II SA/Op 492/16

WyrokWSA w Opolu2016-12-13

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel posiada interes prawny w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności do żądania udostępnienia danych osobowych (adresów i numerów PESEL) rodzeństwa swojego dłużnika w celu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach dłużnika?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący (wierzyciel) nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych rodzeństwa swojego dłużnika. Interes prawny w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności wymaga obiektywnego, indywidualnego, konkretnego i aktualnego związku z danymi, a zamiar zainicjowania postępowania spadkowego, oparty jedynie na istnieniu wierzytelności, nie stanowi wystarczającej podstawy do udostępnienia danych, gdyż ustalenie kręgu spadkobierców leży w gestii sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Skarżący, M. J., wystąpił o udostępnienie danych osobowych (adresów i numerów PESEL) rodzeństwa swojego dłużnika, S. M., w celu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach dłużnika, co miało umożliwić egzekucję wierzytelności. Organy administracji odmówiły udostępnienia danych, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Referent stażysta Sebastian Żytkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody Opolskiego, z dnia 12 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru mieszkańców oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez M. J. - właściciela A Sp. z o.o. (dalej również jako skarżący), jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 12 sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Namysłowa z dnia 28 czerwca 2016 r., odmawiającą udostępnienia danych osobowych, tj. adresów i numerów PESEL rodzeństwa S. M. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: M.J. wystąpił w dniu 19 marca 2016 r. do Burmistrza Namysłowa o udostępnienie danych osobowych, tj. adresów, numerów PESEL rodzeństwa S.M. w celu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku oraz o podanie numeru księgi wieczystej bądź innego oznaczenia porządkowego pozwalającego na identyfikację nieruchomości położonej w [...], [...] zamieszkałej przez S.M. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że posiada wierzytelność wobec S.M. W toku postępowania o wyjawienie majątku przed sądem Rejonowym w [...] dłużnik oświadczył, że zamieszkuje w lokalu należącym do zmarłych rodziców oraz, że nie toczyło się postępowanie spadkowe. Wnioskodawca zaznaczył, że ww. dane są mu niezbędne do przeprowadzenia egzekucji. Pismem z 12 kwietnia 2016 r., znak [...], Burmistrz Namysłowa wezwał M.J. do przesłania wniosku na obowiązującym wzorze formularza, wykazanie interesu prawnego oraz uiszczenia opłaty za udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców, rejestru zamieszkania cudzoziemców oraz z rejestru PESEL w kwocie 31 zł za każde udostępnienie danych jednostkowych. W odpowiedzi na ww. wezwanie, M.J. przesłał wypełniony wniosek oraz poinformował, że udostępnienie żądanych danych osobowych rodzeństwa i rodziców S.M., jest mu niezbędne do zainicjowania wniosku o stwierdzenie nabycia spadku (po zmarłych rodzicach dłużnika), celem prowadzenia egzekucji z tego majątku. Pismem z 23 maja 2016 r., znak [...], Burmistrz Namysłowa ponownie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wskazanie poszukiwanych osób, których dane mają być udostępnione oraz o uiszczenie opłaty za udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców. Ustosunkowując się do wezwania organu, M.J. ponownie wskazał, że podanie adresów i numerów PESEL rodzeństwa dłużnika jest niezbędne do przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłych rodzicach dłużnika. W ocenie wnioskodawcy, uiszczenie opłaty, jak również podanie jakichkolwiek innych danych personalnych poszukiwanych osób, w sytuacji braku wskazania przez organ liczby osób, których dotyczy wniosek, jest niemożliwy do wykonania. Jednocześnie ponowił prośbę o wskazanie imion, nazwisk, adresów i numerów PESEL rodzeństwa S. Z.M Decyzją z 28 czerwca 2016 r., znak [...], Burmistrz Namysłowa, działając na podstawie art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r., poz. 722, z późn. zm.) oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.) - zwanej dalej K.p.a., odmówił udostępnienia żądanych danych rodzeństwa S.M. z rejestru mieszkańców, z uwagi na niewykazanie przez M.J. interesu prawnego. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Burmistrza Namysłowa, M.J. wniósł odwołanie do Wojewody Opolskiego. W uzasadnieniu podał, że na podstawie tytułu wykonawczego - wyrok Sądu Rejonowego Wydział IV Gospodarczy dla [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]., sygn. akt [...], toczy egzekucję przeciwko S.M., która jest bezskuteczna, albowiem dłużnik nie posiada legalnych dochodów oraz majątku osobistego. W toku postępowania przez Sądem Rejonowym w [...] ujawniono, że rodzice dłużnika zmarli kila lat temu a dłużnik mieszka na nieruchomości stanowiącej masę spadkową. Zdaniem odwołującego, dłużnik w obawie przez wszczęciem egzekucji nie wykonuje obowiązku w zakresie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż groziłoby to wszczęciem egzekucji z nieruchomości, w której mieszka. Celem wszczęcia takiej egzekucji wierzyciel zobowiązany jest do ustalenia wszystkich spadkobierców zmarłych rodziców dłużnika a następnie do przeprowadzenia postępowania spadkowego. Podkreślił, iż bez ujawnienia ilości osób objętych wnioskiem niemożliwym jest uiszczenie opłaty, od której organ uzależnił udzielenie odpowiedzi na wniosek. W ocenie odwołującego, organ powinien udzielić informacji o wysokości opłaty w ten sposób, że winien podać ilość osób oraz łączną wysokość opłaty za udostępnienie danych osobowych, a po uregulowaniu należności podać dane osobowe i adresy rodzeństwa dłużnika. Za chybione uznał twierdzenia organu o niewykazaniu interesu prawnego w sprawie, w sytuacji, gdy wraz z wnioskiem złożył kopie tytułów wykonawczych wraz z klauzulą wykonalności. Wojewoda Opolski decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania oraz przytoczył treść przepisów ustawy o ewidencji ludności i Kodeksu cywilnego, mających zastosowanie w sprawie. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie odwołujący żąda udostępnienia danych osób wchodzących w krąg potencjalnych ustawowych spadkobierców, zmarłych rodziców S.M., w celu przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Tymczasem, na organie gminy nie spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów na wykazanie interesu prawnego wnioskodawcy, lecz to osoba ubiegająca się o uzyskanie dostępu do tych danych winna wykazać, że ma interes prawny w uzyskaniu danych, podać podstawę prawną i okoliczności uzasadniające żądanie. Zdaniem Wojewody, o interesie prawnym strony do uzyskania ze zbiorów ewidencji ludności danych innych osób można mówić tylko wówczas, gdy przedstawi dokumenty potwierdzające, że z osobami poszukiwanymi łączy ją stosunek prawny wynikający z przepisów prawa materialnego. Dodatkowo podkreślił, że we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wskazuje się dane spadkodawcy, natomiast wskazanie spadkobierców nie jest obowiązkiem wnioskodawcy. Nawet w przypadku, gdy we wniosku są podane osoby powołane do spadku, to sąd nie jest tym związany, bowiem związanie sądu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku granicami wniosku odnosi się jedynie do osoby spadkodawcy. W ocenie Wojewody, przytoczony w odwołaniu argument, iż dane rodzeństwa S.M. są niezbędne do nadania sprawie biegu zgodnie z art. 126 K.p.c., nie ma pokrycia w rzeczywistości, ponieważ przytoczony przepis wskazuje jedynie, że elementem pisma procesowego, które jest pierwszym pismem w sprawie, jest oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresu stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ wywodził, że podmiot ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych będzie miał interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd ten zobowiąże go do podania danych strony postępowania, ponieważ od spełnienia tego wymogu zależy dalsze postępowanie cywilne. Wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii niewykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w otrzymaniu danych rodzeństwa S.M. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego M.J. wniósł o uchylenie decyzji odwoławczej oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację prezentowaną w pismach procesowych i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo podniósł, iż wykazał interes prawny, przedkładając do akt sprawy odpis tytułu wykonawczego oraz dokumenty z postępowania o wyjawienie majątku. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, nie istnieje potrzeba poszukiwania przez organ dowodów na istnienie jego interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Opolski, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie sądowej skarżący podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte, precyzując wysokość dochodzonych kosztów na kwotę wpisu i kosztów dojazdu na rozprawę z miejscowości [...] w wysokości 230 zł (łącznie z kosztem opłaty autostradowych w wysokości 30 zł). Podkreślił, że z informacji dłużnika wynika, że mieszka on w nieruchomości stanowiącej własność jego nieżyjących rodziców, których personaliów nie ujawnił w postępowaniu o wyjawienie majątku. Bezwzględnym warunkiem wytoczenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach dłużnika jest posiadanie danych osobowych spadkodawców (rodziców dłużnika) i ich zstępnych, a zatem posiada interes prawny w pozyskaniu tych danych ze zbioru PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji wykazała, że akty te nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 12 sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Namysłowa z dnia 28 czerwca 2016 r., znak [...], na podstawie której odmówiono udostępnienia danych osobowych, tj. adresów i numerów PESEL rodzeństwa S.M. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy cyt. ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r. poz. 722, z późn. zm.), zwanej nadal w skrócie ustawą. Zgodnie z art. 46 ust. 2 tej ustawy, dane, o których mowa w ust. 1, to jest z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, mogą być udostępnione: 1) osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny; 2) jednostkom organizacyjnym, w celach badawczych, statystycznych, badania opinii publicznej, jeżeli po wykorzystaniu dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli ustalić tożsamości osób, których dane dotyczą; 3) innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie było, czy skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, do żądania udostępnienia wnioskowanych danych z rejestru mieszkańców. W niniejszej sprawie skarżący - jak wynika to z treści złożonego wniosku wskazał, że jego interes prawny w żądaniu udostępnienia z rejestru mieszkańców danych potencjalnych spadkobierców rodziców S.M. (takich jak imię i nazwisko, aktualny adres zamieszkania dzieci i rodzeństwa) wynika z istnienia wierzytelności względem S. Z. M. (potwierdzonej wyrokiem zaocznym wydanym przez Sąd Rejonowy dla [...], IV Wydział Gospodarczy z dnia [...], sygn. akt [...].), który zamieszkuje w lokalu należącym do jego zmarłych rodziców, w stosunku do których nie prowadzono postępowania spadkowego. Od razu dostrzec trzeba prawidłowe stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji, co do braku przyjęcia w polskim systemie prawnym systemu rezerwy, zgodnie z którym określone osoby należące do najbliższych krewnych zmarłego zawsze dochodzą do dziedziczenia określonej części spadku. Tym samym nie można wykluczyć sytuacji, kiedy cały majątek spadkowy, a z nim odpowiedzialność za długi spadkowe, przejdzie na inne osoby niż te, które w ustawie zostały zaliczone do kręgu spadkobierców ustawowych. Krąg spadkobierców ustawowych został określony w art. 931 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380, z późn. zm.), zwanej dalej K.c., w razie braku zstępnych spadkodawcy – w art. 932 § 1 K.c., w przypadku braku zstępnych i małżonka spadkodawcy – w art. 932 § 3 K.c., a dopiero w razie braku zstępnych i małżonka spadkodawcy oraz gdy jedno z jego rodziców nie dożyło otwarcia spadku, do kręgu tego – w myśl art. 932 § 4 K.c. – należy rodzeństwo spadkodawcy. W tej sytuacji, skoro wierzyciel ma prawo dochodzić swoich wierzytelności od spadkobierców dłużnika, to najpierw muszą oni być ustaleni, a do tego właściwy jest sąd powszechny, nie zaś organ gminy. Zgodnie z art. 1025 § 1 K.c., sąd na wniosek osoby mającej w tym interes prawny stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, a notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca interes w uzyskaniu takiego stwierdzenia. Chodzi tu więc o osobę mającą interes w powstaniu tych skutków prawnych, które łączą się ze stwierdzeniem nabycia spadku. Do kręgu tych osób należy zaliczyć m.in. wierzyciela spadkowego. Trafnie przy tym podkreślił organ odwoławczy, że we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wskazuje się dane spadkodawcy, natomiast wskazanie spadkobierców nie jest obowiązkiem wnioskodawcy. Nawet w przypadku, gdy we wniosku są podane osoby powołane do spadku, to sąd nie jest tym związany, bowiem związanie sądu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku granicami wniosku odnosi się jedynie do osoby spadkodawcy. Stosownie do art. 677 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.c., sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. W myśl natomiast art. 669 K.p.c., sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że to sąd wzywa wyżej wymienione osoby, a nie wnioskodawca, tak więc żądane przez stronę skarżącą dane nie są niezbędne do złożenia wniosku do sądu powszechnego na podstawie art. 1025 K.c. Dodać również należy, iż stosownie do art. 670 K.p.c., sąd spadku ma obowiązek badać z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności sąd ten bada, czy spadkobierca pozostawił testament oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. Uwzględniając powyższe, Wojewoda Opolski prawidłowo wywiódł, że podnoszony przez stronę skarżącą argument, iż dane rodzeństwa S.M. są niezbędne do nadania sprawie biegu zgodnie z art. 126 K.p.c., nie ma pokrycia w rzeczywistości, ponieważ przytoczony przepis wskazuje jedynie, że elementem pisma procesowego, będącego pierwszym pismem w sprawie, jest oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresu stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Trafnie też - powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 262/10 - organ drugiej instancji podniósł, że podmiot ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych będzie miał interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych (adres zameldowania) osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd ten zobowiąże go do podania aktualnego adresu strony postępowania, ponieważ od spełnienia tego wymogu zależy dalsze postępowanie cywilne. Nie negując, że zasadą polskiego prawa spadkowego, wyrażoną w art. 925 K.c. jest nabywanie przez spadkobiercę spadku z chwilą jego otwarcia, zaznaczyć przy tym trzeba, że do stwierdzenia, kto konkretnie jest spadkobiercą konieczne jest przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, a sam fakt, że dana osoba przynależy do kręgu spadkobierców ustawowych nie przesądza o tym, że faktycznie jest spadkobiercą. W świetle przedstawionych rozważań stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy posiadane przez skarżącego dane są wystarczające dla możliwości zainicjowania postępowania spadkowego po zmarłych rodzicach dłużnika. Trudno zatem mówić, by skarżący miał interes prawny w domaganiu się na tym etapie postępowania dalszych danych dotyczących rodzeństwa S.M.. Raz jeszcze podkreślić przyjdzie, iż stosownie do treści art. 46 ust. 2 ustawy, dane, których regulacja ta dotyczy, mogą być udostępnione podmiotom wymienionym w omawianym unormowaniu w pkt 1-3, a więc m.in. osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Użyte w tym przepisie sformułowanie mogą być udostępnione wskazuje, że nawet w przypadku legitymowania się interesem prawnym przez podmiot ubiegający się o udostępnienie określonych danych, organowi ewidencyjnemu pozostawiona jest fakultatywność w ich udostępnianiu. Organ ten może, ale nie musi pomiotom wskazanym w art. 46 ust. 2 ustawy udostępnić przedmiotowe dane. Z kolei w wyroku z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 286/16 (dostępnym na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl), NSA stwierdził, że "artykuł 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, wprowadzając przesłankę interesu prawnego żądającego udostępnienia danych z rejestrów ewidencji ludności, nie określa aspektu przedmiotowego, który daje podstawy do wyznaczenia granic przedmiotowych interesu prawnego. Przy wykładni interesu prawnego jako przesłanki materialnoprawnej żądania udostępnienia danych, nie można wyznaczyć wąskich ram związanych z autorytatywną konkretyzacją normy materialnego prawa administracyjnego poprzez przyznanie (cofnięcie) uprawnienia materialnoprawnego lub obciążenia obowiązkiem materialnoprawnym. Takie wąskie ujęcie interesu prawnego, na podstawie art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, nie wyczerpuje tej wartości prawnej, a wymaga ujęcia szerszego obejmującego możliwość prawną podjęcia obrony prawnej na szeroko pojętej drodze prawa do procesu. Nie oznacza to jednak, że w sposób różny od przyjętego w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego należy ustalić cechy przesądzające o przyznaniu jednostce interesu prawnego. Zarówno w doktrynie prawa administracyjnego jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny powinien być sprawdzalny obiektywnie, indywidualny, konkretny, a także aktualny. Nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązku wykazania interesu prawnego oznacza, że żądający dla skuteczności złożonego żądania udostępnienia informacji z rejestrów ewidencji ludności musi udowodnić w sposób sprawdzalny przez fakty, własny interes prawny. Nie jest udowodnieniem interesu prawnego w uzyskaniu danych potencjalnych spadkobierców dłużnika skarżącego, przytoczenie przepisów prawnych, na podstawie których skarżący ma zamiar zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po tej osobie. Zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny, obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego, zwłaszcza w okolicznościach faktycznych sprawy, w której na gruncie materialnoprawnym nie występuje relacja łącząca skarżącego z osobami, których żądanie ujawnienia danych z rejestrów ewidencji ludności obejmuje, przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku nie jest bowiem roszczeniem materialnoprawnym, lecz procesowym. Na gruncie przyjętego w polskim prawie systemu dziedziczenia, sam fakt istnienia wierzytelności, która może być realizowana poprzez ustalenie, na kogo przeszły obowiązki majątkowe dłużnika, nie stanowi podstawy do wyprowadzenia na gruncie materialnoprawnym przesłanek udostępnienia wnioskowanych danych. Brak zatem w niniejszej sprawie wykazania jakiejkolwiek relacji materialnoprawnej, a ograniczenie się wyłącznie do relacji procesowej uzasadniało podważenie zasadności wyprowadzenia interesu prawnego w uzyskaniu danych z rejestrów ewidencji ludności." Uwzględniając przywołane wyżej stanowisko, które w pełni podziela skład orzekający w tej sprawie, należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z brzmieniem art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy, do skutecznego wystąpienia o dane z rejestru mieszkańców wymagane jest wykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego w uzyskaniu danych. Wskazanie wyłącznie na zamiar zainicjowania postępowania o stwierdzenie nabycie spadku, w związku z istnieniem wierzytelności, która może zostać zaspokojona na skutek ustalenia kręgu spadkobierców - oprócz dłużnika zamieszkującego w lokalu po zmarłych rodzicach - nie świadczy o interesie prawnym wierzyciela, w rozumieniu przepisu art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło