II OSK 2235/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-17
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Gliniecki, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo orzekł o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie opierając się na aktach sprawy i ignorując fakt, że sprawa została już zakończona ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1 PPSA, wydając wyrok bez znajomości akt sprawy i w oderwaniu od ich treści. Sąd pierwszej instancji błędnie stwierdził bezczynność organu, podczas gdy sprawa została już zakończona ostateczną decyzją, co było sprzeczne ze stanem faktycznym wynikającym z akt sprawy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta Gminy N. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uwzględnił skargę, zobowiązał SKO do rozpatrzenia odwołania, stwierdził bezczynność organu i zasądził sumy pieniężne. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 133 § 1 PPSA, ponieważ wyrok nie został wydany na podstawie akt sprawy, a sprawa była już zakończona ostateczną decyzją.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wa 376/16 w sprawie ze skargi A.B., W.B., A.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wa 376/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B., W.B. i A.B. (dalej skarżący) na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie do rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Wójta Gminy N. z [...] 2015 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dopuściło się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że nie miała ona charakteru rażącego. Ponadto Sąd I instancji zasądził na rzecz skarżących sumy pieniężne po 200 złotych oraz zwrot kosztów postępowania.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 2 października 2015 r. sygn. akt: IV SA/Wa 1531/15, uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za usunięcie drzew z nieruchomości nr ew. [...] w miejscowości S.P. gm, N. i zobowiązano SKO do uwzględnienia wszystkich wytycznych zawartych w w/w wyroku, przy ponownym rozpoznaniu odwołania od decyzji organu i instancji. Akta administracyjne zostały przez Sąd zwrócone 17 lutego 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Pismem z 27 lipca 2016 roku skarżący wystąpili do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w niniejszej sprawie. Do dnia wniesienia skargi organ nie wydał w sprawie niniejszej rozstrzygnięcia.
Pismem z 5 września 2016 r., skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu żądając:
1. zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do podjęcia odpowiednich czynności zgodnie z treścią uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r. o sygn. akt; IV SA/Wa 1531/15), w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
2. zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie na podstawie art. 38 KPA,
3. o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekle prowadzone postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4. o przyznanie od organu II instancji tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a..
5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, ze pomimo upływu terminu do rozpoznania sprawy, o który mowa w art. 35 Kpa, tj. do dnia 25 lipca 2016 r., nie została wydana decyzja, podobnie jak i w terminie wskazanym przez skarżących w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący nie zostali również poinformowani o przyczynach zwłoki. Powyższe w ich ocenie pozwalało na uznanie, że organ dopuścił się bezczynności, co powoduje, że skarga niniejsza stała się konieczna i uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę SKO w Warszawie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołany na wstępie wyrokiem z 12 grudnia 2016 r. powyższą skargę uwzględnił i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie do rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Wójta Gminy N. z [...] 2015 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że nie miała ona charakteru rażącego oraz zasądził na rzecz skarżących sumy pieniężne po 200 złotych oraz zwrot kosztów postępowania
Jak wskazał Sąd I instancji z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do Sądu – 5 września 2016 r.), jak i na dzień rozpoznania sprawy przed tut. Sądem, przedmiotowy wniosek wniesiony do organu w dniu 27 kwietnia 2016 roku, nie został załatwiony, co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności.
W świetle powyższych okoliczności zdaniem Sądu I instancji skarga jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc jednak pod uwagę nieznaczny upływ ustawowych terminów przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej, zasadnym było zdaniem Sądu orzeczenie o braku rażącego naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa), ponieważ wyrok nie został wydany na podstawie akt sprawy. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku dotyczy innego stanu faktycznego. Sąd I instancji wskazuje bowiem, że na dzień orzekania - wniosek z 27 kwietnia 2016 r. nie został jeszcze rozpoznany. Tymczasem w dniu wydania wyroku sprawa była już rozpoznana ostateczną decyzją Kolegium z 7 października 2016 r. o czym Sąd I instancji został poinformowany pismem z 10 października 2016 r. przekazującym Sądowi skargę wraz z aktami sprawy. Ponadto w aktach sprawy nie ma wniosku z 27 kwietnia 2016 r.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący wnieśli o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna w całości zasługuje na uwzględnienie.
Należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że warunkiem koniecznym wydania wyroku przez sąd administracyjny jest znajomość akt administracyjnych. Orzekanie w oderwaniu od ich treści podważa sens kontroli sądowej.
Skoro w odpowiedzi na skargę organ wskazał na własną decyzję z 7 października 2016 r. nr [...], którą zakończył postępowanie odwoławcze uchylając decyzję Wójta Gminy N. z 13 stycznia 2015 r. i znajduje się w aktach sprawy wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami jej odbioru, to stwierdzenie w zaskarżonym wyroku z 12 grudnia 2016 r., że wniosek skarżących nie został do dnia orzekania rozpoznany, jest oczywiście sprzeczne ze stanem sprawy wynikającym z akt. W konsekwencji brak jest uzasadnienia aby zobowiązywać organ do rozpatrzenia odwołania w określonym terminie.
Ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest wniosku z 26 kwietnia 2016 r., a bezczynność dotyczyła rozpoznania odwołania wniesionego 6 lutego 2015 r., którego konieczność ponownego rozpoznania przez organ wynikała z uchylenia wyrokiem WSA w Warszawie z 2 października 2015 r. sygn. IV SA/Wa 1531/15 decyzji odwoławczej z 24 marca 2015 r.
Tym samym doszło do naruszenia zarzucanego w skardze kasacyjnej art. 133 § 1 Ppsa, ponieważ rozstrzygnięcie w sprawie nie pokrywa się w żaden sposób ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z akt sprawy.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd I instancji dokona kontroli zarzucanej bezczynności w granicach określonych na podstawie akt sprawy, czemu da wyraz w uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 Ppsa., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA na podstawie art. 182 § 2 Ppsa rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło