 50-51 P.b.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że roboty budowlane polegające na zwiększeniu wysokości pomieszczeń na piętrze poprzez nadbudowę ścian zewnętrznych o trzy warstwy bloczków betonowych i wieniec, stanowią nadbudowę budynku w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym, samowolne wykonanie tych robót bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega procedurze legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 i nast. P.b., a nie procedurze z art. 50-51 P.b. Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, a tym samym wyrok WSA został utrzymany w mocy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, wykonanej bez pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że roboty te stanowiły remont, a nie nadbudowę, i że organy błędnie zastosowały procedurę legalizacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, wskazując na naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o możliwościach wnioskowania o ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego, który zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 548/16 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Po 548/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") po rozpoznaniu skargi C. K. (dalej: "Skarżący") na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z dnia [...] czerwca 2016 r., nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: decyzją z dnia [...] marca 2016r., nr [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: "PINB") na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, dalej: "P.b".), po zakończeniu postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych - zwiększenia wysokości pomieszczeń na piętrze (nadbudowy) istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położnych przy pl. [...] w B., nakazał Skarżącemu rozbiórkę nadbudowy o trzy warstwy bloczków betonowych i wieniec obwodowy. Przedmiotowy budynek mieszkalny został zrealizowany ok. 1864 r. i nadbudowany o 2 pomieszczenia na podstawie decyzji pozwolenia na budowę znak [...] z dnia [...] września 1965 r. W trakcie kontroli organu nadzoru budowlanego w budynku prowadzone były roboty budowlane polegające na wykonywaniu: 1. nowej posadzki betonowej na parterze budynku, 2. zwiększaniu wysokości (nadbudowie) ścian zewnętrznych budynku o trzy warstwy bloczków betonowych i wieniec obwodowy, 3. wykonywaniu nowej więźby dachowej z poszyciem. PINB uznał, że roboty wymienione w pkt 2 i 3 zakwalifikować należy jako nadbudowę istniejącego budynku, która stanowi kategorię budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b. Nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie jest wyłączona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wynikającego z art. 28 ust. 1 P.b., a Skarżący prowadził ją bez pozwolenia na budowę. W związku z powyższym PINB uznał, że zastosowanie ma art. 48 ust. 2 i 3 P.b. i wydał postanowienie nakazujące Skarżącemu wstrzymać roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego, przedstawić w wyznaczonym terminie: zaświadczenie o zgodności nadbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący uzupełnił ww. dokumentację, a PINB pozytywnie zweryfikował przedstawiony projekt budowlany i ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z [...] września 2015 r., znak [...]. Ponieważ opłata legalizacyjna nie została uiszczona, na podstawie art. 49 ust. 3 P.b., wydana została decyzja ,o której mowa w art. 48 ust. 1 P.b. W odwołaniu Skarżący podniósł, że nie zmienił powierzchni zabudowy, wymienił tylko częściowo górną część murów, pogrubiając je do grubości 24 cm, wymienił przy okazji belki stropowe dachowe z 10 na 18 cm, a to wszystko zakończył wieńcem betonowym. Całość inwestycji, jeśli chodzi o wysokość, jest niższa od poprzedniej, zgodnie z pozwoleniem na budowę z 1965 roku. WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do zarzutów WINB zauważył, że roboty budowlane zostały już zakwalifikowane przez organy nadzoru budowlanego na poprzednim etapie prowadzonego postępowania, który został zakończony postanowieniem o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej. Ostatecznie bowiem postanowieniem z [...] lipca 2015 r., PINB ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej (50.000 zł.) za samowolną nadbudowę ww. budynku mieszkalnego; rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z dnia [...] września 2015 r. Jak wskazano w tym postanowieniu, Skarżący w czasie kontroli przeprowadzonej przez PINB dnia 9 listopada 2011r. potwierdził wykonanie robót polegających na nadbudowie ścian zewnętrznych budynku o 3 warstwy z bloczków betonowych oraz wieńca opaskowego. W wyjaśnieniach skierowanych do PINB (karty 15-18 akt sprawy organu I instancji) stwierdził, że przed wykonaniem robót parter znajdował się ok. 40 cm poniżej poziomu podwórza, a "wyjście z podziemi" spowodowało poprawę wysokości kondygnacji, a tym samym poprawę wysokości całego budynku". Ponadto miejsca wskazane jako "miejsca wnęk po kaloryferach" w projekcie budowlanym na zwiększenie wysokości pomieszczenia na piętrze oraz przebudowy parteru istniejącego budynku mieszkalnego z grudnia 2014 r. (elewacje), zostały wyraźnie określone jako zamurowane otwory okienne. W projekcie tym także wyraźnie oznaczona część budynku jako "zwiększenie wysokości pomieszczeń". W opinii organu wcześniejsze wyjaśnienia oraz przedłożony projekt budowlany posiadają większą wartość dowodową, niż późniejsze wyjaśnienia składane po ustaleniu opłaty legalizacyjnej oraz po nakazie rozbiórki związanym z brakiem uiszczenia tejże opłaty. W skardze Skarżący zarzucił, że organ nie przedstawił zasadniczego dowodu w sprawie - parametrów geometrycznych wysokości budynku przed i po wykonaniu robót budowlanych, operował określeniem robót związanych z remontem budynku mieszkalnego. Podniósł, że nadbudowa jest w górę, tymczasem budynek po remoncie jest niższy. Dopiero pozwolenie na budowę z 1965 r. wraz z projektem wykazałoby prawdziwość wysokości pierwotnej remontowanego budynku. Ponadto zapłacenie tak wysokiej kwoty w terminie 7 dni było nierealne. Pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy podtrzymał skargę i jej zarzuty. Wskazano, że organy błędnie zakwalifikowały przeprowadzone przez Skarżącego roboty jako nadbudowę i błędnie zastosowały procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 48 - 49b P.b., podczas gdy winny zastosować procedurę przewidzianą w art. 50-51 P.b. WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną decyzję. Podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, że Skarżący złożył wniosek o umorzenie i rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej, jak również, że o takiej możliwości został przez PINB poinformowany. Zatem uzasadniony jest zarzut skargi podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego, dotyczący naruszenia art. 8 oraz art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej w skrócie: K.p.a.). Skoro obowiązkiem organu jest czuwanie nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, a Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika i jednocześnie ustalona opłata legalizacyjna w wysokości 50.000 zł. jest kwotą znaczną, obowiązkiem PINB było poinformowanie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o umorzenie, odroczenie terminu płatności opłaty lub rozłożenie jej zapłaty na raty. Zgodnie z art. 49c ust. 2, złożenie wniosku o zastosowanie jednej z ww. instytucji (o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa) powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49b P.b. do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Przepis ten obowiązywał w dacie orzekania przez organy, lecz został przez nie pominięty. Z tych powodów zaskarżoną decyzja podlega uchyleniu. Natomiast WSA nie podzielił natomiast zarzutów skargi, że organy nie wykazały, iż w sprawie doszło do nadbudowy przedmiotowego budynku oraz, że zwiększyła się wysokość i kubatura budynku. Załączona dokumentacja zdjęciowa oraz przedłożony projekt budowlany pozwala podzielić stanowisko organów, że w wyniku wykonanych prac doszło do zwiększenia wysokości budynku oraz jego kubatury. Z opisu projektu (str. 29 projektu budowlanego) wynika, że przedmiotem dokumentacji jest wykonanie robót budowlanych – zwiększenie wysokości pomieszczeń na piętrze oraz przebudowa parteru. Skarżący wykonał w budynku nową posadzkę na parterze, nowy strop nad parterem, a celem zapewnienia wymaganej wysokości pomieszczeniom na piętrze, nadbudował ściany zewnętrzne budynku i podniósł strop nad piętrem budynku. W wyniku tych robót wysokość budynku, liczona od poziomu gruntu, musiała zwiększyć się. Powyższe stwierdzenie znajduje oparcie w dokumentacji projektowej - str. 43 projektu budowlanego; na rysunkach zaznaczono stan istniejący przed rozpoczęciem prac budowlanych oraz zakres projektowanej nadbudowy. Na stronie 25 projektu podane zostały rzędne poziomu terenu przed wejściem do budynku mieszkalnego 86.40m n.p.m. oraz rzędna projektowanego poziomu posadzki parteru budynku mieszkalnego 86.57m n.p.m. Ponadto w aktach sprawy znajdują się wcześniejsze oświadczenia Skarżącego potwierdzające taki właśnie zakres wykonanych w budynku robót. Z kolei okoliczność pozostawania w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej nie oznacza, że na etapie wydawania decyzji rozbiórkowej, w następstwie nieuiszczenia tej opłaty, organ nie jest zobowiązany do oceny zasadności wydania takiej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB uchylił się od dokonania takiej władczej oceny całości sprawy argumentując, że kwestia ta została przesądzona już wcześniej, na poprzednich etapach postępowania legalizacyjnego. Jednocześnie jednak organ opisał kolejne etapy postępowania, ocenił zgromadzony materiał dowodowy oraz odniósł się do zarzutów skarżącego. Zatem WSA uznał, że w sytuacji, gdy kolejne wnioski i żądania dotyczyły materii już ustalonej i zarazem wystarczającej do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, to ziściły się przesłanki do wydania decyzji rozbiórkowej, a wskazane wadliwe stanowisko WINB odnośnie możliwości oceny całokształtu sprawy, nie miało żadnego znaczenia dla wyniku sprawy. W skardze kasacyjnej Skarżący zarzucił: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. art. 141 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. uznanie, iż zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności tego iż doszło ze strony skarżącej do nadbudowy obiektu, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwała na ustalenie, iż w niniejszej sprawie doszło do nadbudowy przedmiotowego budynku; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów skargi, iż organy administracyjne nie wykazały należycie, że w sprawie doszło do nadbudowy przedmiotowego budynku oraz, że zwiększyła się wysokość i kubatura budynku, mimo naruszenia przez organy administracyjne w tym zakresie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto mimo tego, iż WINB pomimo zarzutów skarżącego uchylił się od dokonania władczej oceny całokształtu materiału dowodowego i zbadania, czy może on stanowić podstawę do wydania decyzji o nakazie rozbiórki; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. a) art. 3 pkt 6 P.b. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym zakwalifikowaniu robót wykonanych przez skarżącego jako nadbudowę, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nie pozwala na taką kwalifikację robót wykonanych przez skarżącego; b) art. 48, 49 i 49 b P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie przejawiające się w twierdzeniu, iż organy administracyjne prawidłowo zastosowały procedurę przewidzianą w tym przepisie, podczas gdy procedura nimi przewidziana ma zastosowanie wyłącznie do budowy obiektów budowlanych, a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z robotami innymi niż budowa i w związku z tym organy winny zastosować procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 50 i 51 P.b. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie od Skarbu Państwa pełnomocnikowi kosztów z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył , co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania przewidziane przepisem art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna oparta została na obu postawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a., zatem w pierwszej kolejności ocenie podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ramach tej postawy kasacyjnej wskazano na art. 141 § 4 P.p.s.a. upatrując naruszenie tego przepisu w przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i uznaniu, że doszło do nadbudowy obiektu. Z kolei naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. wg Skarżącego polega na tym, że nie uwzględniono zarzutów skargi, chociaż organy administracyjne nie wykazały należycie, że w sprawie doszło do nadbudowy przedmiotowego budynku. We wspólnym dla obu zarzutów uzasadnieniu naprowadzono, że organy zaniechały ustalenia wysokości i kubatury przedmiotowego budynku przed dokonaniem prac oraz ustalenia wysokości i kubatury po dokonaniu tych robót. Oznacza to dowolność twierdzenia, że w wyniku prac doszło do zwiększenia wysokości budynku oraz jego kubatury. Powyższe, wbrew twierdzeniom WSA, nie znajduje oparcia w protokole kontroli PINB z dnia 9 listopada 2011 r., ani ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji zdjęciowej oraz przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego. Z protokołu kontroli wynika jedynie, że "właściciel prowadzi remont nadbudowanej części", po czym wymienione zostały roboty, które miały zostać wykonane przez Skarżącego. Z protokołu tego nie wynika, aby zbadano kubaturę i wysokość przedmiotowego budynku. Nawiązując do przedłożonego projektu budowlanego przyznano, że istotnie wskazano w nim, że przedmiotem dokumentacji jest wykonanie robót budowlanych - zwiększenie wysokości pomieszczeń na piętrze oraz przebudowa parteru. Nie użyto jednak nigdzie określenia nadbudowy, z projektu nie wynika też, aby na skutek prowadzonych prac doszło do zwiększenia wysokości budynku lub jego kubatury. Określenie "zwiększenie wysokości pomieszczeń" nie jest jednoznaczne z pojęciem zwiększenia kubatury lub wysokości budynku. Podniesiono również, że po uchyleniu przez WINB postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]), PINB nie uzupełnił akt sprawy zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego; organ ten uzupełnił jedynie akta o zdjęcia wykonane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 9 listopada 2011 r. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem WSA, iż zbędne było poszukiwanie dokumentacji projektowej pozwolenia na budowę z 1965 r., gdyż przeprowadzenie dowodu z tej dokumentacji było niezbędne do należytego wyjaśnienia niniejszej sprawy. Podkreślono, że Skarżący przeprowadził roboty polegające na wymianie 3 warstw bloczków betonowych oraz wieńca obwodowego w części górnej ściany zewnętrznej budynku z uwagi na to, że wcześniej zastosowane materiały były kiepskiej jakości, w związku z czym pękały mury. Nie dokonał więc nadbudowy, lecz remontu, a prace te nie zwiększyły wysokości budynku ani jego kubatury. Z akt administracyjnych wynika, że na skutek pisma z dnia 12 września 2011 r. informującego PINB, że doszło do podwyższenia budynku Skarżącego, przeprowadzona została, w trybie art. 81a P.b., w dniu 9 listopada 2011 r. kontrola, z której sporządzono protokół podpisany bez uwag przez Skarżącego (k. 8 akt adm.). W protokole tym stwierdzono, że "właściciel prowadzi remont nadbudowanej części polegający na wykonaniu nowej posadzki betonowej na parterze budynku oraz nadbudowie ścian zewnętrznych o 3 warstwy z bloczków betonowych oraz wieńca opaskowego. Wykonano nową więźbę dachową z poszyciem. Właściciel nie posiada pozwolenia na budowę". Na tej podstawie PINB wszczął postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę (k. 9 akt j.w.), po czym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na Skarżącego obowiązek przedłożenia szczegółowo wymienionych dokumentów (k. 12). Wskazać należy, że jednym z żądanych dokumentów, było zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku planu). Realizując w tej części obowiązek, Skarżący wystąpił do właściwego Burmistrza z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w sprawie nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego i nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego. Organ ten, zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. wszczął postępowanie (k. 32), po czym decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji: nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego oraz nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego (k. 60 akt adm.). Decyzja ta wraz z projektem budowlanym przedłożona została PINB (k. 28 – pismo Skarżącego informujące o złożeniu dokumentacji). Z opisu złożonego projektu (str. 29 projektu budowlanego) wynika, że przedmiotem dokumentacji jest wykonanie robót budowlanych – zwiększenie wysokości pomieszczeń na piętrze oraz przebudowa parteru. W dokumentacji projektowej (str. 43 projektu budowlanego), na rysunkach zaznaczono stan istniejący przed rozpoczęciem prac budowlanych oraz zakres projektowanej nadbudowy; nadbudowa na rysunkach została zaznaczona. Z przywołanego materiału dowodowego zgromadzonego przez organy, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej jednoznacznie wynika, że doszło do nadbudowy budynku. Pojęcie "nadbudowa" pojawia się zarówno w protokole z dnia [...] listopada 2011 r. (..."nadbudowie ścian zewnętrznych o 3 warstwy z bloczków betonowych oraz wieńca opaskowego"), we wniosku Skarżącego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w decyzji Burmistrza ustalającej wnioskowane warunki ("nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego"). Wreszcie przedłożony przez Skarżącego projekt budowlany przedstawiając stan przed wykonaniem robót i po ich realizacji obrazuje zakres nadbudowy. Przy takich dowodach zasadnie WSA w ślad za organami przyjął, że Skarżący wykonując w budynku nową posadzkę na parterze i nowy strop nad parterem, celem zapewnienia wymaganej wysokości pomieszczeniom na piętrze, nadbudował ściany zewnętrzne budynku oraz podniósł strop nad piętrem budynku. W wyniku tych robót doszło do zwiększenia wysokości budynku, liczonej od poziomu gruntu, co stanowi "nadbudowę". W takim stanie sprawy poszukiwanie projektu budowlanego nadbudowy udzielonej decyzją z 1965 roku było zbędne, skoro zgormadzony materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W analogiczny sposób ocenić należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Wskazać w tym miejscu należy, że zagadnienie, "czy art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, służącą do kwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez wojewódzki sąd administracyjny" było przedmiotem wniosku Prezesa NSA o podjęcie, na podstawie art. 15 § 1 i art. 264 § 2 P.p.s.a., uchwały wyjaśniającej. W uchwale z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09 NSA stwierdził, że art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia ([...]). W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia i sprowadza się do konkluzji, że Skarżący dokonał nadbudowy budynku. Zatem kwestionowanie przyjętych ustaleń faktycznych zarzutem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może być skuteczne. Konsekwencją nieskuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest to, że ustalony przez organy stan faktyczny, zaaprobowany przez WSA, jest wiążący. Zatem w odniesieniu do tych ustaleń należy dokonać oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, w ramach którego skarga kasacyjna zarzuca niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 3 pkt 6 oraz art. 48, art. 49 i art. 49 b P.b. jednocześnie twierdząc, że w niniejszej sprawie wykonano inne, niż budowa roboty i w związku z tym organy winny zastosować procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 50 i art. 51 P.b. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony, bowiem Skarżący wykonał bez wymaganego pozwolenia na budowę roboty budowalne stanowiące nadbudowę części budynku. Realizacja takich robót stanowi samowolę budowlaną, do której stosuje się art. 48 i nast. P.b. Oznacza to, że w sprawie dokonano poprawnej subsumcji prawa materialnego. Z tych przyczyn, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 250 – 261 P.p.s.a. ----------------------- 4 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło