III SA/Wa 2454/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec R.M. (zwanego dalej "Skarżącym") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2014 r. W dniu 23 czerwca 2014 r. wydano postanowienie w sprawie zaliczenia wpłat dokonanych przez Skarżącego w dniu 17 czerwca 2014 r., które w całości pokryły zobowiązania wynikające z powyższych tytułów wykonawczych. W efekcie organ egzekucyjny skierował do odpowiednich banków zawiadomienia o uchyleniu zajęć. Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną podjętą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., tzn. na zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Uznał, że na dzień dokonania zajęć należności zostały w całości uregulowane. W ocenie Skarżącego wszczęcie egzekucji nastąpiło z dniem doręczenia tytułów wykonawczych. Zajęcia były - według Skarżącego - bezprawne. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. W uzasadnieniu postanowienia Organ I instancji wskazał, że zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Pismem z dnia 7 października 2014 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał ponownie, że w dniu zajęcia rachunków bankowych spłacił wszystkie ciążące na nim zobowiązania, zaś przedmiotowe zajęcie nastąpiło przed wszczęciem egzekucji, tj. przed doręczeniem Skarżącemu tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora. Minister wskazał, że sposób dokonania badanych czynności egzekucyjnych był prawidłowy. Już samo sporządzenie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych bez ich doręczenia należy uznać za czynność egzekucyjną o charakterze przygotowawczym. Wskazano ponadto, że brak wiedzy Skarżącego o zajęciu rachunków bankowych nie wynikał z faktu, że organ egzekucyjny nie skierował do Skarżącego zawiadomień o zajęciu i odpisów tytułów wykonawczych, a wyłącznie z terminu podjęcia awizowanej przesyłki. Skarżący wniósł skargę do Sądu na powyższe postanowienie Ministra. Zarzucił Organowi naruszenie następujących przepisów: 1) art. 75 § 1, 77 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, 2) art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), poprzez błędną interpretację w/w przepisów i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że na dzień dokonania zajęć rachunków bankowych należności wynikające z tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2014 r. zostały w całości uregulowane. Skarżący wskazał, że zablokowanie środków na kontach bankowych stanowiło bezprawne działanie organu pierwszej instancji. Jako podstawę swoich zarzutów Skarżący podał m.in. art. 227 Kpa. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podzielić należy uwagę Ministra, że instytucja skargi na czynność egzekucyjną, unormowana w art. 54 ustawy egzekucyjnej, służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, podnoszone zarzuty nie mogą natomiast dotyczyć tych ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, którym poświęcone są w inne przepisy ustawy egzekucyjnej. Nie można skutecznie wnieść skargi w trybie art. 54 ustawy, kiedy skarga taka sformułowana jest w oparciu o podstawy dotyczące zażalenia na postanowienie, żądanie umorzenia postępowania, wyłączenia rzeczy spod egzekucji, albo zarzutów unormowanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Skarga z art. 54 uznawana jest bowiem za środek o charakterze ultima ratio - służy on wtedy, gdy zobowiązany nie dysponuje żadnym innym środkiem obrony swoich praw. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest środkiem uniwersalnym, lecz ściśle sformalizowanym i ograniczonym do wspomnianych wyżej kwestii technicznych i wykonawczych. Obowiązująca w postępowaniu egzekucyjnym zasada niekonkurencyjności środków ochrony prawnej zobowiązanego oznacza, że niezależnie od tego, czy zobowiązany skorzystał z określonych możliwości tej ochrony, czy nie, w ramach konkretnego środka może podnosić kwestie przypisane tylko temu środkowi, a nie jakiekolwiek. W piśmie z dnia 17 lipca 2014 r. Skarżący jednoznacznie i wyraźnie wskazał na art. 54 ustawy egzekucyjnej jako na podstawę swojego żądania, wyraźnie też uznał, że zajęcie rachunku bankowego było wadliwe. Nie mogło być więc wątpliwości, że Skarżący zainicjował postępowanie w tym właśnie trybie. Minister trafnie zatem zauważył, że zajęcie rachunku jest istniejącym środkiem egzekucyjnym, zastosowano go zgodnie z art. 80 ustawy egzekucyjnej, dopełniono wymogów formalnych zawiadomień o zajęciu, wynikających z przepisów wykonawczych, zawiadomienia skierowano do Skarżącego (zostały odebrane w dniu 4 lipca 2014 r., po okresie awizacji). Z tego względu zasadnie oddalono skargę na czynności egzekucyjne. Kwestia ewentualnego uiszczenia przez Skarżącego dochodzonych zobowiązań nie mogła być przedmiotem skutecznie złożonej skargi w trybie art. 54 ustawy – spłacenie tych zobowiązań mogło być bowiem przedmiotem zarzutów (art. 33 upea) lub mogło stanowić argument dla sformułowania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 ustawy). Art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy instytucji skargi na zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Tej właśnie instytucji dotyczył przywoływany w skardze wyrok NSA (I OSK 717/12). Skarżący niezasadnie więc argumentuje, że przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą być przedmiotem skargi w trybie art. 227 Kpa, oznacza, że także na gruncie art. 54 ustawy egzekucyjnej możliwe jest szerokie rozumienie nieprawidłowości objętych skargą egzekucyjną, w tym, że wykonanie obowiązku mogło być podstawą skutecznie wniesionej skargi egzekucyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawą rozpoznania skargi (wniesionej do Sądu) w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu od 15 sierpnia 2015 r.