II OSK 2043/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-28
Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. (wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu), wniesiony przez stronę działającą przez pełnomocnika, może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., wniesiony przez stronę działającą przez pełnomocnika, który został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi, nie może zostać uwzględniony. Uchybienie terminowi stanowi podstawę do umorzenia postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego, a nie do merytorycznego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
J. P. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zarzucając wydanie jej bez wymaganej decyzji środowiskowej oraz naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Prezydent Miasta Rzeszowa wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i umorzyło postępowanie, uznając, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. P., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. NSA Anna Żak ( spr. ) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1151/11 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Rz 1151/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, 16 marca 2010r. J. P. reprezentowana przez adw. J. W., wniosła na podstawie art.145 § 1 pkt 6 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Połączenie ul. [...] z ul. [...]wraz z infrastrukturą – etap I i II" na działkach nr [...] w obrębie [...] – z uwagi na to, że decyzja ta została wydana bez wymaganej prawem decyzji środowiskowej oraz z naruszeniem art.7 i 8 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. Prezydent Miasta Rzeszowa na podstawie art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...], a decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Połączenie ul. [...] z ul. [...] wraz z infrastrukturą – etap I i II" na działkach nr [...] w obrębie [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ m.in. wskazał, że przyczyna wznowienia, o którą strona oparła swój wniosek wynika wprost z treści decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., gdyż postawiony tej decyzji zarzut dotyczy braku stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czyli jej przedmiotu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.). Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.145 § 1 pkt 6 k.p.a. jest możliwe, tylko w przypadku zachowania przez stronę terminu, który zgodnie z art.148 k.p.a. wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postepowania. W dniu 25 listopada 2009r. adw. J. W. jako pełnomocnik J. P. potwierdził odbiór decyzji z dnia [...].11.2009r. Pismem z dnia 17 maja 2011r. J. P. wyjaśniła, że dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2011r. - w dniu 19 lutego 2010r. Organ podniósł, że z racji działania strony w tym postępowaniu przez pełnomocnika (adwokata) - zgodnie z treścią art.40 § .2 k.p.a. wszelką korespondencję kierował właśnie do niego.
Z powyższego wynika, że z dniem prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi zarówno on jak i J. P. dowiedzieli się o jej wydaniu i o jej treści. Przyczyna wznowienia, na którą powołuje się Julia Ponieważ wynika wprost z decyzji z dnia [...] listopada 2009 r jako, że jest nią brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji. Oczywiste jest, że strona nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ doręczenie decyzji pełnomocnikowi wywołuje skutki prawne dla strony i nie można przyjąć, że dowiedziała się ona o decyzji później niż pełnomocnik. Żądania strony zawarte w podaniu o wznowienie wydają się być raczej wnioskami, które powinny być zawarte w odwołaniu od decyzji a nie w podaniu o wznowienie postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania J. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 148 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podzieliło dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne, jednak nie zaaprobowało wyrażonego w jego decyzji rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 151 k.p.a. wydanie decyzji poprzedza postanowienie o wznowieniu postępowania, u podstaw którego leży uprzednie ustalenie przez organ, że podanie o wznowienie spełnia przewidziane ustawą warunki formalne, w tym dotyczące zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent Miasta Rzeszowa wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, pomimo że podanie w tym przedmiocie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego miesięcznego terminu o jakim mowa w art.148 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że wskazana przez stronę podstawa wznowienia postępowania, oparta na treści art.145 § 1 pkt 6 k.p.a. – wynika wprost z treści decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2009 r., dlatego datą, od której rozpoczął swój bieg termin z art.148 § 1 k.p.a. jest dzień, w którym strona mogła zapoznać się z treścią uzasadnienia tej decyzji tj. z dniem jej doręczenia. Strona była reprezentowana w postępowaniu przez pełnomocnika, zatem dniem tym zgodnie z art.40 § 2 k.p.a. był dzień doręczenia decyzji temu pełnomocnikowi. Skutki prawne czynności dokonywanych przez pełnomocnika w granicach umocowania pociągnęły za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanej strony. Decyzja z dnia [...].11.2009r. została doręczona pełnomocnikowi J. P. w dniu 25 listopada 2009 r., zaś podanie o wznowienie postępowania zostało przez niego złożone w Urzędzie Miasta Rzeszowa 16 marca 2010 r. Jak podkreśla się w orzecznictwie, jeżeli w toku wznowionego postępowania okaże się, że z uwagi na uchybienie ustawowego terminu, nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając w postępowaniu instancyjnym organ władny jest zastosować przepis art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając wadliwą decyzję organu pierwszej instancji umorzyć wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. P. zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, niezebranie i nierozważenie w sposób wnikliwy i wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ocenienie przedstawionych zarzutów nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, zasady postępowania z uwzględnieniem interesu społecznego oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa", a także art. 89 i nast. k.p.a. poprzez brak wyznaczenia w toku postępowania rozprawy administracyjnej w sytuacji, w której istniały kwestie wymagające wyjaśnienia.
W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, a ponadto wyjaśniło, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie była merytoryczna ocena rozstrzygnięcia kwestionowanego w trybie nadzwyczajnym, tj. ostatecznej decyzji Prezydenta M. Rzeszowa z dnia [...] listopada 2009 r., a jedynie ocena spełnienia warunków formalnych podania o wznowienie postępowania. Ustalenie, że zostało ono wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu skutkowało brakiem możliwości przystąpienia do analizy przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia o istocie sprawy, a także czyniło zbędne przeprowadzanie rozprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r.poz. 270 j.t.),dalej powoływanej jako p.p.s.a., wskazał, że kontrolując sprawę z zakresie wyznaczonym treścią art.134 p.p.s.a nie stwierdził wad i uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego aktu czy też stwierdzeniem jego nieważności.
Sąd przywołał treść art. 145 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. w przypadku, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) lub decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6). Niezależnie od wskazania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy Kodeksu określają również wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania; stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do meritum sprawy.
Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku - wobec niedopuszczalności jego wszczęcia - powinno skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego (Sąd powołał m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 773/09, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 25/08). Sąd podkreślił, powołując się na orzecznictwo NSA, że artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania.
Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżąca w sprawie objętej żądaniem wznowienia postępowania działała przez pełnomocnika (adwokata), to o decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2009 r. i jej treści dowiedziała się w dacie jej doręczenia pełnomocnikowi. Z istoty stosunku pełnomocnictwa wynika bowiem skuteczność dla strony przez niego reprezentowanej wszystkich podejmowanych przez niego i względem niego czynności. Za prawidłowe należy uznać zatem stanowisko organu twierdzącego, że skarżąca nie mogła dowiedzieć się o decyzji później niż jej pełnomocnik. Z tej przyczyny oczywiste jest również, że nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Jego złożenie bowiem przez jej pełnomocnika nastąpiło 16 marca 2010 r., podczas gdy decyzja Prezydenta M. Rzeszowa z dnia [...] listopada 2009 r. została mu doręczona 25 listopada 2009 r. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w sytuacji, w której doszło już do wznowienia postępowania na skutek podania wniesionego z uchybieniem przewidzianego do tego ustawowego terminu, należy uchylić wydaną w tym trybie merytoryczną decyzję organu I instancji (w niniejszej sprawie odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta M. Rzeszowa z dnia [...] listopada 2009 r.) i umorzyć postępowanie. Podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania, w tym co do przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie zasługują zdaniem Sądu na uwzględnienie i zbędne jest dokonywanie ich szczegółowej analizy. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie była bowiem kwestia ustalenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, stanowiąca przedmiot decyzji Prezydenta M. Rzeszowa z dnia [...] listopada 2009 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z poprzedzającymi go decyzjami lub na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że J. P. nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz że jej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i zbędne jest dokonywanie ich szczegółowej analizy.
Wbrew ww. przepisowi Sąd zaniechał rozważenia wszystkich istotnych aspektów sprawy.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej powołał się na stanowiska wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2011 r. sygn. I GSK 344/10 oraz z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. II GSK 21/11, a także w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. III SA/Kr 129/10, z których wynika, że sąd pierwszej instancji ma obowiązek rozpatrzyć sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Podniósł, że Sąd pierwszej instancji skupił się tylko na jednej okoliczności tj. dotyczącej uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie zajmując się innymi istotnymi dla sprawy okolicznościami, które niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Zakres rozpoznania sprawy wyznacza zatem strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Analizowana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Jej autor, powołując się na art. 174 ust. 1 p.p.s.a., zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania t.j. art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ poprzez jego niezastosowanie.
W tym miejscu należy wskazać, że w art. 174 p.p.s.a. nie występuje jednostka redakcyjna o nazwie ust. 1, występują tylko dwa punkty 1 i 2. Ponieważ autor skargi kasacyjnej zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, przyjąć należy, że jako podstawę kasacyjną wskazuje art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art.176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę także z innych powodów niż zarzucane. Sąd nie będąc skrępowany podniesionymi wnioskami i zarzutami, sposobem sformułowania skargi czy użytymi argumentami ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. (por. wyrok NSA z 10 września 2013r., sygn..akt II OSK 1260/13 publ. na stronie www.orzeczenia. nsa.gov.pl.)
Powyższe oznacza też, że aby skuteczne postawić zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. należy w skardze kasacyjnej wykazać, że sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), z przekroczeniem granic danej sprawy ( takiej sytuacji nie było w niniejszej sprawie) lub też wskazać, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i oczywiste, że bez względu na zarzuty strony, Sąd powinien je rozważyć i wziąć pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia.
Tymczasem uzasadnienie podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, sprowadza się do zacytowania fragmentów uzasadnień dwóch wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyroku WSA w Krakowie, z których wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jest zobowiązany do wyjścia poza zarzuty podniesione w skardze, a także ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa niezależnie od żądania i zarzutów podniesionych w skardze. Ponadto skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji skupił się na jednej okoliczności tj. dotyczącej uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postepowania, nie zajmując się innymi istotnymi dla sprawy okolicznościami, które niewątpliwie miały wpływ na wynik postępowania. Jakich to istotnych okoliczności mających wpływ na wynik tej sprawy Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł i nie rozważył, tego skarżący kasacyjnie jednak nie wyjaśnił. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których naruszenia przez organ, sąd pierwszej instancji nie zauważył z urzędu.
W tej sytuacji, zbyt ogólnikowe uzasadnienie zarzutu kasacyjnego, bez wskazania jakich naruszeń prawa popełnionych w postępowaniu administracyjnym, a mających istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę z urzędu powoduje, że tak sformułowany zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. nie mógł być uznany za usprawiedliwiony.
Konieczne jest jednak dodatkowo wyjaśnienie, że wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze kasacyjnej, pierwszorzędną kwestią w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania, w oparciu o przesłanki wskazane w art.145 § 1 k.p.a., jest ustalenie przez organ administracji publicznej, czy podanie to zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się zgodnie, że organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 20.12.12r. sygn..akt II OSK 1585/11 publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustalony w tej sprawie przez organy administracji publicznej stan faktyczny, zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, nie został podważony przez wnoszącego skargę kasacyjną. W sprawie bezsporne jest, że Julia Ponieważ, za podstawę wznowienia postępowania wskazywała art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.( a nie 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak mylnie wskazał organ pierwszej instancji powołując podstawę prawną swojej decyzji) i działała w postępowaniu administracyjnym przez swojego pełnomocnika – adwokata, któremu decyzję z dnia [...] listopada 2009r., doręczono 25 listopada 2009r.
Powołanie się przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania na wadę ostatecznej decyzji określoną w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. - decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu wymagało zbadania, czy został zachowany termin z art.148 § 1 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W sprawie trafnie uznano, że skarżąca nie dochowała powyższego terminu, który należy liczyć od dnia doręczenia decyzji jej pełnomocnikowi. Z istoty stosunku pełnomocnictwa wynika bowiem skuteczność dla strony reprezentowanej przez pełnomocnika wszystkich podejmowanych przez niego i względem niego czynności. Należy zatem przyjąć, że J. P. dowiedziała się o decyzji, a tym samym – z uwagi na podawaną przyczynę wznowienia - również o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., w dacie doręczenia decyzji jej pełnomocnikowi, tj. w dniu 29 listopada 2009 r. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 16 marca 2010 r. nastąpiło zatem z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.
Oznacza to, że nie było prawnej możliwości rozpoznania tej sprawy merytorycznie i jedynym możliwym rozstrzygnięciem w sytuacji ustalenia w toku postępowania odwoławczego , że doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, było uchylenie decyzji wydanej na podstawie art.151 k.p.a. i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć ( por. także wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011r., sygn. akt II OSK 176/10 publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło