II SA/Łd 766/16

WyrokWSA w Łodzi2016-12-13

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok rozwodowy, w którym władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, a postępowanie w zakresie kontaktów z dzieckiem zostało umorzone, a miejsce zamieszkania dziecka ustalono przy matce, może stanowić podstawę do uznania sprawowania opieki naprzemiennej nad dzieckiem w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w wyroku rozwodowym, bez wyraźnego orzeczenia o naprzemiennej opiece lub ustalenia kontaktów, nie jest wystarczające do uznania sprawowania opieki naprzemiennej w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organy administracji prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcie na treści wyroku, który nie zawierał takiego postanowienia, a skarżący nie wykazał faktycznego sprawowania opieki naprzemiennej.
Stan faktyczny
Skarżący P. G. domagał się przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko A. G., jednocześnie wskazując we wniosku córkę Z. G. z poprzedniego małżeństwa jako członka rodziny. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad Z. G., co wynikało z wyroku rozwodowego, w którym miejsce zamieszkania dziecka ustalono przy matce, a postępowanie w zakresie kontaktów umorzono. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, twierdząc, że powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom i istnienie porozumienia co do kontaktów (nawet jeśli nie zostało formalnie orzeczone) oznacza sprawowanie opieki naprzemiennej.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego - oddala skargę. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. G., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Burmistrz Miasta B. decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie przyznania P. G. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. G.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 2 pkt 16 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, dalej jako: "u.p.w.d"). P. G. wniósł odwołanie, w którym domagał się uchylenia kwestionowanej decyzji wskazując, że sprawuje naprzemienną opiekę nad Z. G., bowiem władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, co oznacza, że jest wykonywana naprzemiennie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu odwołania, wspomnianą na wstępie decyzją, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.p.w.d., w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sadu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Jak wynika z akt administracyjnych, w dniu 11 kwietnia 2016 roku złożył wniosek P. G. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko – A. G.. Organ, rozpatrując wniosek w związku ze wskazaniem wśród członków rodziny dziecka – Z. G. wezwał odwołującego do dostarczenia wyroku potwierdzającego sposób sprawowania opieki naprzemiennej lub wyroku o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nad Z. G.. Do organu pierwszej instancji wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w Ł. XIII Wydziału Cywilnego z siedzibą w S. z dnia 5 marca 2009 roku, sygn. akt [...]. W tym wyroku Sąd, rozwiązał związek małżeński P. G. z B. G., powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką Z. G. ustalając, że miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowo miejsce zamieszkania matki. Sąd ponadto obciążył oboje rodziców kosztami utrzymania i wychowywania dziecka i w ramach tego obowiązku zasadził od P. G. na rzecz Z. G. alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie oraz zobowiązał B. G. do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania dziecka oraz osobistych starań o nie. Sąd także umorzył postępowanie w zakresie żądania ustalenia kontaktów powoda z małoletnią córką. Jak dostrzegło Kolegium, ustawodawca w art. 2 pkt 16 u.p.w.d. uregulował sytuację rodziców wychowujących wspólne dzieci zamieszkujących osobno stanowiąc, iż w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Warunkiem skorzystania i zaliczenia dziecka do członków rodziny obojga rodziców jest orzeczenie przez sąd o obowiązku sprawowania opieki naprzemiennej nad dzieckiem przez każdego z rodziców. Ze złożonego przez odwołującego wyroku wynika, że jest on zobowiązany do płacenia alimentów zaś w pozostałam zakresie koszty te ponosi matka. Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie w zakresie ustalania kontaktów P. G. z dzieckiem. Z tego powodu – zdaniem Kolegium – w sprawie nie można twierdzić, że ww. wyrokiem odwołujący został zobowiązany do sprawowania opieki naprzemiennej nad córką, gdyż obowiązek alimentacyjny nie jest tożsamy ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem. Niewątpliwie konsekwencją zaliczenia dziecka do członków rodziny obojga rodziców jest przyznanie kwoty świadczenia wychowawczego każdemu z rodziców za okres w jakim sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem zgodnie z art. 5 ust. 2 u.p.w.d. To z wyroku musi wprost wynikać w jakich okresach opiekę nad dzieckiem sprawuje matka, a w jakich ojciec. Jak podkreśliło Kolegium, sprawowanie opieki naprzemiennej nad dzieckiem nie jest wprost uregulowane, jednakże zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 2082 ze zm., dalej jako: "K.r.i.o.") w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Forma pieczy naprzemiennej jest możliwa zarówno w przypadku zgodnego wniosku rozwodzących się rodziców, na podstawie ich porozumienia (tzw. planu wychowawczego), jak i może zostać orzeczona przez sąd w przypadku braku takiego porozumienia, co wynika z przyjęcia ustawy z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1062), które weszły w życie w dniu 29 sierpnia 2015 roku. W przypadku braku porozumienia rozwodzących się rodziców sąd w pierwszej kolejności orzeka o ich wspólnym wykonywaniu władzy rodzicielskiej, a jedynie w przypadku gdy dobro dziecka za tym przemawia, władza rodzicielska jednego z rodziców może być ograniczona do określonych uprawnień i obowiązków. Przepis art. 58 K.r.i.o. stanowi, iż sąd musi uwzględnić "prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców". Ograniczenie władzy rodzicielskiej jest traktowane jako wyjątek od reguły i może zostać orzeczone jedynie przez pryzmat "dobra dziecka". Sąd może także orzec, nawet przy braku zgody jednego z rodziców, że dziecko będzie mieszkać naprzemiennie u każdego z nich. Jakkolwiek w K.r.i.o. nie zapisano wprost przepisu pozwalającego na takie uregulowanie kontaktów, jednakże Kodeks postępowania cywilnego (K.p.c.) w art. 58922 i art. 7562 dosłownie odnosi się do takiego orzeczenia, w którym opieka rodzicielska będzie wykonywana w ten sposób, że "dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach". Dodatkowo wprowadzono możliwość zasądzania kar pieniężnych dla rodzica, który niezgodnie z postanowieniem sądu ogranicza kontakty z dzieckiem drugiemu rodzicowi. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż K.r.i.o. nie posługuje się wprost sformułowaniem opieka naprzemienna jednakże z powyżej wskazanych uregulowań wynika, że zarówno w przypadku porozumienia rodziców dziecka, jak i w przypadku braku takiego porozumienia sąd może określić sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem. W 2015 roku weszły w życie nowelizacje przepisów wprowadzających instytucję opieki naprzemiennej. Jest to system sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, w którym to dziecko, po rozstaniu rodziców, przebywa raz u jednego, raz u drugiego rodzica w podobnych okresach czasowych (np. po dwa tygodnie lub po miesiącu). Jeżeli rodzic ubiegający się o świadczenie wychowawcze sprawuje opiekę nad dzieckiem w takim systemie, wówczas do wniosku o świadczenie wychowawcze należy dołączyć orzeczenie sądu, na podstawie którego ustanowiono opiekę naprzemienną nad dziećmi. Reasumując – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego – organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 5 marca 2009 roku nie orzeka o sprawowaniu opieki naprzemiennej nad dzieckiem Z. G. przez odwołującego, zatem nie ma podstaw do zaliczenia Z. G. do członków rodziny P. G.. Konsekwencją powyższego jest to, że P. G. nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko (zgodnie ze złożonym wnioskiem), bowiem A. G. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. G. wskazał na naruszenie: - art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), poprzez zaniechanie przez organ wezwania strony do złożenia wyjaśnień co do treści porozumienia, co do kontaktów, skoro treść tego porozumienia była niezbędna dla rozstrzygnięcia sprawy ze względu na ustalenie czy opieka wykonywana jest naprzemiennie; - art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dokumentu urzędowego – wyroku Sądu Okręgowego w Ł. – na skutek uznania, iż sformułowanie "powierza władzę rodzicielską obojgu rodziców" oraz "umorzył postępowanie w zakresie kontaktów" nie jest równoznaczne z wykonywaniem opieki naprzemiennej przez rodziców nad dzieckiem; - art. 2 pkt 16 w zw. z art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 u.p.w.d., poprzez błędną wykładnię przesłanki "pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców" w sytuacji gdy władza rodzicielska na mocy porozumienia rodziców uwzględnionego przez Sąd Okręgowy w Ł. powierzona jest obojgu rodzicom, a nadto uwzględniono zostało porozumienie rodziców co do kontaktów z dzieckiem, co oznacza że rodzice w jednakim stopniu sprawują opiekę nad dzieckiem. Opierając się na wskazanych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta B. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed organami administracyjnymi oraz sądem według norm prawem przepisanych. W motywach skargi jej autor napisał, że organ przytaczając rozstrzygnięcia zawarte w wyroku rozwodowym dotyczące władzy rodzicielskiej oraz kontaktów pominął fakt, iż wydanie orzeczeń o takiej treści możliwe jest wyłącznie jeżeli strony przedstawiły porozumienie małżonków co do tych kwestii uznane przez Sąd za zgodne z dobrem dziecka. Tylko bowiem w takiej sytuacji władza rodzicielska zostaje powierzona obojgu rodzicom, nadto tylko w takim wypadku Sąd może zaniechać orzekania o kontaktach. Fakt zawarcia oraz treść porozumienia co do kontaktów pozostał całkowicie poza oceną organu, pomimo iż Sąd oparł się na tym orzeczeniu wydając rozstrzygnięcie w wyroku rozwodowym. Pomimo to organ nie wezwał strony do złożenia wyjaśnień w tym zakresie co pozwoliłoby na ustalenie zakresu sprawowania kontaktów przez rodziców nad dzieckiem. Zaniechanie to nie pozwoliło na rozpoznanie istoty sprawy. W rezultacie – zdaniem skarżącego – spełnione są przesłanki "naprzemiennej opieki nad dzieckiem", na którą powołują się przepisy art. 2 pkt 16 w zw. z art. 4 ust. 2 i w zw. z art. 5 ust. 1 u.p.w.d. Władza rodzicielska powierzona jest obojgu rodzicom, oboje rodzice w jednakim stopniu mają prawo i obowiązek sprawować władzę rodzicielską nad dzieckiem. Ponadto, rodzice wykonują naprzemiennie kontakty z dzieckiem zgodnie z porozumieniem przedstawionym Sądowi. Stosownie do tego porozumienia rodzice uzgadniają na bieżąco wykonywanie tych kontaktów tak aby zapewnić dziecku możność wychowania w pełnej rodzinie. Podsumowując – zdaniem autora skargi – organ dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, co stanowi naruszenie prawa i uzasadnia uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd skargę oddala w całości lub w części. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ drugiej instancji prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego. W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zasadniczy w spór w sprawie wpływający na ocenę legalności zaskarżonych decyzji ma ocena czy skarżący sprawuje naprzemienną opiekę nad małoletnim dzieckiem pochodzącym z jego pierwszego małżeństwa – Z. G.. Materialnoprawną podstawę kontestowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy powołanej wcześniej ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 2 pkt 16 u.p.w.d., rodzina w rozumieniu tej ustawy oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 162). Do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko, a w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Lektura akt administracyjnych pozwala odnotować, że małżeństwo skarżącego i B. G. zostało rozwiązane na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Ł. XIII Wydział Cywilny Rodzinny z siedzibą w S. z dnia 5 marca 2009 roku (sygn. [...]), gdzie Sąd wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką – Z. G. powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania dzieci przy matce. Sąd w ww. wyroku nie ustalał kontaktów skarżącego z dziećmi, bowiem w tym zakresie umorzył postępowanie. W ocenie organów obu instancji, wynikający z wyroku sposób sprawowania opieki, w świetle prawomocnego orzeczenia Sądu znajdującego się w aktach, nie jest opieką naprzemienną. Organy uznały, że skarżący nie sprawuje naprzemiennej opieki nad córką, ponieważ nie wynika to z wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 5 marca 2009 roku. Z przedstawionym poglądem organów Sąd nie zgadza się w pełni wskazując, że zgodnie z art. 58 § 1 K.r.i.o., w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia, o którym mowa w art. 58 § 1 K.r.i.o., sąd – uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców – rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia (art. 58 § 1a K.r.i.o.). Inne przepisy ustaw, które regulują kwestie związane z ustaleniem relacji pomiędzy rodzicami w zakresie opieki nad dzieckiem także co do zasady stanowią, że sąd rodzinny winien wkroczyć w te relacje dopiero, gdy sami rodzice nie potrafią dojść do porozumienia co do istotnych kwestii związanych ze sprawowaniem opieki. I tak, np. art. 582 K.p.c. stanowi, że rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka, co do których brak porozumienia pomiędzy rodzicami, może nastąpić dopiero po umożliwieniu rodzicom złożenia oświadczeń, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami. Powyższe regulacje – zdaniem składu orzekającego – wskazują, że gdy nie ma takiej potrzeby sąd nie wkracza w sferę dokładnego uregulowania relacji pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami w kwestiach dotyczących opieki nad dzieckiem. Ponadto, pojęcie naprzemiennej opieki rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem pojawiło się dopiero w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która weszła w życie w 2016 roku, natomiast wyrok, do którego odwołują się te organy został wydany w 2009 roku i chociaż w wyroku tym Sąd nie ustalał kontaktów skarżącego z córką, to – wbrew stanowisku organów administracji – wydane orzeczenie nie wyklucza możliwości faktycznego sprawowania opieki naprzemiennej nad dzieckiem skarżącego przez oboje rodziców. Czynienie automatycznego założenia, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia tylko wówczas, gdy wprost takie orzeczenie znajdzie się w wyroku sądu, jest nieracjonalne i niesprawiedliwe wobec rodziców, którzy sami ustalili taką opiekę bez ingerencji Sądu. Przyjęcie takiej wykładni art. 2 pkt 16 u.p.w.d. w zakresie opieki naprzemiennej byłoby swoistym premiowaniem rodziców, którzy nie potrafią się porozumieć co do opieki nad dziećmi, w stosunku do tych rodziców, którzy są w stanie to uczynić bez ingerencji Sądu. Takie zaś postępowanie jest – w ocenie Sądu – niedopuszczalne, a wręcz godzi w podstawową zasadę równości wobec prawa. Nadto, na co nie zwróciły uwagi organy orzekające w sprawie, zaprezentowana przez nie wykładnia pojęcia opieki naprzemiennej, o której mowa w ostatnim członie art. 2 pkt 16 u.p.w.d. skutkowałaby koniecznością wystąpienia do sądu powszechnego, w każdym przypadku realizowania pieczy nad dziećmi przez obojga rozwiedzionych rodziców, czy też żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu o wydanie w stosunku do realizowanej przez nich pieczy naprzemiennej orzeczenia, w którym sąd ten musiałby wprost orzec o opiece naprzemiennej i w taki też sposób ją określić. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, jak również cel ustawy oraz regulacje związane z możliwością szybkiego otrzymania wskazanej pomocy, zaprezentowana przez organy wykładnia wskazanego pojęcia, nie znajduje oparcia w brzmieniu wskazanego przepisu. W ocenie Sądu, wykładnia art. 2 pkt 16 u.p.w.d. nakazuje organom dokonanie oceny, czy sprawowana opieka nad dziećmi w wyniku orzeczenia sądu orzekającego rozwód oraz ustalającego wzajemne stosunki w zakresie wychowania dzieci przez rozwiedzionych rodziców stanowią wystarczającą podstawę do rozważenia zaistnienia opieki naprzemiennej, poprzez ustalenie faktycznego zakresu tej opieki wykonywanej przez rodziców w czasie przebywania dzieci u każdego z rodziców. Mimo wskazanych okoliczności, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – zdaniem Sądu – nie pozwolił na uznanie, że skarżący sprawuje wspólnie z byłą żoną naprzemienną opiekę nad córką – Z. G.. Odnotować należy, że niewątpliwie we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego skarżący do rodziny, którą aktualnie tworzy z drugą żoną i dzieckiem – A. G., wpisał – jako osobę wchodzącą w skład rodziny – Z. G.. W tej sytuacji organ pismem z dnia 20 kwietnia 2016 roku – jak najbardziej prawidłowo – wezwał skarżącego do stawienia się w organie, w terminie 14 dni, i wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, czyli sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem – Z. G. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2016 roku. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w tym samym dniu złożył do akt sprawy kserokopię przywoływanego już wielokrotnie wyroku z dnia 5 marca 2009 roku. Odnotować należy istotną w sprawie okoliczność, że skarżący w żadnym ze swoich pism, w szczególności w sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata odwołaniu (czy na późniejszym etapie postępowania – także w sporządzonej przez tegoż pełnomocnika skardze skierowanej do sądu administracyjnego) nie wykazał, że sprawuje naprzemienną opiekę nad córką – Z. G.. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy ustalając istotną w sprawie okoliczność, a mianowicie kwestię czy byli małżonkowie sprawują naprzemienną władzę rodzicielską nad ich wspólnym dzieckiem, prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na treści wyroku z dnia 5 marca 2009 roku. Skarżący w żadnym z przywołanych pism nie opisał sposobu sprawowania opieki nad córką – Z. G., a jedynie ograniczał się do twierdzeń, że takową opiekę sprawuje. Opieka naprzemienna w dużym uproszczeniu polega na tym, że dziecko określony czas zamieszkuje u matki, a określony u ojca. Sformułowanie zawarte w wyroku – w obliczu twierdzeń strony skarżącej – nie pozwala na uznanie, że dziecko czasowo zamieszkuje u ojca. Pełnomocnik skarżącego w toku postępowania administracyjnego i w treści skargi wywodził jedynie, że skarżący sprawuje władzę naprzemienną nad córką, bowiem w wyroku napisano, że władza rodzicielska powierzona jest obojgu rodzicom, co oznacza, że jest wykonywana naprzemiennie. Z takim twierdzeniem – z opisanych wcześniej powodów – zgodzić się nie można. Sam fakt, że władza rodzicielska powierzona jest obojgu rodzicom, nie wynika, że jest ona sprawowana naprzemiennie, bowiem w przywołanym wcześniej wyroku Sąd napisał, że umarza postępowanie w zakresie żądania ustalenia kontaktów skarżącego z dzieckiem, a nadto że wskazał jednocześnie, że miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki – B. G.. Konkludując powyższe rozważania Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości. JK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło