II SA/Wr 743/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-02-10

Skład orzekający: Halina Kremis, Ireneusz Dukiel, Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki, nawet jeśli wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został złożony?
Ratio decidendi
W przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Złożenie wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wstrzymuje obowiązku organu do działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty stalowej wybudowanej samowolnie przez spółkę P. "D." Sp. z o.o. na działce nr 39/8. Inwestor twierdził, że wiata jest obiektem pomocniczym niezbędnym do prowadzenia inwestycji. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, wskazując na naruszenie linii zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o istocie sprawy, nakazując rozbiórkę, ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej. Spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji, argumentując, że w momencie budowy nie obowiązywał plan miejscowy, a obecny plan dopuszcza posadowienie wiaty, z wyjątkiem linii zabudowy, oraz że organ nie określił terminu załatwienia wniosku o zmianę planu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2016r. sprawy ze skargi P.W. i K. "D." Sp. z o.o. na decyzję D. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty stalowej oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 268 ze zm., dalej k.p.a.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. nakazał P. "D." Sp. z o.o. w Z.Ś. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty zlokalizowanej w miejscowości Z.Ś. przy ul. Ż. (działka o numerze ewidencyjnym gruntów 39/8) wraz z uporządkowaniem terenu w nieprzekraczającym terminie do dnia 30 września 2015 r. Jednocześnie organ określił warunki, jakie należy zachować wykonując roboty rozbiórkowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 28 stycznia 2013 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z.Ś.. wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z.Ś.. informujące o "możliwości zaistnienia czynu zabronionego określonego w art. 90 Prawa budowlanego, polegającego na wykonaniu robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia na budowę na terenie bazy P. "D." sp. z o. o. w Z.Ś.". W związku z powyższym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych na działce nr 39/8 robót budowlanych polegających na budowie wiaty, po czym dokonano w dniu 6 lutego 2013 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości, w toku których prezes P. "D." sp. z o. o. zobowiązał się do złożenia w sprawie wyjaśnień na piśmie w terminie do dnia 14 lutego 2013 r. W nadesłanym piśmie wskazał, że niniejsza wiata wykonana została jako obiekt, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane, tj. jako tymczasowy obiekt pomocniczy, niezbędny do prowadzenia w okresie zimowym realizowanych przez spółkę inwestycji, który zostanie zlikwidowany po ich zakończeniu. W dniu 26 lutego 2013 r. organ I instancji dokonał ponownych oględzin działki nr 39/8, w trakcie których ustalił, że na terenie niniejszej nieruchomości układane były sukcesywnie w latach 2009-2011 elementy prefabrykowane (bezpośrednio na gruncie) - w celu ukształtowania boksów na materiały sypkie i kruszywa, w dniu zaś 14 listopada 2012 r. dokonano w starostwie zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na montażu nad elementami prefabrykowanymi wiaty, które jednak wycofano w dniu 20 listopada 2012 r. z uwagi na możliwość zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego, tj. wykonania planowanej wiaty jako obiektu pomocniczego przy realizacji robót budowlanych. Wiatę wykonano ostatecznie na przełomie listopada i grudnia 2012 r. Obecny na oględzinach prezes zarządu spółki wyjaśnił, że wiata została wykonana celem zabezpieczenia sypkich materiałów budowlanych przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi, a składowane pod nią materiały budowlane wykorzystywane są przy realizacji prowadzonych obecnie przez spółkę na podstawie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji. W stanie faktycznym jak wyżej decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji umorzył niniejsze postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a decyzja ta została w toku postępowania odwoławczego uchylona decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (Nr [...]), od którego to z kolei rozstrzygnięcia skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 523/13) . W toku ponownego rozpoznania sprawy organ nadzoru budowlanego, zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku, uznał za strony postępowania właścicieli działek sąsiadujących z działką o numerze ewidencyjnym gruntu 39/8, na której została wybudowana przedmiotowa wiata. Ponadto organ I instancji wstępnie ustalił, że brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotową nieruchomość. W związku z tym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 października 2013 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji zlokalizowanej na działce nr 39/8. Na wniosek inwestora określony termin został następnie przedłużony do dnia 30 marca 2014 r. W związku z poinformowaniem przez inwestora o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy organ I instancji powtórnie zwrócił się do Burmistrza Z.Ś.. o wypis z planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 39/8 - ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji spornej wiaty. W dniu 16 kwietnia 2014 r. przekazano wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej Z.Ś. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Z.Ś.. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową niniejszej wiaty ustalił wymagania dotyczące zabezpieczenia budowy poprzez wygrodzenie i oznakowanie przedmiotowej wiaty oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 października 2014 r. następujących dokumentów: • zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, • czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu, • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na wniosek inwestora termin realizacji nałożonego ww. postanowieniem obowiązku przedłożenia wskazanych w nim dokumentów przedłużony został do dnia 30 stycznia 2015 r. W dniu 2 lutego 2015 r. inwestor po raz kolejny wniósł o przedłużenie terminu dostarczenia wzmiankowanych dokumentów uzasadniając, że przedłożenie kompletu tych dokumentów w zakreślonym terminie jest w obecnym stanie prawnym nieruchomości niemożliwe, gdyż obowiązujący miejscowy plan wprawdzie dopuszcza posadowienie na niej przedmiotowego obiektu, jednak niefortunne określenie nieprzekraczalnych linii zabudowy w znaczący sposób ogranicza możliwość jej zabudowy. W związku z powyższym inwestor zadeklarował, że złoży wiosek o zmianę w planie w zakresie dotyczącym linii zabudowy na działce nr 39/8. Wskazano, że wniosek ten, w ocenie inwestora, zostanie z pewnością uwzględniony. Deklarowany wniosek inwestor złożył w dniu 30 stycznia 2015 r., jednakże organ I instancji na podstawie informacji pozyskanej z Urzędu Miejskiego w Z.Ś. ustalił jednakże, że z uwagi na obowiązujące procedury prawne dotyczące zmiany planu miejscowego brak jest możliwości określenia terminu załatwienia ww. wniosku inwestora (pismo z dnia 9 marca 2015 r.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zebrany materiał oraz postanowienia art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie zezwalają na legalizację wiaty wykonanej na działce o numerze ewidencyjnym gruntów 38/9 w miejscowości Z.Ś. ul. Ż. gdyż plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta Z.Ś. określił sztywną linię zabudowy, która w tym przypadku została naruszona. Stąd zasadnym jest na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazanie inwestorowi samowolnie wybudowanych robót budowlanych związanych z budową wiaty zlokalizowanej w miejscowości Z.Ś. ul. Ż. jej rozbiórkę wraz z uporządkowaniem terenu w nieprzekraczającym terminie do dnia 30 września 2015 r. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem niniejszej decyzji umożliwiono stronom zapoznanie się z aktami sprawy, ale nie skorzystały one z tego uprawnienia, jak również nie wniosły uwag do prowadzonego postępowania. Nadmienił także, że prowadzenie robót budowlanych bez stosownego pozwolenia jest działaniem bezprawnym, a inwestor prowadzi je wyłącznie na własne ryzyko i powinien liczyć się z konsekwencjami jakie się z tym wiążą. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło P. "D." sp. z o.o. wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz ponowne przeprowadzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, że w momencie powstania obiektu plan zagospodarowania nie istniał, a studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego dopuszczało tego typu zabudowę. Taką zabudowę co do zasady dopuszcza również istniejący plan, zatwierdzony uchwałą nr [...] z dnia 30 grudnia 2013 r., natomiast jedyną przeszkodę stanowi tu ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy, która koliduje z usytuowaniem obiektu. Strona odwołująca się podniosła również, że przyczyną wydania niekorzystnej dla niej decyzji był sam fakt zaniechania wskazania przez Burmistrza Miasta i Gminy Z.Ś. sztywnego terminu załatwienia wniosku P. "D." w Z.Ś. odnośnie zmiany postanowień miejscowego planu. W ocenie inwestora wydana decyzja jest błędna, a organ nadzoru budowlanego nie wyczerpał dostępnej ścieżki postępowania w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy, nakazał P. "D." Sp. z o.o. z/s w Z.Ś. rozbiórkę wiaty stalowej o wym. 7,0 m x 29,0 m wybudowanej samowolnie na działce nr 39/8 przy ul. Ż. w Z.Ś.. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2013.1409 ze zm.) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wykluczonym jest w przypadku stwierdzonej przez organ nadzoru budowlanego samowoli budowlanej, podlegającej regulacji art. 48 Prawa budowlanego, wdrożenie przewidzianej tym przepisem procedury legalizacyjnej, tj. wówczas, jak stanowi ust. 2, gdy: - budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - budowa narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Ustosunkowując się do podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że umknęło organowi I instancji to, że nakładając postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. obowiązki legalizacyjne wdrożył procedurę legalizacyjną. W takiej sytuacji nieuprawnionym jest uzasadnianie nakazu rozbiórki niezgodnością inwestycji z przepisami prawa miejscowego, tj. realizacją dyspozycji art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego. Gdy bowiem doszło już do wszczęcia procedury legalizacyjnej, organ I instancji zobligowany był do działania ściśle w ramach tej procedury, a zatem zgodnie z art. 48 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego z akt rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że w niniejszym przypadku znajduje zastosowanie przepis ust. 4, gdyż inwestor pomimo przedłużenia terminu nie wykonał nałożonego na niego postanowieniem nr [...] obowiązku terminowego przedłożenia wskazanych w tym postanowieniu dokumentów. O konsekwencjach zaniechania w niniejszym zakresie został natomiast przez organ I instancji wyraźnie pouczony, zarówno w postanowieniu nr [...], jak i w piśmie z dnia 12 listopada 2014 r., informującym o wyrażeniu zgody na przedłużeniem terminu zakreślonego ww. postanowieniem. W zamian inwestor wystąpił z kolejnym wnioskiem o przedłużenie terminu realizacji obowiązku, wskazując, że przedłożenie kompletu wymaganych dokumentów w obecnym stanie nieruchomości jest niemożliwe, jako że działka nr 39/8 objęta jest planem miejscowym, który wprawdzie dopuszcza co do zasady posadowienie na jej terenie spornej wiaty, ale niefortunne określenie nieprzekraczalnych linii zabudowy w znaczący sposób ogranicza możliwość zabudowy i wykorzystania nieruchomości. W związku z powyższym inwestor zadeklarował wystąpienie z wnioskiem o zmianę w planie miejscowym w zakresie dotyczącym przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy na działce nr 39/8. Ponadto abstrahując od samej zasadności objętego zaskarżonym rozstrzygnięciem nakazu, organ odwoławczy wskazał, iż nie do końca prawidłowo został on ukształtowany, gdyż zaskarżoną decyzją obok rozbiórki spornej wiaty organ I instancji nakazał również uporządkowanie terenu, jak również zakreślił nieprzekraczalny termin realizacji nałożonych na inwestora obowiązków. Tymczasem przepis art. 48 Prawa budowlanego nie przewiduje żadnych dodatkowych elementów wydawanej na jego podstawie decyzji nakazowej, a także nie daje organowi orzekającemu kompetencji do określenia terminu rozbiórki, co oznacza, że decyzja staje się wykonalna z chwilą uostatecznienia. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, mając jednocześnie na względzie zasadność objętego nim nakazu, organ zdecydował o zastosowaniu w niniejszym przypadku dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wreszcie organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie dopatrzył się w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym nieprawidłowości uzasadniających uchylenie oprotestowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza prawidłowość dokonanej przez organ I instancji kwalifikacji prawnej będącego przedmiotem postępowania obiektu, jako podlegającego dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Przedmiotowa wiata stalowa o powierzchni zabudowy przekraczające 200 m2 stanowi obiekt budowlany wymagający uzyskania na jego realizację pozwolenia na budowę, którym to inwestor nie dysponował. Wobec zatem wdrożenia przez organ I instancji prawidłowej procedury, jak i zupełności materiału dowodowego, obrazującego w pełni zaistniały stan faktyczny sprawy, stosując się do wykładni art. 138 k.p.a. organ odwoławczy uznał za wskazane podjęcie orzeczenia o charakterze merytoryczno – reformatoryjnym. Odnosząc się z kolei do argumentacji zawartej w odwołaniu organ wskazał, że pozostaje ona bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż w przypadku samowoli budowlanych dokonanych pod rządami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane dokonywana w toku procedury legalizacyjnej weryfikacja obiektu pod względem zgodności z przepisami planistycznymi następuje z uwzględnieniem przepisów aktualnych. Bez znaczenia pozostaje tym samym zarzut strony skarżącej, iż obecnie obowiązujący na obszarze lokalizacji działki 39/8 plan miejscowy nie obowiązywał w czasie budowy spornej wiaty. Ponadto zdaniem organu II instancji w błędzie pozostaje również strona skarżąca sądząc, iż brak wskazania przez właściwy organ konkretnego terminu rozpatrzenia jej wniosku o zmianę planu miejscowego stanowi okoliczność przesądzającą o nakazie rozbiórki spornej wiaty. Złożony przez inwestora we właściwym organie wniosek o zmianę planu miejscowego pozostaje bowiem zupełnie bez znaczenia dla postępowania nadzoru budowlanego, gdyż ewentualna zmiana planu miejscowego to zdarzenie przyszłe i niepewne, od którego nie można uzależniać realizacji bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji natomiast zaistniałej samowoli budowlanej - a z taką mamy w niniejszym przypadku do czynienia - przepisy prawa budowlanego obligują organy nadzoru budowlanego do wszczęcia procedury naprawczej, w ramach, której badana jest dopuszczalność legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu, m.in. w świetle przepisów aktualnie obowiązującego prawa miejscowego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyło P. "D." sp. z o.o. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a w konsekwencji orzeczenie nakazu rozbiórki wiaty stalowej o wym. 7,0 m x 29,0 m wybudowanej na działce nr 39/8 przy ulicy Ż. w Z.Ś.. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżący na własnej działce nr 39/8 wykonał wiatę, która ma charakter obiektu pomocniczego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Zabezpiecza składowane kruszywa przeznaczone do prowadzonych inwestycji na terenie miasta i gminy Z.Ś.. Skarżący wskazał, że ze względu na specyfikę prowadzonych inwestycji nie jest możliwe zlokalizowanie zaplecza nie tylko na terenie działek przeznaczonych pod inwestycje, ale także na sąsiednich działkach, których może być wiele - w zależności od wielkości sieci. W tej sytuacji – zdaniem skarżącego - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. zasadnie umorzył postępowanie przyjmując, że niniejsza wiata jest położona na terenie budowy. Dalej strona skarżąca – podobnie jak uprzednio w odwołaniu - wskazała, że obowiązujący aktualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza możliwość posadowienia wiaty, jak ta w niniejszej sprawie, ale przeszkodą jest ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy, która koliduje z usytuowaniem obiektu. Zdaniem spółki istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że na działce nr 39/8 w dacie posadowienia wiaty nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stąd słuszna byłaby legalizacja zdarzenia na podstawie decyzji lokalizacyjnej. Niekorzystna i nieprzemyślana uchwała jednostki samorządu terytorialnego nie powinna bowiem stanowić podstawy do wydania decyzji o rozbiórce istniejącego obiektu. Strona skarżąca powtórzyła też argument, iż przyczyną wydania niekorzystnej dla niej decyzji był fakt zaniechania wskazania przez Burmistrza Miasta i Gminy Z.Ś. sztywnego terminu załatwienia jej wniosku odnośnie zmiany postanowień miejscowego planu. Wreszcie spółka podniosła, że nie może zaakceptować niniejszej decyzji ponieważ co do zasady to organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto zgodnie zaś z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. z dnia [...] r. (Nr [...]) nakazującą skarżącej rozbiórkę wiaty zlokalizowanej na działce nr 39/8 w Z.Ś. wraz z uporządkowaniem terenu do dnia 30 września 2015 r. oraz orzekająca o istocie sprawy poprzez nakazanie P. "D." sp. z o.o. z/s w Z.Ś. rozbiórkę niniejszej wiaty stalowej o wym. 7,0 m x 29,0 m wybudowanej samowolnie na wskazanej działce. Materialnoprawną podstawę podjęcia decyzji stanowił art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Przepisy te stanowią podstawę do wydania przez właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego w sytuacji gdy w toku wszczętego postępowanie legalizacyjnego inwestor zaniecha sprostania określonym w ustawie wymogom. Jednym z nich – zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego - jest obowiązek dostarczenia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. Nie przedłożenie przez inwestora powyższych dokumentów w wyznaczonym terminie obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 4 cyt. ustawy). W ocenie Sądu w realiach badanej sprawy wystąpiły przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie wskazanej wyżej regulacji. Przedmiotowa wiata o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 200m² stanowi bowiem obiekt budowlany, na realizacje którego wymagane jest w świetle art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż nie został on zwolniony z tego obowiązku na podstawie art. 29 – 31 Prawa budowlanego. Ponadto z akt sprawy wynika bezspornie, a okoliczności tej nie kwestionuje skarżąca, iż postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. nałożył na skarżąca spółkę obowiązek przedłożenia do dnia 30 października 2014 r. : - zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niewątpliwe jest także to, że skarżący, pomimo przedłużenia pismem z dnia 12 listopada 2014 r., terminu do wykonania obowiązków nałożonych powyższym postanowieniem zaniechał dostarczenia wskazanych dokumentów. W rezultacie nie wykonał on ciążących na nim wymogów warunkujących legalizację samowoli budowlanej, co też zasadnie – w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego – winno skutkować wydaniem decyzji w przedmiocie rozbiórki. Z takich skutków prawnych zdawała sobie sprawę strona skarżąca, gdyż zarówno w treści postanowienia nr [...] jak i w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2014 r. informującym o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków, została pouczona o konsekwencjach prawnych braku stosownego działania z jej strony. Stąd dysponowała ona wiedzą, że procedura legalizacji samowoli budowlanej jakkolwiek prowadzona jest w interesie inwestora, to jednak nie ma on przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 115/14,LEX nr 1534052). W świetle postanowień Prawa budowlanego oraz sankcjonowania samowoli budowlanej bez znaczenia pozostaje okoliczność, na którą zwracała uwagę strona skarżąca w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również w treści skargi, a mianowicie, iż w dacie posadowienia spornej wiaty nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony uchwałą z dnia 30 grudnia 2013 (Nr [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Z.Ś.. Zgodnie bowiem z zasadą aktualności wynikającą z zasady legalności, organy administracji publicznej obowiązane do podejmowania swoich rozstrzygnięć na podstawie norm prawa powszechnie obowiązującego - o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej - w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie rozstrzygnięcia. Oznacza to nie tylko uwzględnienie brzmienia art. 48 Prawa budowlanego z daty zaskarżonej decyzji, lecz również wzięcie pod uwagę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili orzekania przez organ drugiej instancji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt 1451/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r., VII SA/Wa 709/08, LEX nr 508484). Z tych też względów bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostaje również okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę określonej w obowiązującym miejscowym planie linii zabudowy dla działki nr 39/8 w Z.Ś., gdyż uchwalenie miejscowego planu stanowi - jak słusznie zauważył organ odwoławczy – stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, gdyż co do zasady uchwała taka ma charakter fakultatywny, a zatem rada gminy nie jest zobligowana do jej podjęcia. Natomiast organ nadzoru budowlanego w sferze tzw. policji administracyjnej zobowiązany jest do działania na podstawie i w granicach prawa, co wiąże się z koniecznością stosowania obowiązujących norm, w tym również tych sankcjonujących samowole budowlane. Wreszcie Sąd chciałby wskazać, że w realiach niniejszej sprawy zasadnie organ odwoławczy wydał orzeczenie o charakterze merytoryczno – reformatoryjnym. Podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o brzmienie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszczalne było bowiem z tego względu, iż okoliczności niniejszej sprawy nie budzą wątpliwości co do stanu faktycznego, jak również nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Stąd zasadnie organ odwoławczy wskazując na brak podstaw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do określenia terminu realizacji nakazu rozbiórki i nałożenia obowiązku uporządkowania terenu oraz wskazując na wadliwość uzasadnienia nakazu rozbiórki niezgodnością inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zamiast brzmieniem art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i nakazał skarżącej spółce rozbiórkę wiaty stalowej o wym. 7,0 m x 29,0 m wybudowanej samowolnie na działce nr 39/8 przy ul. Żeromskiego w Z.Ś.. W sytuacji bowiem gdy zasadniczo materiał wymagany do zakończenia sprawy administracyjnej został w sprawie zgromadzony w sposób prawidłowy, zaś kwestią sporną jest w istocie ocena tego materiału i wynikających z niego wniosków brak jest podstaw do uchylania zaskarżonej decyzji oraz przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania. Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło