II SA/Op 377/16
WyrokWSA w Opolu2016-12-08
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona dowiedziała się o istnieniu decyzji, ale nie poznała jej pełnej treści, daty wydania ani sygnatury?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji, a nie od dnia poznania jej pełnej treści. Wystarczające jest posiadanie informacji pozwalających zidentyfikować decyzję w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Wniosek złożony po upływie miesiąca od daty powzięcia takiej informacji podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, argumentując, że nie brał udziału w postępowaniu z przyczyn od niego niezależnych, a decyzja nie została mu skutecznie doręczona. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym skarżący dowiedział się o istnieniu decyzji podczas kontroli policyjnej. Skarżący kwestionował tę datę, twierdząc, że dowiedział się o decyzji dopiero później, z akt postępowania karnego, i nie posiadał wówczas pełnych informacji o decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. K. (zwanego dalej również skarżącym) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opola z dnia 11 stycznia 2016 r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji z dnia 16 lipca 2013 r. w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Na skutek wniosku Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, decyzją z dnia 14 stycznia 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola skierował P. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W decyzji poinformowano skarżącego o obowiązku niezwłocznego wykonania skierowania oraz wyjaśniono, że niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W dniu 14 stycznia 2013 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy i nie wniósł żadnych zastrzeżeń oraz odebrał przedmiotową decyzję.
Wobec niewykonania przez skarżącego powyższego obowiązku, Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia 16 lipca 2013 r., nr [...], cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B.
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2015 r. (nadanym w tym samym dniu w placówce pocztowej) P. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia 16 lipca 2013 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z siedmiu załączonych do wniosku dokumentów. W uzasadnieniu wniosku wywiódł, że nie stawił się na sprawdzenie kwalifikacji z przyczyn od niego niezależnych. Podniósł też, że zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz odpis decyzji o cofnięciu uprawnień zostały wysłane na adres: ul. [...] w [...], a z uwagi na niepodjęcie tej korespondencji w terminie listonosz dokonał jej zwrotu do adresata. Wnioskodawca podał, że nieruchomość wskazana pod ww. adresem była wyłączną własnością byłej małżonki, z którą nie zamieszkuje od maja 2012 r. Natomiast adresem faktycznego zamieszkania skarżącego w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu był adres: ul. [...],[...]. Powyższe dokumenty nie zostały więc skutecznie doręczone skarżącemu, co pozbawiło go możliwości udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 16 lipca 2013 r. Skarżący podał również, że o fakcie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami dowiedział się dopiero w dniu 9 października 2015 r. podczas kontroli policyjnej. Funkcjonariusze Policji poinformowali skarżącego o popełnieniu przestępstwa z art. 180a K.k., zaś o samej decyzji dowiedział się w momencie zapoznania się z aktami postępowania przygotowawczego, co wynika z zarządzenia Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 18 grudnia 2015 r. W tej dacie zapoznał się z treścią rozstrzygnięcia, jego sygnaturą oraz motywami, jakimi kierował się organ.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r., nr [...], Kierownik Referatu Komunikacji w Wydziale Komunikacji i Transportu Zbiorowego, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, odmówił skarżącemu wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 16 lipca 2013 r. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 149 § 3 i art. 148 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej K.p.a. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny oraz przytoczył i wyjaśnił przepisy mające zastosowanie w sprawie. Organ podkreślił, że bieg terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Nie jest przy tym konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, lecz wystarczy, jeśli posiadała informację, czego decyzja dotyczy. Dalej organ wskazał, że z uzasadnienia podania o wznowienie wynika, iż o fakcie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wnioskodawca dowiedział się w dniu 9 października 2015 r. podczas kontroli policyjnej. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania datowany jest na dzień 28 grudnia 2015 r. i został tego dnia nadany w urzędzie pocztowym, a więc po upływie ponad miesięcznego okresu od dnia dowiedzenia się o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie organu, skarżący w dniu 9 października 2015 r. uzyskał informację, które pozwalały zidentyfikować decyzję, której mu nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Organ zwrócił uwagę, że pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a nie o jej pełnej treści, co z reguły następuje w efekcie doręczenia decyzji. Odnosząc się do wskazanych we wniosku okoliczności dotyczących skierowania decyzji na adres, pod którym skarżący nie zamieszkuje, organ stwierdził, że w toku całego postępowania wnioskodawca nie zawiadomił o zmianie adresu, jak również nie zgłaszał zastrzeżeń do adresu, który organ podawał w korespondencji osobiście odbieranej przez skarżącego. Organ podniósł nadto, że skarżący nie zgłosił zmiany swojego adresu, mimo takiego wymogu wynikającego z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a następnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Końcowo wyjaśnił, że wobec odmowy wznowienia postępowania, wynikającej z upływu terminu określonego w art. 148 K.p.a., nie poddał ocenie dokumentów załączonych do wniosku, które miały uprawdopodobnić faktyczny adres zamieszkania strony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do przyjęcia, że skarżący składając wniosek w dniu 28 grudnia 2015 r. o wznowienie postępowania, nie dochował przypisanego terminu miesięcznego, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący o decyzji dowiedział się dopiero w dniu 18 grudnia 2015 r., kiedy udostępniono mu akta postępowania karnego. Skarżący sformułował również zarzut naruszenia art. 148 § 2 K.p.a. poprzez błędną jego interpretację i nieprawidłowe uznanie, że za dowiedzenie się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu i nie jest konieczne poznanie pełnej treści decyzji, w tym daty jej wydania oraz numeru. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że - jego zdaniem - organ błędnie przyjął, iż chwilą w której wnioskodawca uzyskał informacje pozwalające na zidentyfikowanie decyzji w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania był dzień, w którym został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji do rutynowej kontroli ruchu drogowego, tj. 9 października 2015 r. Tymczasem w tym dniu został jedynie poinformowany o fakcie popełnienia przestępstwa z art. 180a K.k. i z tej przyczyny posiadał wyłącznie ogólną wiedzę o cofnięciu mu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. W przekonaniu skarżącego, nie można utożsamiać otrzymania informacji o fakcie cofnięcia uprawnień z pozyskaniem wiadomości o wydaniu konkretnej decyzji, która cofnęła te uprawnienia. Skarżący nie znał wówczas ani organu, który dokonał cofnięcia uprawnień, ani daty decyzji, a w zasadzie także treści samego rozstrzygnięcia. Odwołując się do poglądów orzecznictwa, skarżący podniósł, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Dopiero zatem moment powzięcia wiadomości o treści rozstrzygnięcia decyzji wraz z informacją kiedy ono zapadło stanowi o dowiedzeniu się o decyzji i otwiera bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie. Tak więc organ wadliwie ustalił datę rozpoczęcia biegu terminu do wznowienia postępowania.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, Kolegium przytoczyło i omówiło przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Dalej podało, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należało wnieść w terminie miesiąca od powzięcia informacji o wydaniu decyzji. Wedle Kolegium, za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast konieczne, jak wskazuje skarżący, dokładne poznanie pełnej treści decyzji, w tym jej daty czy numeru. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Kolegium za prawidłowe uznało stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii wykładni przepisu art. 148 § 2 K.p.a. i zawartego w nim pojęcia "dowiedzenia się o decyzji". Następnie uznało, że skarżący o fakcie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami dowiedział się w dniu 9 października 2015 r., czyli podczas kontroli policyjnej, kiedy funkcjonariusze poinformowali go o popełnieniu przestępstwa z art. 180a K.k. Zdaniem zespołu orzekającego, w tym dniu skarżący dowiedział się o istnieniu przedmiotowej decyzji oraz tego, że dotyczy ona cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Natomiast podjęcia dalszych działań, tj. przeglądnięcie akt sprawy karnej w dniu 18 grudnia 2015 r., nie można uznać za datę, w której skarżący uzyskał wiadomość o wydaniu decyzji, rozpoczynającą bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Przyjmując, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia 9 października 2015 r., Kolegium uznało, że podanie o wznowienie nadane 28 grudnia 2015 r. w urzędzie pocztowym, zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a. Ponadto Kolegium nie uwzględniło argumentacji skarżącego podważającej zasadność kierowania przez organ korespondencji na adres w [...] przy ul. [...]. W tym zakresie wywiodło, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania. Poza tym dochowany został tryb z art. 44 K.p.a., ponieważ przesyłki pocztowe były dwukrotnie awizowane i zwrócone do organu z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie", nie zaś z adnotacją świadczącą o wyprowadzeniu się adresata. Tym samym za niezasadne uznano twierdzenia o nieskuteczności doręczenia skarżącemu decyzji. Organ nie podzielił też zarzutów dotyczących naruszenia przepisów K.p.a., ponieważ - jak stwierdził - organ pierwszej instancji dokonał właściwej oceny zebranego materiału dowodowego i prawidłowo orzekł o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
W skardze na powyższe postanowienie P. K., reprezentowany przez pełnomocnika, ponowił zarzuty zawarte w zażaleniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 § 1 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, które nie było tożsame z postępowaniem administracyjnym co do skierowania wnioskodawcy na badanie kwalifikacyjne prawa jazdy kat. B, jest odrębnym postępowaniem i w tym zakresie organ, pomimo wszelkich okoliczności, był zobligowany do ustalenia faktycznego miejsca przebywania wnioskodawcy, aby zapewnić mu możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (winno być "postanowienia" - dopisek Sądu) w całości i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację przedstawioną w zażaleniu, podkreślając, że organy błędnie przyjęły za datę dowiedzenia się o decyzji dzień 9 października 2015 r. W tym dniu skarżący nie posiadał bowiem informacji ani o organie, który wydał decyzję, ani o samej treści rozstrzygnięcia czy też sygnaturze. W zakresie zarzutu naruszenia art. 41 § 1 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. skarżący dowodził, że w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu obowiązek ustalenia adresu osoby fizycznej spoczywa na organie administracji. Ponadto zakres podejmowanych przez organ działań nie może ograniczać się do ustalenia adresu w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993, z późn. zm.), ponieważ pojęcie "adresu" wynikające z przepisów tej ustawy nie jest tożsame z "adresem" w rozumieniu art. 41 K.p.a. Skarżący zarzucił organowi, że nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia prawidłowego adresu, pod którym wnioskodawca mógłby skutecznie zapoznać się z wydanymi decyzjami. Zwrócił też uwagę, że wynikający z art. 41 § 1 K.p.a. obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu dotyczy stron postępowania, a więc stanowi wymóg zachowania się już po wszczęciu postępowania, w związku z tym - w rozumieniu tego przepisu - ustalenie właściwego adresu strony w postępowaniu wszczętym z urzędu należeć musi do organu, zobligowanego przy tym do prawidłowego informowania stron o uprawnieniach i obowiązkach, w tym wynikających z prawa procesowego. Organ, wszczynając zatem postępowanie z urzędu w przedmiocie wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia, które nie było postępowaniem tożsamym z postępowaniem administracyjnym co do skierowania wnioskodawcy na badanie kwalifikacji prawa jazdy kat. B, był obligowany do ustalenia faktycznego miejsca przebywania wnioskodawcy, aby zapewnić mu możliwość czynnego udziału w postępowaniu i obrony swoich praw. Natomiast wskazane przez organ przepisy art. 98 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, obecnie art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, nie regulują zasad doręczeń, ale mają na celu jedynie zapewnienie aktualności danych dokumentu prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte wraz z przedstawioną tam argumentacją. Odnosząc się natomiast do odpowiedzi na skargę w zakresie, w jakim Kolegium wskazuje na fakt, że pełnomocnik skarżącego sam we wniosku podał, iż strona dowiedziała się o cofnięciu uprawnień w chwili zatrzymania do rutynowej kontroli policyjnej, oświadczył, że Kolegium zbyt literalnie podchodzi do zapisów wniosku. W tym bowiem dniu strona dowiedziała się tylko o popełnieniu przestępstwa, tj. prowadzeniu pojazdu bez uprawnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa.
W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 16 lipca 2013 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Stosownie do powyższego wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Należy do nich m.in. wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przy tym przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Zgodnie z art. 148 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), z tym że w przypadku, gdy żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Zauważyć trzeba, że wniesienie przez stronę podania o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Stosownie do art. 149 § 1 K.p.a., o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga bowiem w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 K.p.a., stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Wydanie postanowienia w kwestii wznowienia odbywa się w tzw. fazie wstępnej postępowania, która ma charakter formalny. Na tym etapie organ nie może natomiast oceniać, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły. Ta kwestia podlega bowiem ocenie dopiero w fazie rozpoznawczej, następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z tego względu, w razie powoływania się w podaniu o wznowienie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, ustalenia w zakresie pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu wobec niedoręczenia mu spornej decyzji mogą być dokonywane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Natomiast do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., może dojść m.in. w sytuacji, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia.
Podstawą faktyczną wydania w rozpoznawanej sprawie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania było ustalenie, że wniesienie przez skarżącego podania o wznowienie postępowania, opartego o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nastąpiło z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a.
W świetle art. 148 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie budzi wątpliwości, jak prawidłowo wywiodły organy, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA: z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3115/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2828/12 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16). Natomiast organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12).
W ocenie Sądu, za zgodne z przedstawioną wykładnią, jak i znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, trzeba uznać stanowisko organów, że podanie o wznowienie postępowania skarżący złożył po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o spornej decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., został złożony w dniu 28 grudnia 2015 r. Za dzień złożenia wniosku, stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., należało przyjąć datę nadania pisma w placówce pocztowej, wynikającą ze stempla pocztowego uwidocznionego na kopercie przesyłki. Natomiast skarżący, jak sam oświadczył w podaniu o wznowienie postępowania, podczas kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Policji w dniu 9 października 2015 r., został poinformowany o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami oraz o popełnieniu przestępstwa z art. 180a K.k. Zasadnie zwróciło uwagę Kolegium, że przepis ten wyraźnie mówi o "decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami", a zatem - wbrew zarzutom skargi - skarżący znał formę rozstrzygnięcia. Tym samym uznać należało, że skoro skarżący w dniu 9 października 2015 r. dowiedział się o wydaniu spornej decyzji, to podanie o wznowienie postępowania z dnia 28 grudnia 2015 r. zostało złożone po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zdaniem Sądu, prawidłowości dokonanej przez organy oceny w zakresie niedochowania przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a. nie mogą skutecznie podważyć zarzuty skargi, że w tym dniu P. K. nie pozyskał pełnej informacji o organie wydającym decyzję, dacie i sygnaturze decyzji. Jeszcze raz powtórzyć przyjdzie, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem - jak tego oczekuje skarżący - o pełnej treści decyzji, co ma miejsce dopiero po doręczeniu decyzji. Sąd miał również na uwadze i to, że już z wydanej przez Prezydenta Miasta Opola decyzji z dnia 14 stycznia 2013 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, którą skarżący odebrał osobiście, wynikało, iż niezastosowanie się do skierowania spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W tych okolicznościach skarżący nie może zasadnie twierdzić, że nie wiedział, z jakiego powodu cofnięto mu uprawnienia i jaki organ wydał w tym przedmiocie rozstrzygnięcie.
Odnosząc się z kolei do tych zarzutów skarżącego, które dotyczą nieprawidłowości w doręczeniu spornej decyzji, a w konsekwencji wadliwego przyjęcia przez organ skutku doręczenia, dostrzec przyjdzie, że na gruncie art. 148 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., znaczenie prawne ma wyłącznie kwestia zachowania terminu przez wnoszącego o wznowienie postępowania. Kwestia ustalenia, kiedy strona dowiedziała się o decyzji nie jest tożsama ze zbadaniem przesłanki wznowienia. Stwierdzić zatem przyjdzie, że przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. miał w sprawie znaczenie jedynie w takim zakresie, w jakim art. 148 § 2 K.p.a. nakazuje liczyć termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Natomiast podniesione przez skarżącego argumenty, wskazujące na zaistnienie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., badane są dopiero po wznowieniu postępowania. Z tego też względu, wskazane argumenty - jako wykraczające poza granice niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, dotyczącego aktu wydanego w fazie wstępnej - nie podlegały badaniu przez Sąd.
Stosownie do powiedzianego powyżej, za prawidłową Sąd uznał dokonaną przez organy wykładnię przepisu art. 148 § 2 K.p.a. i zawartego w nim pojęcia "dowiedzenia się o decyzji". Uprawniony jest również, bo znajdujący potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym sprawy, przedstawiony w ocenianych postanowieniach pogląd o niedochowaniu przez skarżącego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wbrew zatem zarzutom skargi, organy nie naruszyły określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. zasad regulujących postępowanie administracyjne, ponieważ dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany materiał dowodowy. Natomiast dokonana przez organy ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu wydanych postanowień, które spełniają wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Nadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło