I SAB/Wa 1443/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia oddala skargę. P. S. pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wezwał organ do zaprzestania naruszeń oraz że mimo upływu terminów wskazanych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organ nie rozpoznał zażalenia. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny, który w jego ocenie naruszył art. 35 i art. 36 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że działania skarżącego stanowią nadużycie prawa do sądu i mają na celu sparaliżowanie działań organu. P. S. zaskarża każde wydane rozstrzygnięcie oraz składa liczne wnioski i żądania, które tylko pozornie odnoszą się do merytorycznych orzeczeń Kolegium. Z uwagi na to, że każde wydawane przez organ rozstrzygnięcie generowało kolejne wnioski i żądania, mające formalną podstawę w przepisach procedury administracyjnej, po analizie podań wnoszonych przez skarżącego, postanowiono o nienadawaniu im dalszego biegu. Takie działanie miało na celu uniemożliwienie całkowitej dezorganizacji pracy organu. Zdaniem Kolegium żądania skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, przy czym podkreślić trzeba, że w świetle obowiązujących obecnie przepisów zgoda stron na rozpatrzenie skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Podstawowym celem instytucji skargi na bezczynność jest ochrona jednostki przed nieuzasadnioną zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powołany przepis określa wyczerpująco treść orzeczenia uwzględniającego skargę na bezczynność organu. W sytuacji wniesienia skargi już po wydaniu przez organ aktu administracyjnego kończącego merytorycznie sprawę, w której miał on, w ocenie strony skarżącej, pozostawać w zwłoce, nie jest możliwe jej uwzględnienie, bowiem Sąd nie może zobowiązać organu do wydania decyzji, czy postanowienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] bezczynność w przedmiocie rozpoznania jego zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Z analizy akt sprawy wynika tymczasem, że organ w dacie wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność (tj. 25 listopada 2015 r.), nie był w stanie zwłoki, bowiem w dniu [...] listopada 2015 r. wydał postanowienie nr [...] stwierdzające niedopuszczalność powyższego zażalenia. Z chwilą podjęcia tego postanowienia przestała istnieć prawna możliwość zobowiązania organu do wydania aktu, a w konsekwencji skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniesiona po tym dniu, nie mogła być uwzględniona. Niezależnie do powyższego wskazać należy, że z zestawienia daty wpływu zażalenia skarżącego do Kolegium (tj. 26 października 2015 r.) i daty jego rozpoznania (tj. 18 listopada 2015 r.) wynika, że postępowanie prowadzone było zgodnie treścią art. 35 § 3 K.p.a., który nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu nie można więc zarzucić organowi bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Dodatkowo zauważyć trzeba, że działania skarżącego, wnoszącego do organu liczne wnioski i pisma, w których formułowane są żądania mające formalną podstawę w K.p.a., stanowią w istocie nadużycie prawa do sądu. Nie mają one na celu ochrony żadnych praw skarżącego, a ich faktycznym celem jest sparaliżowanie i zdezorganizowanie pracy organu. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji. Wnoszenie do sądu administracyjnego skargi, która nie ma służyć rozstrzygnięciu realnego sporu między stronami bądź kontroli legalności działania (bezczynności administracji), czy której rozstrzygnięcie nie będzie rzutowało na prawa lub obowiązki stron – może być oceniane pod kątem nadużycia prawa. Zakaz nadużycia prawa w sposób oczywisty wiązać należy z zasadą państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, w której znajduje swoją podstawę (postanowienia NSA z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 605/16 i I OZ 606/16). Skoro zatem działania skarżącego mają na celu inicjowanie jak największej liczby postępowań, a nie obrony swoich praw, to również z tej przyczyny brak jest podstaw do uwzględnienia skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Uznając powyższe Sąd nie znalazł ponadto podstaw do uwzględnienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny, o co wnosił skarżący. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oraz art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.