II SA/Kr 1112/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-13
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla budowy dwóch budynków garażowych o powierzchni zabudowy 35 m2 każdy, które nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz podlegają zgłoszeniu, jest wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla budowy dwóch budynków garażowych o powierzchni zabudowy 35 m2 każdy, które nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz podlegają zgłoszeniu, nie jest wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zastosowanie art. 59 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nakłada obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, ograniczone jest do budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budynków stacji transformatorowych. W pozostałych przypadkach, gdy roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, nie jest wymagana decyzja o warunkach zabudowy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy dwóch budynków garażowych o powierzchni 35 m2 każdy. Starosta wniósł sprzeciw do zgłoszenia, powołując się na brak decyzji o warunkach zabudowy, mimo że gmina nie posiadała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Wojewody [....] z dnia 20 lipca 2016 r., znak: [....] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącego A.R. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta B. decyzją z dnia 27 maja 2016 r., znak [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia A.R. z dnia 2 maja 2016 r. budowy dwóch budynków garażowych o powierzchni zabudowy wynoszącej 35 m2 każdy i wysokości wynoszącej 3,5 m, na działce nr [...] w miejscowości W. , gm. C. . Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 poz. 778) oraz art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane inwestor zobowiązany był do zgłoszenia robót budowlanych dołączyć decyzję o warunkach zabudowy. Brak takiej decyzji skutkuje koniecznością wniesienia sprzeciwu od zamiaru wykonania robót budowlanych.
Od decyzji tej odwołanie wniósł A.R. , wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzuca organowi pierwszej instancji, iż naruszył art. 107 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek okoliczności faktycznej lub prawnej oraz brak powołania przepisu prawa dającego podstawę do wniesienia sprzeciwu.
Zarzucono również, że decyzja Starosty narusza przepis art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przytoczono również treść art. 50 ust. 2, art. 59 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowe zgłoszenie obejmowało roboty budowlane określone w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a zatem, w opinii skarżącego, nie było obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wskazano również na postanowienie Burmistrza C. z dnia z 31 marca 2016 r. znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowych robót budowlanych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 20 lipca 2016 r. znak [...] na podstawie art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 ze zmianami) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane taka budowa wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, w którym z kolei, zgodnie z art. 30 ust. 2, należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia, dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
Dodanie ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 poz. 443) do katalogu inwestycji, dla których wystarczające jest dokonanie zgłoszenia, takich przedsięwzięć, które powinny opierać się na projekcie budowlanym, oraz w razie takiej konieczności, przy braku planu miejscowego, musiały być zgodne z wydaną dla nich decyzją o warunkach zabudowy, powoduje, że inwestor zobowiązany jest do przedłożenia tychże dokumentów przy dokonaniu zgłoszenia. Nowe brzmienie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wymaga wniesienia sprzeciwu decyzją administracyjną w razie sprzeczności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, czy też innych aktów prawa miejscowego.
Ze względu na fakt, że Gmina C. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy przytoczyć treść art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W myśl art. 60 tej ustawy, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie decyzję o warunkach zabudowy powinien wydać Burmistrz C.
A.R. dołączył do zgłoszenia postanowienie Burmistrz C. , znak: [...] , z 31 marca 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, pn.: "dwa budynki gospodarcze na działce nr [...] w miejscowości W. , gmina C".
Starosta B. po rozpatrzeniu zgłoszenia i przedłożonych dokumentów zastosował dyspozycję art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane: właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Użycie w powyższym przepisie przez ustawodawcę sformułowania "wnosi sprzeciw" oznacza, że decyzja co do wniesienia sprzeciwu nie jest pozostawiona uznaniu organu, lecz jest on zobligowany do wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy wystąpi przynajmniej jedna z wymienionych w tym przepisie przesłanek.
Strona podnosi, że organ pierwszej instancji nie zastosował dyspozycji art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego i nie nałożył na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązku uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów. W opinii Wojewody , zgromadzone w sprawie przez Starostę B. dokumenty, tj. postanowienie Burmistrza C. znak: [...], z 31 marca 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego oraz brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzonego dla Gminy C. , stanowiły wystarczającą przesłankę do zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do stwierdzenia wyrażonego przez skarżącego, że roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, należy dokonać analizy przepisu art. 59 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z treści art. 59 ust. 1 powołanej ustawy wynika ogólna zasada, iż w razie braku planu miejscowego, ustalenia warunków zabudowy wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na wykonaniu robót budowlanych (w tym budowie obiektu budowlanego) oraz każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wyjątki od tej zasady określone zostały w art. 50 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 zdanie drugie ustawy. Jak podkreśla skarżący: zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 tej ustawy od uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zwolnione są roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Jednakże, jak wskazuje art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem: w związku z tym, że przepis art. 59 ust. 2 u.p.z.p. następuje po art. 59 ust. 1, przyjąć trzeba, że dokonano nim zmiany ustaleń przepisu ustawy znajdującego się wcześniej poprzez ograniczenie stosowania do warunków zabudowy art. 50 ust. 2 u.p.z.p. w zakresie zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę (wyrok NSA w Warszawie z 10 stycznia 2008 r., sygn. akt: II OSK 1826/06).
Pogląd, iż zgodnie z art. 59 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydania decyzji o warunkach zabudowy wymaga każda zmiana sposobu zagospodarowania terenu, nawet taka, która nie wymaga pozwolenia na budowę, chyba że jest to zmiana o charakterze jednorazowym, tymczasowym, trwająca do 1 roku wyrażony został również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2007 r., II OSK 1069/06.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt: II SA/Lu826/13: ostateczna decyzja o warunkach zabudowy jest wymagana w przypadku robót objętych zgłoszeniem wyłącznie wtedy, gdy planowana inwestycja może zmienić ukształtowanie przestrzeni na danym terenie.
W świetle przedstawionej wykładni art. 59 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozważenia wymaga więc to. czy dana inwestycja będzie powodować zmianę zagospodarowania terenu oraz, czy nie będzie to zmiana o charakterze tymczasowym.
Analizując dołączoną do zgłoszenia mapę zasadniczą z naniesionymi obrysami planowanych budynków gospodarczych na działce [...] w miejscowości W. stwierdza się, że budowa dwóch obiektów budowlanych o powierzchni 35 m2 każdy oraz o wysokości 3,5 m, o funkcji i formie określonej na rysunkach sygnowanych przez inwestora, niewątpliwie powoduje zmianę zagospodarowania terenu działki i planowana zmiana nie jest tymczasowa.
Odnosząc się do przeprowadzonej przez skarżącego analizy przepisów art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 60 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy stwierdzić, że ocena czy postanowienie Burmistrza C. znak: [...] , z 31 marca 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, pn.: "dwa budynki gospodarcze na działce nr [...] w miejscowości W. , gmina C. " było zasadne, nie może być przedmiotem rozważań i oceny Wojewody [...] , ze względu na brak właściwości. Organem wyższego stopnia właściwym do zbadania legalności powyższego postanowienia, jest zgodnie z art. 17 kpa - samorządowe kolegium odwoławcze.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.R. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu. Podkreślił, że Burmistrz C. kategorycznie odmawia ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a Starosta B. i Wojewoda [...] odmawiają przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych bez decyzji ustalającej warunki zabudowy. Skarżący nie może w tej sytuacji prowadzić inwestycji, a żaden z urzędów nie wskazuje sposobu rozwiązania sporu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności przywołać należy w niezbędnym zakresie treść przepisów ustawy, w oparciu o które orzekały organy.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa -między innymi- wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Art. 29 ust. 2 zawiera natomiast katalog robót budowlanych, nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę.
Z powyższego wynika, że w art. 29 ust.1 Prawa budowlanego wymieniono roboty budowlane polegające na budowie (a więc wykonywaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie obiektu budowlanego) niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę, a w ust. 2 roboty budowlane niebędące budową w podanym wyżej znaczeniu, niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 pkt. 1, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4: budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14-17, 19, 19a, 20b oraz 28 – czyli między innymi: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Zgodnie z art. 30 ust. 2, w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 4b, do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a należy dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Dokumenty o których mowa art. 33 ust. 2 pkt 1-4, należy dołączyć zatem wyłącznie do budowy: 1a) wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane; 2b) wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2; 19a) sieci (...).
Dokumenty o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1 – 4 to:
1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
3a) pozwolenia, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzję, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane;
4) w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych i terenach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1, postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 82 ust. 2, projektowanych rozwiązań (...)
Dalej wskazać należy na przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z późn. zm.), dalej zwaną ustawą o planowaniu. Zgodnie z art. 50 ust.1 tej ustawy, inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie zaś z art. 50 ust. 2, nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane: polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, albo niewymagające pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 50 ust. 2a, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 2b ustawy Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Literalnie zatem wskazano, na konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane oraz wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2.
Zgodnie z art. 59 ustawy o planowaniu, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Kluczowym w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy dla budowy obiektu budowlanego będącego przedmiotem zgłoszenia, wymagane było uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Odpowiedzi na to pytanie poszukiwać należy głownie w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak wyżej wskazano, w rozdziale piątym tej ustawy, zatytułowanym "Lokalizacja inwestycji celu publicznego i ustalanie warunków zabudowy w odniesieniu do innych inwestycji", jako pierwszy został zamieszczony przepis art. 50, który w ustępie pierwszym w zdaniu pierwszym stanowi, że "Inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego." W ustępie drugim przewiduje zaś, że nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane: 1) polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, albo 2) niewymagające pozwolenia na budowę."
Zaznaczyć należy, że użyte w ustępie drugim sformułowanie "roboty budowlane" oznacza (stosownie do art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego) budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Z kolei zdanie pierwsze przepisu art. 59 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym statuuje ogólną zasadę, że w przypadku braku planu miejscowego zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia warunków zabudowy. Zdanie drugie przepisu art.59 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera normę nakazującą odpowiednio stosować art. 50 ust. 2 ustawy.
Należy zatem rozważyć co oznacza "odpowiednie zastosowanie przepisu art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" do sytuacji opisanej w przepisie art. 59 ust.1 tej ustawy, a wymagającej uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę, można powiedzieć, że odpowiednie stosowanie art. 50 ust. 2 ustawy oznacza zawężenie ogólnej reguły wyrażonej w ust. 1 art. 59 : generalnie nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane: 1) polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, albo 2) niewymagające pozwolenia na budowę.
Z przepisu art.59 ust.1 ustawy wynika, że jego hipoteza obejmuje zarówno budowę obiektu budowlanego (w tym niewymagającą pozwolenia na budowę, wymienioną w art. 29 ust.1 ustawy prawo budowlane ) jak i wykonanie innych robót budowlanych (w tym wymienionych w art. 29 ust. 2 ustawy prawo budowlane). Zatem co do zasady zawężenie obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy, statuowane przez odpowiednie stosowanie art. 50 ust. 2 dotyczy tak budowy obiektu budowlanego, jak i wykonania innych robót budowlanych, byle by tylko zwolnione zostały z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Modyfikację tej ogólnej zasady wprowadza przepis art. 59 ust. 2 u.p.z.p. Stanowi on, że przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.
Stosownie natomiast do art. 59 ust. 2a u.p.z.p., w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 2b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, czyli: 1a) wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, 2b) wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei w myśl art. 50 ust. 2a u.o.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa sieci, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Oznacza to, że budowa pozostałych obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust.1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy .
Regulacja ta jest spójna z przepisem art.30 ust.4b Prawa budowlanego, który jedynie w stosunku do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a (czyli do budowy wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych oraz sieci) przewiduje obowiązek dołączenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4 (czyli m.in. wymienionej w pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).
Tylko przy tak przyjętym znaczeniu omawianych przepisów można mówić o spójności regulacji prawa budowlanego i planowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów prawa budowlanego polegających na zwolnieniu niektórych obiektów (np. domu jednorodzinnego) z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, z jednoczesnym jednak wprowadzeniem do art. 59 ustępu 2a, zgodnie z którym, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa tychże obiektów budowlanych, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wprowadzenie takiego zapisu, przy założeniu, że i tak każda zmiana zagospodarowania terenu (także polegająca na wykonaniu robót podlegających tylko zgłoszeniu) wiąże się z koniecznością uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, byłoby zupełnie zbędne.
Ostatecznie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego polegających na wadliwym zastosowaniu przepisu art. 30 ust. 6 pkt. 2 ustawy prawo budowlane w związku z art. 59 ust. 1 i art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie oznacza to jednak, że sprzeciw był nieuzasadniony z innych powodów, jednak ustaleń w tym zakresie organ nie czynił, skupiając się wyłącznie na braku decyzji o warunkach zabudowy.
Mając powyższe na względzie, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit a p.p.s.a. Decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło