II GSK 2297/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-08-13
Skład orzekający: Janusz Drachal, Maria Jagielska, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie od wyniku egzaminu notarialnego, może uwzględnić nowe błędy w pracy egzaminacyjnej, które nie zostały podniesione w odwołaniu, bez naruszenia zasady reformationis in peius i granic odwołania?Ratio decidendi
Komisja Egzaminacyjna II stopnia, rozpatrując odwołanie od wyniku egzaminu notarialnego, ma obowiązek dokonania całościowej oceny pracy egzaminacyjnej w zakwestionowanej części, nawet jeśli dostrzeże nowe błędy niepodniesione w odwołaniu. Taka ocena nie stanowi naruszenia zasady reformationis in peius ani przekroczenia granic odwołania, ponieważ celem jest ustalenie prawidłowego wyniku egzaminu. Sąd administracyjny nie narusza art. 134 § 1 p.p.s.a., kontrolując zgodność z prawem aktu administracyjnego we wszystkich istotnych aspektach skargi.Stan faktyczny
A.M. uzyskała negatywny wynik z egzaminu notarialnego. Po utrzymaniu w mocy uchwały o negatywnym wyniku przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, skarżąca wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Następnie A.M. złożyła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przekroczenie przez Komisję granic odwołania poprzez uwzględnienie nowych błędów w pracy egzaminacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1382/16 w sprawie ze skargi A.M. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A.M. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1382/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.M. na "decyzję" (powinno być: "uchwałę") Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (dalej: Komisja) z dnia [...] maja 2016 r., ustalającą wynik egzaminu notarialnego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Uchwałą z dnia [...] maja 2016 r. Komisja, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 164 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 540 ze zm.; dalej: p.n.), utrzymała w mocy uchwałę z dnia [...] października 2015 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego (dalej: organ I instancji) – ustalającą negatywny wynik egzaminu notarialnego A.M., do którego zdająca przystąpiła 8-10 września 2015 r. O negatywnym wyniku egzaminu zadecydowała negatywna ocena z drugiego projektu aktu notarialnego, na którą złożyły się dwie oceny cząstkowe dostateczna i niedostateczna. Komisja nie uwzględniła odwołania zdającej; organ z częścią zarzutów odwołania zgodził się, jednak w zasadniczej części podzielił ocenę egzaminatora, który wystawił ocenę niedostateczną, wskazując dodatkowo na inne wadliwości pracy.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Jak stwierdził, związanie organu odwoławczego zakresem zaskarżenia i treścią podniesionych zarzutów nie oznacza braku kompetencji do dokonania kompleksowej oceny zaskarżonej pracy egzaminacyjnej. Zdaniem Sądu, Komisja procedowała w tej sprawie w ramach zaskarżonej części egzaminu i w ramach zarzutów podniesionych przez stronę. Fakt, że działając w takich ramach, organ odwoławczy całościowo spojrzy na pracę egzaminacyjną, nie oznacza wyjścia poza granice odwołania, gdyż realizowana w ramach zarzutów odwołania kontrola polega na dokonaniu oceny, z uwzględnieniem wszystkich elementów, które mają wpływ na taką ocenę zaskarżonej części pracy. W ocenie Sądu, podejmując sporną uchwałę Komisja nie naruszyła przepisów postępowania odwoławczego, a zauważając dodatkowe wady w pracy zdającej, Komisja wyraźnie podkreśliła, że wady te nie zaważyły na ocenie pracy.
Sąd przytoczył za organem błędy popełnione przez zdającą w ocenionej pracy egzaminacyjnej i stwierdził, że brak było podstaw do wystawienia spornemu projektowi aktu notarialnego oceny dostatecznej. Uznał, że choć do ocen egzaminatorów wkradły się pewne nieścisłości, to popełnione przez skarżącą błędy i ich waga zdyskwalifikowały pracę, skutkując tym, że – niezależnie od błędów popełnionych przez egzaminatorów – niedostateczne oceny otrzymane przez skarżącą od obojga egzaminatorów za projekt drugiego aktu notarialnego były prawidłowe. W konsekwencji, z racji tego, że oceny sporządzonych przez zdającą projektów aktów notarialnych zostały wystawione zgodnie z art. 74e § 2 p.n., nie było podstaw do zmiany oceny końcowej egzaminu notarialnego.
WSA stwierdził ponadto, że postępowanie przeprowadzono prawidłowo, a rozstrzygnięcie Komisji zostało uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Odnosząc się na koniec do zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a., WSA uznał go za niezasadny, gdyż utrzymanie w mocy uchwały organu pierwszej instancji przy zastosowaniu innej argumentacji, czy też siły tej argumentacji nie oznacza, że narusza ona art. 139 k.p.a.
Skargą kasacyjną A.M. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zobowiązania Komisji do podjęcia, w terminie 14 dni, uchwały o uchyleniu uchwały Komisji Egzaminacyjnej I stopnia i stwierdzeniu, że skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach 8-10 września 2015 r., przeprowadzenia rozprawy, jak też zasądzenia kosztów postępowania. W ramach podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, tj. art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy skarga ta winna być uwzględniona z uwagi na to, że Komisja przy wydawaniu zaskarżonej uchwały naruszyła następujące przepisy prawa materialnego i procesowego:
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy uchwały ustalającej negatywny wynik egzaminu zawodowego, podczas gdy uchwała ta została oparta na niesłusznej ocenie cząstkowej wystawionej przez jednego z egzaminatorów, a Komisja uznała za zasadne część zarzutów skarżącej, jak również stwierdziła, że uchybienie, które egzaminator uznał za dyskwalifikujące pracę egzaminacyjną skarżącej nie może być za takie uznane;
– § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 45; dalej: "rozporządzenie") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jeżeli rozpatrując odwołanie komisja II stopnia dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, nie podnoszone przez egzaminatorów komisji egzaminacyjnej I stopnia, to ma obowiązek brania ich pod uwagę, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów nakazuje przyjąć, że komisja egzaminacyjna II stopnia jest związana granicami odwołania i nie powinna rozpatrywać innych zarzutów niż podniesione w odwołaniu oraz niewłaściwe ich zastosowanie polegające na: 1) dokonaniu kontroli uchwały organu I instancji w zakresie szerszym niż wynika to z zarzutów odwołania, co nastąpiło poprzez uwzględnienie uchybień niedostrzeżonych przez ten organ oraz oparcie na tych uchybieniach rozstrzygnięcia, co stanowi wykroczenie poza dozwolone prawem granice postępowania odwoławczego od uchwały ustalającej wynik egzaminu notarialnego, 2) na dokonaniu kontroli uchwały Komisji Egzaminacyjnej I stopnia w zakresie szerszym niż wynika to z zarzutów odwołania, co nastąpiło poprzez zakwestionowanie oceny dostatecznej wystawionej przez jednego z egzaminatorów, której skarżąca w odwołaniu nie kwestionowała oraz art. 15 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na uchybieniach niedostrzeżonych przez egzaminatorów przy ustalaniu wyniku egzaminu notarialnego, do których skarżąca nie miała możliwości się odnieść z naruszeniem prawa do dwuinstancyjnego postępowania;
– art. 139 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść strony na skutek oparcia orzeczenia na uchybieniach niedostrzeżonych przez egzaminatorów, co powoduje pogorszenie sytuacji prawnej skarżącej w stosunku do tej, którą miała przed wniesieniem odwołania;
– art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i podjęcie rozstrzygnięcia bez dokonania oceny całokształtu tego materiału, co przejawiło się w niedokonaniu oceny pracy skarżącej przy uwzględnieniu uchybień dostrzeżonych przez organ I instancji i potwierdzonych w wyniku rozpoznania zarzutów odwołania, niewyjaśnieniu, dlaczego praca zdającej nie zasługiwała na ocenę pozytywną, niedokonaniu oceny istotności wytykanych uchybień i ich wpływu na wystawianą ocenę oraz nieuwzględnieniu elementów ocenionych pozytywnie;
– art. 74e § 2 p.n. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie oceny pracy egzaminacyjnej zdającej bez odniesienia się do ustawowych kryteriów tej oceny i bez ujawnienia w uzasadnieniu uchwały według jakich kryteriów praca została oceniona oraz na jakiej podstawie Komisja uznała, że ocena wystawiona przez organ I instancji była prawidłowa;
2) prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, że Komisja procedowała w ramach zaskarżonej części egzaminu i w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, podczas gdy Komisja dokonała kontroli uchwały organu I instancji w zakresie szerszym niż wynika to z zarzutów odwołania, co nastąpiło poprzez uwzględnienie uchybień niedostrzeżonych przez organ I instancji oraz oparcie na tych uchybieniach rozstrzygnięcia, co stanowi wykroczenie poza dozwolone prawem granice postępowania odwoławczego od uchwały ustalającej wynik egzaminu notarialnego;
3) prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że Komisja wyraźnie wskazała, że nie oparła swojego rozstrzygnięcia na tych właśnie dodatkowo zauważonych błędach, a zatem wady te nie zaważyły na ocenie pracy skarżącej dokonanej przez Komisję, podczas gdy w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wskazała, że nie oparła się na dodatkowo dostrzeżonych uchybieniach, a wręcz wskazała, że ma obowiązek brania pod uwagę nowo dostrzeżonych uchybień, a także że utrzymanie w mocy negatywnej uchwały przez Komisję na skutek nie wytkniętych uprzednio uchybień nie narusza zakazu reformationis in peius przy czym nie zasługuje na aprobatę pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 447/13 dyskwalifikujący prace Komisji odwoławczej, która oparła swoje rozstrzygnięcie na nowo zauważonych błędach;
4) prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Komisja procedowała w ramach zaskarżonej części egzaminu i w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, podczas gdy Komisja dokonała kontroli uchwały organu I stopnia w zakresie szerszym, niż wynika to z zarzutów odwołania poprzez zakwestionowanie przez Komisję oceny dostatecznej wystawionej przez jednego z egzaminatorów, której skarżąca w odwołaniu nie kwestionowała, co doprowadziło do wykroczenia poza dozwolone prawem granice postępowania odwoławczego od uchwały ustalającej wynik egzaminu notarialnego;
5) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przez Komisję § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia poprzez dokonanie kontroli uchwały Komisji w zakresie szerszym niż wynika to z zarzutów odwołania, co nastąpiło przez zakwestionowanie przez Komisję oceny dostatecznej jednego z egzaminatorów, której skarżąca w odwołaniu nie kwestionowała, co doprowadziło do wykroczenia poza dozwolone prawem granice postępowania odwoławczego;
– art. 15 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na uchybieniach niedostrzeżonych przez egzaminatorów przy ustalaniu wyniku egzaminu notarialnego, do których skarżąca nie miała możliwości się odnieść przy formułowaniu odwołania, co stanowi pozbawienie prawa skarżącej do dwuinstancyjnego postępowania;
6) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez sformułowanie przez sąd administracyjny oceny prawnej w wyroku, która zdeterminowała wydanie w przyszłości uchwały pogarszającej sytuację materialnoprawną skarżącej w porównaniu z sytuacją wynikającą z uchwały z dnia [...] maja 2016 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, że utrzymanie w mocy uchwały ustalającej negatywy wynik egzaminu notarialnego – w sytuacji, gdy została ona oparta na niesłusznej ocenie cząstkowej, a Komisja uznała zasadność części zarzutów skarżącej, jak też stwierdziła, że uchybienie, które ów egzaminator uznał za dyskwalifikujące pracę, takiego charakteru nie ma – jest rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 74h § 2 p.n., dającym podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Poza tym Komisja wykroczyła poza granice odwołania, dokonując kontroli uchwały zaskarżonej odwołaniem w zakresie szerszym niż wynikało to z zarzutów odwołania, co w świetle prawa oraz utrwalonego stanowiska judykatury Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest dopuszczalne.
Komisja w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.
Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał, że wystawiona pani A.M. ocena niedostateczna z egzaminu notarialnego w związku z otrzymaniem takiej oceny z egzaminu cząstkowego nie narusza prawa.
Osią sporu, wyrażoną w zarzutach opartych na przepisach § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości oraz art. 74e § 2 p.n., w obu wskazanych w art. 174 p.p.s.a. formach, jest twierdzenie skarżącej kasacyjnie, że stwierdzając inne błędy ocenianej pracy i dokonując w oparciu o nie ostatecznej oceny, Komisja wykroczyła poza granice odwołania, na co nie zezwalają wskazane przepisy rozporządzenia i co dodatkowo naruszyło zasadę reformationis in peius. Zdaniem skarżącej Komisja mogła dokonać ponownej oceny jedynie w kwestionowanym w odwołaniu od uchwały organu I instancji zakresie uchybień dostrzeżonych przez egzaminatora, który wystawił ocenę niedostateczną.
Stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej jest nieprawidłowe.
Należy przede wszystkim przypomnieć, że kwestie związane z oceną egzaminu notarialnego normują przepisy art. 74f § 2 - § 4 p.n., z których ostatni stanowi, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym zgodnie z pkt 2 ocena niedostateczna – negatywna – wystawiana jest wówczas, gdy średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,5. Prawo do złożenia przez zdającego odwołania od uchwały o wyniku egzaminu notarialnego do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości przyznaje art. 74h § 1 p.n. Z kolei jak stanowi art. 74h § 9 p.n. do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu notarialnego, a stosownie do § 12 tego artykułu do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że niektóre przepisy tej ustawy stosowane są wprost, inne stosuje się z modyfikacją wynikającą z uregulowania szczególnego, zaś niektórych przepisów nie stosuje się w ogóle; jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. do innej regulacji nie może niweczyć szczególnych rozwiązań tą inną regulacją przyjętych.
Niewątpliwie, wynik egzaminu notarialnego, na który składają się, wystawione na zasadzie określonej art. 74e § 4 p.n., oceny ze wszystkich części egzaminu, stanowi rozstrzygnięcie określonej, indywidualnej sprawy. Jednak przyjęty cyt. ustawą model postępowania prowadzący do ostatecznej oceny, nakazuje przyjmować, że w przypadku złożenia odwołania od wyniku egzaminu notarialnego, granice sprawy zakreśla wynik rozwiązania zadania z określonej części egzaminu, którego dotyczy kwestionowana ocena cząstkowa decydująca o negatywnym wyniku całego egzaminu. Oznacza to, że komisja odwoławcza działać może jedynie w obszarze, którego dotyczą zarzuty odwołania i nie może zajmować się tą częścią egzaminu notarialnego, której odwołanie nie dotyczy.
Należy jednak podkreślić, iż kontrola wyniku egzaminu z określonej jego części i kwestionowanej oceny cząstkowej nie może ograniczać się do zarzutów odwołującego się, lecz obejmuje całość wniosków kształtujących ocenę z tej części egzaminu. Wynika to wprost z przepisów § 5 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z których pierwszy, określając zadania przewodniczącego komisji odwoławczej, nakłada na niego m.in. obowiązek wskazania osoby odpowiedzialnej za sporządzenie opinii pisemnej dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów przy uwzględnieniu wszakże zakresu odwołania, a ten odnosi się do określonej części egzaminu, której dotyczy podważana odwołaniem ocena cząstkowa. Wniosek, że ocena komisji odwoławczej dotyczy całości zadania ocenionego kwestionowaną oceną cząstkową osadzony jest również w treści ust. 4 § 5, który przyjmując dwustopniowe głosowanie komisji odwoławczej, nakazuje komisji najpierw głosowanie nad ostateczną oceną całej pracy zawierającej rozwiązanie zadania z części egzaminu notarialnego, którego dotyczy odwołanie, a następnie głosowanie nad uchwałą o wyniku egzaminu notarialnego. Jeżeli zatem, stosownie do treści § 5 ust. 4 w związku z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, komisja odwoławcza ma obowiązek dokonania ostatecznej oceny pracy dotyczącej rozwiązania zadania w zakwestionowanej części egzaminu, to ocena ta musi być całościowa i nie może ograniczać się do spornych kwestii sformułowanych w zarzutach odwołania. Inny sposób rozumowania stwarzałby niedopuszczalny stan, w którym wytknięte w pierwotnym rozstrzygnięciu błędy pracy, nie zakwestionowane odwołaniem, nie mogłyby zostać w ocenie ostatecznej uwzględnione – ani poprzez ich zweryfikowanie, ani przez ich utrzymanie (podobnie: wyrok NSA z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1679/14 oraz wyrok NSA z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3695/15; dostępne w Internecie w CBOSA).
W konsekwencji, podniesione w pkt 1 i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia należało uznać za nieuzasadnione.
Pozostałe zarzuty nieprawidłowego zastosowania przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej podlegają rozpatrzeniu wraz z zarzutami naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Zarzuty te nie mają uzasadnionych podstaw, bowiem ocena Sądu co do właściwego zastosowania przez Komisję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest prawidłowa.
Przede wszystkim nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu wyłącznie na innych, niż to wynika z uchwały organu I instancji błędach kontrolowanej pracy. Wprawdzie, wbrew temu, co zważył WSA, organ nie stwierdził, iż te inne, dostrzeżone przezeń błędy nie mają wpływu na wynik egzaminu, jednak wniosek taki nasuwa się jednoznacznie po lekturze uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Wszystkie pierwotnie niedostrzeżone wady rozwiązania zadania zostały potraktowane przez Komisję jako dodatkowe poza tymi, które zadecydowały o niedostatecznej ocenie cząstkowej i negatywnym wyniku kontrolowanej części egzaminu notarialnego; Komisja jednoznacznie uznała niedostateczną ocenę cząstkową za słuszną (k. 66 akt administracyjnych), obszernie odnosząc się do kolejnych niedostatków rozwiązanego zadania, przy czym nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że Komisja nie akcentowała "istotności wytykanych uchybień". Negatywnej oceny nie zmienił fakt, że organ odwoławczy zgodził się z zarzutami odwołania dotyczącymi wadliwości komparycji projektu aktu notarialnego i nadmiernie surowej oceny braku powołania w projekcie aktu notarialnego uchwały, o której stanowi art. 15 k.s.h.
Połączenie przez Sąd I instancji wszystkich uchybień i określenie ich jako istotne (str. 25 uzasadnienia wyroku) nie ma żadnego istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, a zauważyć trzeba że skarga kasacyjna nie stawia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Za pozbawiony podstaw należy uznać zarzut niedostrzeżenia przez Sąd wadliwego działania Komisji w zakresie niewyjaśnienia powodów, dla których kontrolowana praca nie mogła zostać oceniona pozytywnie i naruszenia tym samym wskazanych przepisów k.p.a., przede wszystkim art. 107 § 3 tej ustawy. Obszerne, przywołane przez WSA, uzasadnienie zaskarżonej uchwały odnoszące się do powodów negatywnej oceny egzaminu realizuje w pełni dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. i czyni zbędnym wyjaśnienie niewystawienia oceny pozytywnej. Trudno w tych warunkach zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 74e § 2 p.n., iż ocena nie nawiązywała do kryteriów określonych wskazanym przepisem. W konsekwencji wniosek WSA co do braku naruszenia art. 74e § 2 p.n. należy uznać za prawidłowy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza również naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który nie dozwala sądowi na kontrolę poza granicami danej sprawy. Sąd dokonał oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem we wszystkich istotnych dla wyniku sprawy aspektach skargi. Jak już zostało wyżej wyjaśnione, Komisja, rozpatrując odwołanie skarżącej i dostrzegając inne niż pierwotnie błędy, nie wyszła poza granice sprawy nim objętej, co WSA prawidłowo zaaprobował (str. 20 uzasadnienia wyroku).
Natomiast związane ze stanem faktycznym błędne stwierdzenie Sądu co do dwóch ocen niedostatecznych nie doczekało się zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wreszcie nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez WSA art. 134 § 2 p.p.s.a., a wyszczególnienie przez Sąd wszystkich mankamentów sprawy – i tych istotnych, i tych mniej istotnych – nie stanowi o pogorszeniu sytuacji materialnoprawnej skarżącej w stosunku do zaskarżonej uchwały, jak to podnosi się w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło