IV SA/Wa 2319/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-13
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Grzegorz Rząsa, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomimo twierdzeń właścicieli o fikcyjnym charakterze rokowań poprzedzających postępowanie administracyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wykazały spełnienie przesłanek do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pomimo twierdzeń skarżących o pozorności rokowań, analiza akt sprawy wykazała wielokrotne próby inwestora polubownego ustanowienia warunków służebności, co świadczy o realnej woli porozumienia. Niemożność uzyskania zgody właścicieli, którzy stawiali warunki niemożliwe do przyjęcia, uzasadniała wydanie decyzji administracyjnej zastępującej zgodę właściciela.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących poprzez udzielenie spółce zezwolenia na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów dotyczących rokowań, twierdząc, że były one pozorne i nie zmierzały do porozumienia. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. T. i T. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę
Decyzją z [...] lipca 2016r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej k.p.a.) oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, z późno zm. - dalej u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania Państwa T. i W. małż. T. reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2016r., znak: [...]. Decyzja tą orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, położonych w miejscowości L. gmina Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, stanowiących własność Państwa T. i W. małż. T. w udziale 1/2 części oraz Pana W. T. w udziale 1/2 części, poprzez udzielenie spółce [...] S.A. zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie przez w/w działkę przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...]), w postaci trzech przewodów roboczych wiązkowych trójprzewodowych i dwóch odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 20 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 10m do 60 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości określając powierzchnię zajęcia i wyznaczając pas technologiczny (zajęcia) zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część tej decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Omawiany przepis art. 124 ust. 1 przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego wart. 6 u.g.n., a co najważniejsze zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak.
Analizując stan faktyczny sprawy organ wskazał, że wydanie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., musi być poprzedzone przeprowadzeniem szczegółowego postępowania mającego na celu ustalenie czy zostały spełnione materialnoprawne przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, którymi są:
• realizacja celu publicznego na nieruchomości;
• niezbędność nieruchomości na ten cel;
• nie możliwość ograniczenia prawa w drodze cywilnoprawnej;
• obowiązek przeprowadzenia rokowań.
Po przeanalizowaniu dokumentów zawartych w aktach sprawy w ocenie organu odwoławczego Starosta S. prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.).
Objęta wnioskiem inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu przez działki [...] w miejscowości L., gmina Z., przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...]) w postaci trzech przewodów roboczych wiązkowych trójprzewodowych i dwóch odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 20 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 10m do 60 m nad gruntem, na części wyżej opisanej nieruchomości zaznaczonej na załączniku graficznym dołączonym do decyzji Starosty jest inwestycją celu publicznego, mieści się bowiem w definicji inwestycji celu publicznego, określonej wart. 6 ust. 2 u.g.n., który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Opisana wyżej inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. i części wsi L. - część A, (Dz. U. Woj. [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. poz. [...]). Zgodnie z tym planem objęte decyzją działki, znajdują się na terenie oznaczonym symbolem 8 E - tereny obiektów i urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej i 1 KDA - fragment projektowanego węzła [...] projektowanej autostrady A2 .
W części opisowej w/w planu wskazane zostały ustalenia szczegółowe obowiązujące dla przedmiotowego terenu. Natomiast w części graficznej tego planu szczegółowo określono przebieg projektowanej inwestycji przez przedmiotową nieruchomość odwołujących, w tym pas technologiczny, który został zdefiniowany jako pas terenu wzdłuż osi urządzenia niezbędny do prawidłowej eksploatacji urządzenia przesyłowego, którego szerokość jest ustalona w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, normy techniczne albo wytyczne techniczne przedsiębiorstw przesyłowych, w tym przypadku o szerokości 70 m.
W związku z powyższym uchwała ta ustala szczegółowo: rodzaj zabudowy i jej funkcji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. W/w dokument znajduje się w aktach Starosty S. W/w chwała Rady Gminy Z. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotową nieruchomość, jednoznacznie wskazuje i przesądza o niezbędności nieruchomości skarżących na dany cel i w tym przypadku starosta nie jest uprawniony do weryfikacji ustaleń planistycznych zawartych w tej uchwale. Zatwierdzona lokalizacja narzuca niejako określony przebieg inwestycji, ponieważ wskazuje stopień zagłębienia i szerokość zajęcia nieruchomości niezbędnej do realizacji inwestycji.
Z akt sprawy wynika również, że podjęto rokowania z właścicielami działek - z Państwem T. i W. małż. T. o dobrowolne udostępnienie działki na opisany wyżej cel, które nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilnoprawnej. Przebieg tych rokowań został w sposób dokładny udokumentowany, począwszy od zaproszenia do rokowań z dnia 31 lipca 2015 r., w którym inwestor przedstawił propozycję zawarcia umowy cywilnoprawnej ustanowienia służebności przesyłu, z proponowaną kwotą wynagrodzenia w wysokości [...] zł brutto, z czego [...] zł. brutto z tytułu zmniejszenia użyteczności nieruchomości (współkorzystanie z nieruchomości), [...] zł. brutto tytułem odszkodowania za obniżenie wartości tej nieruchomości, w tym odszkodowania w rozumieniu art. 36 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Proponowane przez inwestora wynagrodzenie ustalono w oparciu o operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego dla przedmiotowej działki oraz mapę z naniesionym przebiegiem linii. Inwestor jednocześnie zagwarantował, "iż ewentualne szkody powstałe w wyniku budowy i eksploatacji linii będą pokrywane odrębnie w wysokości ustalonej przez strony na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.".
W protokole z rokowań spisanym w dniu [...] sierpnia 2015 r. w miejscowości B. ze spotkania stron, właściciele przedmiotowej działki nie wyrazili zgody na proponowaną wysokość wynagrodzenia, jednocześnie podkreślili, że przyjęta została "za niska wartość gruntu do wyceny". Ponadto w piśmie z dnia 23 października 2015 r. Państwo T. i W. małż. T. wskazali, że operaty są niewiarygodne, gdyż utraciły ważność.
Z kolei w ostatecznym wezwaniu do wyrażenia zgody na założenie i przeprowadzenie przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej inwestor dążąc do ugodowego załatwienia sprawy zaproponował kwotę [...] zł, która w ocenie inwestora przewyższa wartość rynkową prawa służebności przesyłu ustaloną w oparciu o operat szacunkowy sporządzony na potrzeby kierunkowych rokowań przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego.
Państwo T. i W. małż. T. w piśmie z dnia 22.12.2015 r. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem właścicieli zaproponowana kwota jest stanowczo zaniżona i nie pokrywa nawet w części znacznej szkody, którą ponieśliby w przypadku przystania na przedstawioną przez inwestora propozycję. Jednocześnie oświadczyli, że są skłonni wyrazić zgodę na ustanowienie służebności jednakże za odszkodowaniem w kwocie [...] zł.
W takiej sytuacji organ uznał, że inwestor miał podstawy do wystąpienia z wnioskiem do Starosty S. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uczynił w piśmie z dnia 8 lutego 2016 r., które było podstawą do wszczęcia postępowania o ograniczenie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym brak porozumienia pomiędzy stronami toczących się rokowań nie może stanowić podstawy do ich oceny jako pozornych, bądź uznania, że rokowań takich w ogóle nie było. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 lutego 2010, sygn. akt II SA/Po 894/09 "ustawa nakłada jedynie obowiązek przeprowadzenia rokowań w celu ograniczenia prawa własności w drodze umowy cywilnej, a nie ich pozytywnego zakończenia. W niniejszej sprawie strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, których żadna nie chciała uwzględnić i ostatecznie nie doszło do porozumienia. Nie oznacza to jednak, że rokowania się nie odbyły. Brak zgody właścicieli na przedstawioną przez nich propozycję sposobu ograniczenia z korzystania nieruchomości nie można bowiem utożsamiać z nieprawidłowym przeprowadzeniem określonych czynności administracyjnych".
W ocenie organu sprawie bezsporne jest, że inwestor określił i zaproponował właścicielom określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, celem realizacji przedmiotowej inwestycji, w dalszej kolejności na rozpatrzeniu i udzieleniu odpowiedzi na zastrzeżenia lub ewentualne propozycje drugiej strony. W związku z powyższym należało uznać, że w toku negocjacji podjęto próby zawarcia umowy określającej warunki dostępu inwestora do nieruchomości w konkretnie określonym celu. Bezsporne w sprawie jest też, że Państwo T. i W. T. przez cały czas trwania rokowań z inwestorem nie wyrażali zgody na zawarcie umowy służebności przesyłu, co znalazło odzwierciedlenie w dokumentach z rokowań oraz w informacji zawartej w protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...] marca 2016 r..
Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że aby była mowa o wyrażonej zgodzie przez właściciela, musi dojść do zawarcia stosownej umowy, której w rezultacie nie zawarto. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07 przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże mówi o spełnieniu obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. W praktyce oznacza to taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielom określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa wart. 124 ust. 1 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody współwłaścicieli oznacza stan, gdy nie odpowiedzieli oni na zaproszenie do rokowań, sprzeciwili się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia prawa służebności przesyłu dla w/w linii elektroenergetycznej wyjaśniono, że kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, ponieważ nie znajduje oparcia wart. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazano także, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Dopiero w sytuacji, kiedy niemożliwe jest osiągnięcie przez inwestora porozumienia z właścicielami nieruchomości, zastosowanie znajduje przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. Powyższe skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej organu administracji publicznej, która w rzeczywistości zastępuje "zgodę" właściciela na wykonanie prac. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II S.A./Lu 301/11 "W braku zgody właściciela lub braku służebności decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zmianami)". Zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po wykonaniu inwestycji na wnioskodawcy ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa wart. 124 przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 i 5 tej ustawy odszkodowanie ustala starosta, wydając w takim przypadku odrębną decyzję w tym zakresie. Roszczenie może być dochodzone dopiero po zakończeniu inwestycji.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Sądu, W. T. T. T. zarzucając jej naruszenie:
1. art. 124 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, przy uznaniu, że wnioskodawca ([...] S.A. z siedzibą w K.) przeprowadził ze skarżącymi prawidłowe negocjacje, mimo że Spółka jedynie pozornie zaprosiła właścicieli nieruchomości do rozmów, które jednak same w sobie miały charakter fikcyjny i pozorny, a inwestor nie wykazywał zainteresowania dojściem do porozumienia stron.
2. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepełne i powierzchowne rozpatrzenie materiału dowodowego i okoliczności faktycznych sprawy, przejawiające się brakiem rozważenia czy rozmowy prowadzone przez skarżących ze spółką [...] S.A. z siedzibą w K. miały charakter realny, czy też były jedynie pozorne i nie zmierzały w istocie do zawarcia porozumienia.
Wskazując na powyższe zarzuty, wnieśli o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] oraz decyzji Starosty S. z dnia [...].03.2016 roku, jak również o zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że negocjacje w sprawie umownego ustanowienia służebności przesyłu miały charakter fikcyjny, czy też pozorowany. Wnioskodawca od początku rozmów nie był bowiem zainteresowany dojściem do kompromisu, który by satysfakcjonował obydwie strony postępowania (a to jest przecież celem każdych negocjacji, także negocjacji w rozumieniu przepisu art. 104 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a jedynie próbował odgórnie narzucić swoje warunki porozumienia. Treść sporządzonego w niniejszej sprawie protokołu z rokowań, wskazuje jednoznacznie, iż wnioskodawca, spółka [...] S.A. z siedzibą w K., rozpoczął rokowania z już odgórnie przygotowanym projektem umowy, na którego treść skarżący nie mieli żadnego wpływu. Powyższe świadczy o tym, że inwestor od początku miał zamiar prowadzenia "negocjacji" w sposób polegający wyłącznie na przedstawieniu właścicielowi nieruchomości gotowej treści umowy i pozostawieniu mu możliwości "wyboru" polegającego na zaakceptowaniu takiej umowy lub jej odrzuceniu. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie mieli więc możliwości wpływania na treść przyszłego porozumienia. Należy tymczasem raz jeszcze podkreślić, odwołując się do przytaczanych poglądów nauki i judykatury, że rokowania (negocjacje), o których mowa w przepisie art. 104 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinny mieć charakter rzeczywisty, nieograniczający się jedynie do przedstawienia gotowego projektu umowy, który właściciel nieruchomości może przyjąć albo odrzucić. Zdaniem skarżących postępowanie wnioskodawcy, które sam wnioskodawca nazywa "rokowaniami", świadczyć musi o braku rzeczywistej woli dobrowolnego uzgodnienia warunków zawarcia porozumienia. Powyższe okoliczności, choć zdaniem skarżących mają dla sprawy istotne znaczenie, zostały całkowicie pominięte przez Wojewodę [...], a także wcześniej przez Starostę S., orzekającego jako organ I instancji.
Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organ dokonał jedynie powierzchownej analizy stanu faktycznego .oraz materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności zaś protokołu z "rokowań" przeprowadzonych z udziałem skarżącego. W szczególności Wojewoda [...] całkowicie pominął twierdzenia skarżących odnośnie fikcyjnego w istocie charakteru rozmów przeprowadzonych z inwestorem przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie, mimo że przedmiotowe twierdzenia potwierdzała treść sporządzonego przez strony protokołu. Takie działanie organu administracji należałoby w ocenie skarżącego uznać za naruszające nie tylko art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, lecz także ustanowioną wart. 7 kodeksu, zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej.
Reasumując, w ocenie skarżących Wojewoda dokonał w niniejszej sprawie błędnych ustaleń co do spełnienia przesłanki, o której mowa w przepisie art. 104 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Czynności, jakie zostały dokonane przed złożeniem wniosku przez inwestora, miały jedynie charakter pozorny, a ich celem nie było doprowadzenie do faktycznego uzyskania porozumienia. Tego rodzaju działania nie mogą być tymczasem uznane za należyte przeprowadzenie rokowań, o których mowa w ustawie. Wojewoda [...], nie biorąc pod uwagę zastrzeżeń skarżącego co do przebiegu "rokowań" utrzymał jednak w mocy decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wypada w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, iż wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło, mimo że w niniejszej sprawie nie zostały przeprowadzone należycie rokowania z właścicielami nieruchomości o uzyskanie zgody na realizację inwestycji, a zatem zdaniem skarżącego doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przez organ administracji przepisu art. 104 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zakażonej decyzji.
Swoje stanowisko w sprawie przedstawił także uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w K., w piśmie z dnia 8 listopada 2016r., wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.) o gospodarce nieruchomościami, powoływanej dalej jako "u.g.n.", starosta wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów i urządzeń, o których mowa w tym przepisie, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Takie ograniczenie może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 u.g.n.
Z omawianego przepisu wynika, iż pierwszeństwo ma umowne uregulowanie kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem, upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy.
Przepis ten wymaga, aby zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie wyżej wymienionej decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione, co organy prawidłowo wykazały w swoich rozstrzygnięciach.
Wniosek [...] S.A. dotyczy założenia i przeprowadzenia przez należące do skarżących działki [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], czyli związany jest z realizacją inwestycji celu publicznego, o którym jest mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestycja ta jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. i części wsi L. - część A, (Dz. U. Woj. [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. poz. [...]). Zgodnie z tym planem działki znajdują się na terenie oznaczonym symbolem 8 E - tereny obiektów i urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej i 1 KDA- fragment projektowanego węzła [...], projektowanej autostrady A- 2.
Przed wszczęciem postępowania administracyjnego między stronami prowadzone były rokowania, choć jak twierdzą skarżący miały one charakter pozorny i nie zmierzały do polubownego rozwiązania spornej kwestii.
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika jednak, iż wnioskodawca spełnił wymogi formalne wniosku załączając do niego dokumenty potwierdzające uprzednie prowadzenie rokowań, które to dokumenty dokładnie opisał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Analiza wymienionych dokumentów świadczy o wielokrotnych próbach inwestora, polubownego ustanowienia warunków służebności na nieruchomości skarżących bez ingerencji organu, w tym zaproponowanie kwoty ustalonej w oparciu o sporządzony w tym celu przez uprawnionego rzeczoznawcę operat szacunkowy. Skarżący nie wyrażali jednak zgody na zaproponowana im kwotę, uznając, że jest ona zaniżona, żądając kwoty dwukrotnie wyższej od zaproponowanej przez wnioskodawcę. Nie można więc zgodzić się ze skarżącymi, że rokowania miały charakter pozorny. Ilość podejmowanych prób i treść pism znajdujących się w aktach sprawy świadczy o tym, iż po stronie inwestora istniała realna wola porozumienia się ze skarżącymi na drodze cywilnoprawnej.
Wyjaśnić zatem należy, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07 publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tą ostatnią przesłanką mieliśmy zaś do czynienie w rozpoznawanej sprawie.
Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, organy działały zgodnie z art. 6,7,8,9, 10, 77, 80 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, zapewniając stronom czynny udział, oraz odnosząc się do podniesionych zarzutów.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło