IV SAB/Po 71/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-12-07
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie podjął żadnych działań w ustawowym terminie, a jedynie w odpowiedzi na skargę przedstawił swoje stanowisko. Sąd stwierdził również, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie podjął żadnych czynności w terminie 14 dni od złożenia wniosku, co stanowi ewidentne naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd zobowiązał Starostę do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni.Stan faktyczny
Skarżąca R. P. złożyła wniosek do Starosty O. o udostępnienie informacji publicznej w postaci umów cywilnych zawartych przez powiat z adwokatami lub radcami prawnymi dotyczących stałej obsługi prawnej. Organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że żądana informacja jest informacją przetworzoną i skarżąca nie wykazała interesu publicznego, a także że wniosek nie zawierał podpisu. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Starostę O. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Starosty O. na rzecz skarżącej R. P. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę O. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2016 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Starosty O. na rzecz skarżącej R. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. skarżąca R. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Starosty w sprawie udostępnienia informacji publicznej domagając się zobowiązania organu do rozpoznania w terminie ustawowym wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenia, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że złożonym drogą elektroniczną wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2016 r. zwróciła się do Starosty o przesłanie na wskazany we wniosku adres mailowy umowy lub umów cywilnych zawartych przez powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte.
Dalej skarżąca wskazała, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi wskazując, że wnioskowana przez skarżącą informacja stanowi informację przetworzoną. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Organ podkreślił, iż z uwagi, że skarżąca nie wykazała interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, organ nie mógł takiej informacji udzielić.
Ponadto organ wskazał, że nie mógł również wydać decyzji z uwagi na fakt, iż wniosek nie zawiera własnoręcznego podpisu skarżącej.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2016 r. skarżąca wskazała, że zebranie umów nie jest czynnością polegająca na przetworzeniu. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że nie miała obowiązku bez wezwania wykazywać interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "Ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa Wprawdzie art. 52 § 3 Ppsa stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 Ppsa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545 – wyrok dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezczynność Starosty w zakresie udostępnienia stronie skarżącej umów zawartych przez powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie czy żądane dokumenty są informacją publiczną oraz czy starosta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie należy również ustalić czy działania starosty nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji, a następnie w przypadku pozytywnej odpowiedzi powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Tak więc, mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy jakim podlega skarga na bezczynność organu, należało przede wszystkim wyjaśnić czy informacja, o której udostępnienie wystąpiła skarżąca stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, a podmiot do którego o udzielenie informacji się zwrócił jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności Sąd postanowił się odnieść do aspektu podmiotowego sprawy tzn. czy starosta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych określony został w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że starosta w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, mieści się jako organ w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Oceniając natomiast aspekt przedmiotowy tzn. czy żądana informacja stanowi informację publiczną wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy.
Przechodząc do analizy aspektu przedmiotowego rozpoznawanej sprawy – tj. do oceny, czy informacje żądane przez skarżącą stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy o dostępie od informacji publicznej – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).
Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim m.in. informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
Na tym tle Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (por. np. wyroki NSA: z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 903/12 i sygn. akt I OSK 916/12; z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 634/15; z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; – CBOSA).
W świetle powyższych uwag żądane przez skarżącą informacje dotyczące treści i postaci ("skanów") umów w przedmiocie stałej obsługi prawnej jednostki samorządu terytorialnego należało uznać za informacje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 634/15, CBOSA). Wypada podkreślić, że takiej kwalifikacji wnioskowanych informacji nie kwestionował również organ, który od początku uznawał żądane informację za informację publiczną, z tym że o szczególnym charakterze tj. jako informację przetworzoną.
Uznając, że żądane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczną, a Starosta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ustalić należy czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) – to jest, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
W świetle art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że – jak wynika z akt sprawy – wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Starosta w dniu [...] lipca 2016 r., co nie jest kwestionowane przez organ . Zatem od tego dnia rozpoczął się bieg terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W niniejszej sprawie nie ulega również wątpliwości, że organ w terminach zakreślonych przez ustawodawcę nie udostępnił żądanej informacji, nie prolongował terminu jej udostępnienia ani nie wydał decyzji odmownej.
W niniejszej sprawie organ nie podjął żadnych działań mających na celu rozpoznanie wniosku w niniejszej sprawie. Swoje stanowisko odnośnie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ wyraził dopiero w odpowiedzi na skargę.
Takie postępowanie organu nie może być uznane za prawidłowe załatwienie przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a to z następujących względów.
Nie ulega wątpliwości, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, z jej art. 3 ust. 1 pkt 1 na czele, dają podstawy do wyodrębnienia szczególnej kategorii informacji publicznej, jaką jest "informacja przetworzona", za jaką traktuje organ informacje wnioskowane przez skarżącą.
Związane z tym rozróżnienie na informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną" jest na gruncie tej ustawy bez wątpienia doniosłe. O ile bowiem dostęp do informacji należących do pierwszej kategorii ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w świetle których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej – to już udostępnienie informacji publicznej przetworzonej wymaga wykazania po stronie wnioskodawcy, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zwraca uwagę, że w świetle tego przepisu nie wystarczy, iż uzyskanie informacji przetworzonej będzie dla interesu publicznego "istotne" – ma ono być dla tego interesu "szczególnie istotne". Przepis ten ma przeciwdziałać zalewowi wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów "niepublicznych", np. prywatnych lub komercyjnych (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2016, uw. 1 do art. 3, s. 79). Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych itp. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (zob. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005, s. 147).
Jeżeli występowanie "szczególnie istotnego interesu publicznego" w uzyskaniu żądanej informacji nie wynika już z samej treści wniosku, organ winien wezwać wnioskodawcę do jego wykazania, z jednoczesnym zaznaczeniem, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną. Brak (niewykazanie przez wnioskodawcę, pomimo wezwania) interesu publicznego powoduje, że należy wydać decyzję odmawiającą udostępnienia przetworzonej informacji publicznej, opartą na art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. np. wyroki NSA: z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1015/12; z 05 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13;– CBOSA). Należy przy tym podkreślić, że wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej winien zostać rozpoznany i rozstrzygnięty w ww. sposób także wówczas, gdy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie do wykazania "szczególnego interesu publicznego". W takiej bowiem sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za występowaniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jego negatywna ocena będzie zawsze równoznaczna z odmową udostępnienia żądanej informacji. Wydanie decyzji odmownej pozwala na wdrożenie kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, podczas której sąd ocenia prawidłowość zakwalifikowania informacji jako informacji przetworzonej oraz wykazania niewystępowania przesłanki "szczególnego interesu publicznego" (zob. wyrok NSA z 04 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2855/13, CBOSA).
W tym miejscu należy podkreślić, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W postępowaniu tym sąd nie bada natomiast sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia czynności lub aktu przez organ, do których podjęcia był on zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego. Jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na odnośne rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2011r., sygn. akt I OSK 1721/11, CBOSA).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie był władny badać ani rozstrzygać czy żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej
Zmuszony był jedynie poprzestać ma konstatacji, że jeżeli – jak twierdzi organ – informacja ta rzeczywiście ma charakter informacji przetworzonej, to faktyczna odmowa jej udostępnienia została dokonana bez zachowania właściwej formy, a przede wszystkim bez podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wykazanie przez stronę "szczególnego interesu publicznego" czy też ewentualnego podpisania wniosku.
W niniejszej sprawie nie doszło do wydania decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której uzasadnieniu powinny znaleźć się m.in. rozważania w kwestii przesłanek uznania żądanej informacji publicznej za informację przetworzoną oraz uznania braku szczególnego interesu publicznego po stronie skarżącej.
Wskazać także należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera jakichkolwiek wymagań formalnych jakie winien spełniać wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek taki może zatem przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z tego względu, że żądając udostępnienia informacji publicznej nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby informację taką otrzymać.
Z tego też względu brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego uniemożliwiającego co do zasady jego rozpoznanie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08; z dnia 30 listopada 2012 sygn. I OSK 1991/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 września 2013 r. o sygn. akt II SAB/Po 76/13, CBOSA). W wyroku z dnia 30 listopada 2012 sygn. I OSK 1991/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi, iż w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać informację. Cel ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz regulacja art. 10 ust. 2 ustawy, który przewiduje, iż informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, uzasadnia wywód, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone.
Pogląd ten sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela i przyjmuje za własny.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 Ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności stwierdzić należy, iż ma ona charakter rażący. Jak wynika z akt sprawy organ po wpłynięciu wniosku aż do wpłynięcia skargi nie podjął żadnych działań, co stanowi ewidentne naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zakreślającej 14 dniowy termin na rozpoznanie wniosku.
W związku z powyższym, mając na uwadze poczynione ustalenia i działając w oparciu o art. 149 § 1a Ppsa Sąd (w pkt 3 sentencji wyroku) orzekł, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata – ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) w wysokości [...] zł – oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), tj. łącznie [...] zł
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło