II OSK 1585/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-20

Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Małgorzata Dałkowska - Szary, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony po terminie powinien skutkować umorzeniem postępowania, mimo wcześniejszego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z innego trybu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, niezależnie od źródła tej informacji. Wniosek o wznowienie postępowania złożony po terminie powinien skutkować umorzeniem postępowania, nawet jeśli wcześniej złożono inny wniosek dotyczący tej samej decyzji w innym trybie. Organ administracji jest obowiązany badać z urzędu zachowanie terminu do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Wojewoda Opolski odmówił wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, które zostało wydane w 2007 roku. Skarżący T. S. twierdził, że nie był stroną postępowania i nie został poinformowany o decyzji. Wcześniej złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w maju 2010 r., a następnie wniosek o wznowienie postępowania we wrześniu 2010 r. Organ uznał, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie i umorzył postępowanie. WSA uchylił decyzję organu i stwierdził naruszenia proceduralne, a NSA rozpatrzył skargę kasacyjną wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Opolu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu; zasądził od T. S. na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędzia del. WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Opolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Op 53/11 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2. zasądza od T. S. na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 53/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] grudnia 2010 r., w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], Starosta K. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił A. i M. N. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej odbudowę z rozbudową budynku mieszkalnego, budowę budynku garażowo - gospodarczego i szamba w G. przy ul. [...], na działce nr [...]. Wnioskiem z dnia 28 maja 2010 r. T. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Uzasadniając żądanie podał, że od 2000 r. jest właścicielem działki nr [...] graniczącej z działką nr [...] i nie został poinformowany o prowadzonym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę na tej działce, jak też nie otrzymał kopii decyzji. O istnieniu pozwolenia na budowę dla realizowanej inwestycji dowiedział się natomiast z tablicy informacyjnej budowy. Wskazał, że na działce nr [...] do niedawna znajdował się niedokończony segment budynku bliźniaczego przylegający do istniejącego na jego działce budynku jednorodzinnego, a obecnie na działce nr [...] realizowana jest budowa budynku jednorodzinnego wolnostojącego. O rozbiórce części przylegającej do jego połowy bliźniaka nie został poinformowany, co naruszyło jego interes, bowiem na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości uregulowania kwestii dotyczącej ściany wspólnej budynku, która pozostała bez ocieplenia i wykończenia. Wojewoda Opolski rozpatrując złożony wniosek, decyzją z dnia [...] września 2010 r. odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że skoro nie był on stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, to nie może wnosić o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W następstwie wniesionego przez T. S. odwołania powyższa decyzja została uchylona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Następnie, wnioskiem z dnia [...] września 2010 r., T. S. zwrócił się do organu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że o fakcie, iż nie jest stroną tego postępowania dowiedział się dopiero z decyzji Wojewody Opolskiego z dnia [...] września 2010 r., doręczonej mu [...] września 2010 r. Podniósł, że nie wiedział o prowadzonym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak również o tym, że kwestionowana decyzja stała się ostateczna, ponieważ mieszka poza G. W związku z powyższym stwierdził, że skoro nie może dochodzić swoich praw, gdyż nie został uznany za stronę i bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, to jego wniosek o wznowienie postępowania jest uzasadniony i złożony z zachowaniem ustawowego terminu. W sytuacji natomiast uznania przez organ, że nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o wskazaną przez niego przesłankę, wznowienie postępowania powinno nastąpić z urzędu w celu wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...], Starosta K., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 1 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie udzielenia A. i M. N. pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego, uznając, że T. S. bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Starosta K., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 i § 2, art. 104 § 1 oraz 146 § 2 K.p.a., stwierdził, że decyzja z dnia [...] marca 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, i jednocześnie odstąpił od uchylenia tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie rozstrzygnięcie odpowiadające w swej istocie rozstrzygnięciu dotychczasowemu. Uzasadniając swoje stanowisko organ uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w wymaganym terminie, bowiem strona w dniu [...] września 2010 r. powzięła wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Powołując się na art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) starosta wskazał, że wnioskodawcy przysługuje przymiot strony jedynie w związku z rozbiórką istniejącej części budynku mieszkalnego. Natomiast projektowany budynek mieszkalny znajduje się w odległości 4,10 m od granicy nieruchomości, co powoduje brak oddziaływania na teren sąsiedniej nieruchomości, a więc, wnioskodawca nie mógł być stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, co słusznie zauważył Wojewoda Opolski. Ponadto, usytuowanie nowego obiektu nie powoduje żadnego ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości stanowiącej własność T. S. Tak więc, wobec braku ograniczenia i możliwości prawidłowego zabudowania działki nr [...] oraz z uwagi na ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, organ ograniczył się do stwierdzenia naruszenia prawa polegającego na braku udziału strony w postępowaniu. W odwołaniu T. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że organ administracji architektoniczno - budowalnej naruszył jego prawo, a objęta wznowieniem decyzja wydana została pomimo, że nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed udzieleniem pozwolenia na budowę. Ponadto, zaskarżona decyzja zapadła jeszcze przed uzyskaniem przez niego żądanej dokumentacji, w tym projektu zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. Niezrozumiałym więc dla odwołującego jest przeświadczenie organu, że decyzja nie będzie innej treści po wniesieniu przez niego uwag w związku z przeanalizowaniem dokumentacji sprawy. Wojewoda Opolski, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podkreślił, że w przypadku wniosku o wznowienie postępowania organ ma ustawowy obowiązek zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania, oraz ustalić, czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Wskazał, że wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona ta dowiedziała się o decyzji, przy czym jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Tymczasem z wniosku T. S. z dnia [...] maja 2010 r. (który wpłynął do organu odwoławczego w dniu [...] czerwca 2010 r.) o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Krapkowickiego z dnia [...] marca 2007 r. wynika, że o przedmiotowym pozwoleniu na budowę wiedział wcześniej niż obecnie podaje, gdyż taką informację powziął z tablicy informacyjnej budowy. Zdaniem organu, nie można więc przyjąć, że o przedmiotowej decyzji wnioskodawca dowiedział się dopiero [...] września 2010 r., skoro we wniosku z dnia [...] maja 2010 r. domagał się stwierdzenia jej nieważności. T. S. nie dochował zatem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., gdyż wniosek o wznowienie postępowania złożył osobiście w dniu [...] września 2010 r. W oparciu o powyższe organ uznał, że decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić a wznowione postępowanie umorzyć. W skardze na powyższą decyzję T. S. wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Organowi odwoławczemu zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 oraz art. 63 i art. 139 K.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jego wniosek z maja 2010 r. nie został rozpatrzony zgodnie z treścią, a wyłącznie w oparciu o powołaną przez niego w piśmie podstawę prawną, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Tymczasem w piśmie tym jednoznacznie wskazywał, że nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przed organem pierwszej instancji i nie miał wiedzy, czy i jakie decyzje zostały wydane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu, organ odwoławczy nie przeprowadził prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustaleń dotyczących dochowania przez T. S. ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a tym samym wyrażone w tej mierze stanowisko organu sąd uznał za przedwczesne. Przede wszystkim organ pominął istotny element stanu faktycznego sprawy, a mianowicie to, że skarżący już we wniosku z dnia [...] maja 2010 r. (na który to wniosek powołuje się również sam wojewoda) wskazywał na powyższą przesłankę wznowienia postępowania. W piśmie tym stwierdził wyraźnie, że wadliwości decyzji z dnia [...] marca 2007 r. upatruje w fakcie braku udziału, jako strona, w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, co stanowi o naruszeniu jego interesu. Wprawdzie, jak zauważył sąd, w omawianym wniosku T. S. wniósł o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jednakże Wojewoda Opolski powinien mieć na względzie, że system nadzwyczajnych trybów postępowania oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, a to oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Tak więc, zdaniem sądu, obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie wątpliwości co do żądania wnioskodawcy i zwrócenie się do niego o wskazanie, z jakiego trybu bądź trybów chce skorzystać, przy jednoczesnym wytłumaczeniu skarżącemu różnic pomiędzy trybem wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie przesłanek, terminów czy też innych wymogów wniosku. W ocenie sądu nie można bowiem wykluczyć, że strona określiłaby, iż domaga się także (albo tylko) wznowienia postępowania, a więc to data złożenia wniosku z dnia [...] maja 2010 r. byłaby datą żądania wszczęcia tego postępowania, a nie dzień [...] września 2010 r. Ponadto organ nie wyjaśnił także w jakiej dacie skarżący odczytał tablicę informacyjną przedmiotowej budowy i uzyskał wiedzę o kwestionowanej decyzji. Określenie daty tego zdarzenia pozwoliłoby, zdaniem sądu, ocenić, czy również wniosek z [...] maja 2010 r. wpłynął w wymaganym terminie, oczywiście przy założeniu, że skarżący wcześniej zdecydowałby się na tryb wznowieniowy. Wydanie zatem przez organ decyzji bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy odnośnie okoliczności istotnych z punktu widzenia dochowania przez skarżącego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, sąd uznał za naruszenie art. 7, art. 9 i art. 77 K.p.a. Ponadto nieustalenie przez organ rzeczywistej woli wnioskodawcy stanowi naruszenie art. 63 § 2 K.p.a. Tak więc, w ocenie sądu, rzeczą organu było wyjaśnienie zakresu żądania T. S. odnośnie trybu, w którym chciał dochodzić swoich praw, z uwzględnieniem jego wniosku z dnia [...] maja 2010 r. Dokonanie tych ustaleń umożliwi dopiero określenie właściwej daty żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego i ocenę, czy skarżący dochował terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. W tych okolicznościach sąd uznał za zbędne i przedwczesne odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Wojewoda Opolski, wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sądowi pierwszej instancji organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a." w związku z art. 7, art. 9, art. 77, art. 63 § 2 K.p.a. oraz art. 148 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania, pomimo że postępowanie to nie było dotknięte wadą przez sąd zarzucaną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ poniósł, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a., jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem ocena legalności decyzji powinna odbywać się w odniesieniu do przestrzeni czasowej wyznaczonej wnioskiem strony. Brak jest bowiem podstaw prawnych do obejmowania tą oceną sposobu prowadzenia innego postępowania, zakończonego odrębną decyzją. Organ wskazał, że kontrolowane przez sąd postępowanie (dotyczące wznowienia postępowania) zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. Wniosek ten zawierał jasno sformułowane żądanie, wskazywał przesłankę w oparciu o którą ma nastąpić wznowienie postępowania, a zatem jasno wskazywał tryb z jakiego chce skorzystać strona. Sąd natomiast zarzucił organowi niezbadanie zakresu żądania strony odnośnie trybu, w którym chciała dochodzić swoich praw, który to zarzut dotyczy zupełnie innego wniosku, z innego postępowania, a mianowicie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2007 r. Organ wskazał, że odnosząc się w uchylonej przez sąd decyzji do wniosku strony z dnia [...] maja 2010 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji miał jedynie na celu ustalenie terminu powzięcia przez stronę wiadomości o tej decyzji. Tak więc, jeżeli data [...] maja 2010 r. ma być istotna dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to ocena ta powinna nastąpić w tamtym postępowaniu, tj. w toczącym się obecnie postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które zostało wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. wszczęte. Postępowanie to jak wskazał organ jest w toku i czynności te są wciąż możliwe do wykonania. Niezbadanie zatem okoliczności towarzyszących wniesieniu innego wniosku nie może być zdaniem organu objęte zarzutem naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. W ocenie organu brak jest podstaw prawnych do badania w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia 20 września 2010 r. okoliczności sprzed złożenia wniosku z dnia [...] maja 2010 r., gdyż dla niniejszego postępowania istotne i wystarczające jest stwierdzenie faktu złożenia tego wniosku, którego treść świadczy o wiedzy o istnieniu decyzji i jej przedmiocie. Badanie bowiem faktów sprzed tej daty, prowadzić by mogło do ustalenia, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] września 2010 r. mógłby być jeszcze bardziej spóźniony. W związku z powyższym organ wskazał, że ocena legalności dokonywana przez sąd powinna dotyczyć indywidualnego aktu administracyjnego objętego formalnie zaskarżeniem, tj. decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Dokonana w zaskarżonym wyroku ocena wymogu tego jednak nie spełnia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie ma usprawiedliwione podstawy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy jako trafny należy ocenić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. w związku z art. 148 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania, pomimo że postępowanie to nie było dotknięte wadą przez sąd zarzucaną. Nie można zgodzić się z twierdzeniem sądu pierwszej instancji, że organ pominął istotny element stanu faktycznego sprawy, a mianowicie fakt, że skarżący już we wniosku z dnia [...] maja 2010 r., wskazywał na przesłankę wznowienia postępowania. Zasadnie podnosi w skardze kasacyjnej organ drugiej instancji, że kontrolowane przez sąd postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. Wniosek ten zawierał jednoznacznie sformułowane żądanie, wskazywał bowiem przesłankę w oparciu o którą powinno nastąpić wznowienie postępowania, a zatem jasno określał tryb z jakiego chce skorzystać strona. Jeżeli strona sprecyzowała żądanie, organ był nim związany. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. strona wnosi podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W przypadku wskazanym w art. 145 § 1 pkt 4 termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Artykuł 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Istotne jest zatem aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., II OSK 773/09, lex nr 597851). W rozpatrywanej sprawie organ drugiej instancji zasadnie przyjął, że o przedmiotowej decyzji wnioskodawca nie mógł dowiedzieć się dopiero w dniu [...] września 2010 r., skoro we wniosku z dnia [...] maja 2010 r. domagał się stwierdzenia jej nieważności. Nie ulega zatem wątpliwości, że T. S. składając wniosek o wznowienie postępowania osobiście w dniu 21 września 2010 r. nie dochował określonego w art. 148 § 2 K.p.a. terminu do jego wniesienia. Obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji. Po stwierdzeniu, że nastąpiło uchybienie terminu, obowiązkiem organu pierwszej instancji jest wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W sytuacji natomiast, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie organ nieprawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania organ drugiej instancji zasadnie uznał, że decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić, a wznowione postępowanie umorzyć. Sąd pierwszej instancji nie mógł natomiast zarzucić organowi drugiej instancji niezbadanie zakresu żądania skarżącego odnośnie określenia trybu postępowania, w którym chciał on dochodzić swoich praw. Zarzut ten nie może być skuteczny w niniejszym postępowaniu dotyczy bowiem zupełnie innego wniosku, a mianowicie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Niezbadanie okoliczności towarzyszących wniesieniu innego wniosku nie może być objęte zarzutem naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. Nawet gdyby przyjąć, że we wniosku tym zawarto żądanie wznowienia przedmiotowego postępowania, co wykracza jednak poza przedmiot niniejszego postępowania, to nie miałoby to jakiegokolwiek wpływu na ocenę zachowania terminu do wniesienia wniosku z dnia [...] września 2010 r. i zasadność umorzenia postępowania o wznowienie postępowania wszczętego tym wnioskiem. Należy mieć na uwadze, że decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera inny skutek prawny o charakterze procesowym, przyjmuje bowiem, że nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy wszczętej z wniosku z dnia [...] września 2010 r., wniosek ten został bowiem złożony po terminie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. oraz w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło