II OZ 76/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 399/16 odmawiające dopuszczenia [...] sp. z o.o. w R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego Radom – Wschód w Radomiu na uchwałę Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 30 stycznia 2016 r. nr 745/2006 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] sp. z o.o. w R. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego Radom – Wschód w Radomiu na uchwałę Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 30 stycznia 2016 r. nr 745/2006 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków. Zdaniem Spółki posiada ona interes prawny w niniejszej sprawie, bowiem obsługuje zaopatrzenie w wodę całą Gminę Miasta Radomia. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji uznał, że Spółka nie posiada i nie wykazała interesu prawnego w sprawie. Posiada jedynie interes faktyczny. Skoro obsługuje zaopatrzenie w wodę całą Gminę, to niewątpliwie jest zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczącej ww. kwestii. Istotnym jest jednak to, że dla Spółki z żadnego przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne prawa lub obowiązki. Ponadto Sąd wskazał, że postępowanie sądowe na podstawie skargi prokuratora jest swoistą formą nadzoru nad działalnością gminy i jej organu sprawowaną w ramach strzeżenia praworządności. Udział innych podmiotów w tym postępowaniu jest zatem niedopuszczalny chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Podjęcie zaskarżonej uchwały nie poprzedzało też postępowanie administracyjne, gdyż jest ona aktem prawa miejscowego. Zatem skoro z art. 33 § 1, § 1a, § 1b i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) wynika, że możliwość zgłoszenia udziału w postępowaniu sądowym przewidziana została dla osoby, która brała udział w poprzedzającym zaskarżony akt postępowaniu administracyjnym (§ 1) lub wprawdzie nie brała w nim udziału, ale poprzedzało skarżony akt postępowanie przed organem administracji publicznej, którego żądający był stroną (§ 1a). Wobec tego, że kwestionowaną przez prokuratora uchwałę nie poprzedzało takie postępowanie, wniosku Spółki nie można uwzględnić. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 32 i art. 33 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły [...] sp. z o.o. w R., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 139), art. 13 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 573), a także przepisów Konstytucji RP. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że Spółka opracowała projekt skarżonego Regulaminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Wskazując na powyższe, podzielić należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że dopuszczenie określonego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika może mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem kontroli jest poprzednio prowadzone postępowanie administracyjne. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "postępowania administracyjnego" nawiązuje do regulacji art. 1 K.p.a., która za "postępowanie administracyjne" uznaje jedynie postępowania enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Do tak rozumianego "postępowania administracyjnego" odwołuje się przepis art. 33 § 2 P.p.s.a. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony, musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego, a skarga innej osoby, która zainicjowała to postępowanie sądowe powinna dotyczyć aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt II OZ 623/10; z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 217/12 oraz z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GZ 478/16 – orzeczenia powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiot skargi stanowił regulamin dostarczania wody i odprowadzenia ścieków, a więc akt prawa miejscowego (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków) uchwalany przez Radę Gminy, ale nie zatwierdzany czy przyjmowany w drodze rozstrzygnięcia kończącego postępowania administracyjne. Słuszna zatem pozostaje konkluzja, że wniosek strony żalącej o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na ograniczenie możliwości rozszerzenia katalogu stron o uczestników postępowania tylko do kontrolowanych w postępowaniu sądowym postępowań administracyjnych. Już tylko ta konkluzja prowadziła do konieczności oddalenia rozpoznawanego zażalenia. Tym samym jako niezasadne należało uznać postawione w rozpoznawanym zażaleniu zarzuty naruszenia art. 33 § 2 P.p.s.a. oraz art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków i art. 13 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Na marginesie wskazać jedynie należało stronie żalącej, że dwa ostatnie z ww. przepisów nie mogły stanowić źródła jej interesu prawnego. Przypomnieć bowiem należy, że interes prawny, to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Tymczasem na podstawie tych przepisów Spółka nie może niczego się domagać. Również ogólne powołanie się na przepisy konstytucyjne uznać należało za niewystarczające do zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zaś w nawiązaniu do argumentacji zażalenia, zauważyć trzeba, że udział Gminy w niniejszym postępowaniu wynika z powierzonych jej kompetencji uchwałodawczych do stanowienia przepisów prawa miejscowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane zażalenie.