II SAB/Po 93/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy oddala skargę Uzasadnieniem Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2015 r. (data wpływu do organu 14.12.2015 r.) P. G. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr sprawy [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr [...], ark. [...], obr. K. , położonej w P. przy ul. [...]. Pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) zawiadomiło wnioskodawcę, na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r.), o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, wskazując nowy termin do dnia 31 maja 2016 r. Wyjaśniono przy tym, że zwłoka wynikła z nadmiernej ilości spraw złożonych do Kolegium w stosunku do możliwości orzeczniczych. Pismem z dnia 9 czerwca 2016 r. SKO w P. zawiadomiło, na podstawie art.; 61 § 1 i 4 K.p.a., o wszczęciu na wniosek P. G. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr sprawy [...] Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. pełnomocnik P. G. wniósł o przyspieszenie załatwienia wszczętego postępowania. Następnie w dniu 5 września 2016 r. (doręczono 7.09.2016 r.) skierował do Kolegium na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie. Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] SKO w P., na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 K.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr sprawy [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr [...], ark. 12, obr. K. , położonej w P. przy ul. [...]. W dniu 12 października 2016 r. P. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność SKO w P. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2009 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr [...], ark. 12, obr. [...], położonej w P. przy ul. [...]. Skarżący zażądał zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie, stwierdzenia, że Kolegium dopuściło się bezczynności i miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny, ewentualnie przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania, a także wyjaśniono, że przed wniesieniem skargi wyczerpano środki zaskarżenia poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi wskazując, że w dniu [...] 2016 r. wydało decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr sprawy [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr [...], ark. 12, obr. [...], położonej w P. przy ul. [...]. Nastąpiło to przed wniesieniem skargi. W piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że wspomniana w odpowiedzi na skargę decyzja z dnia [...] 2016 r. została nadana w placówce pocztowej dopiero w dniu 19 października 2016 r., a więc trzy tygodnie po jej sporządzeniu, a zarazem sześć tygodni po nadaniu w placówce pocztowej wezwania do usunięcia naruszenia prawa tj. w dniu 5 września 2016 r. W okresie od [...] do 19 października 2016 r. decyzja ta po prostu "przeleżała" w urzędzie pomimo tego, ż brak było jakichkolwiek przeszkód, ażeby została doręczona stronie postępowania tym bardziej, że organ ten został wezwany do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Brak jest zatem powodów dla usprawiedliwienia bezczynności organu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego w świetle art. 110 K.p.a. należy wziąć pod uwagę datę doręczenia stronie decyzji, a nie datę jej sporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 2). W świetle art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności SKO w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 grudnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr sprawy [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr [...], ark. 12, obr. [...], położonej w P. przy ul. [...]. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2011, s. 109). Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Orzekając w tej kategorii spraw, Sąd kieruje się stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w chwili rozpoznawania skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego o "bezczynności" organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 listopad 2014 r., III SAB/Po 8/14, dostępny a stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy uznał, że brak podstaw do stwierdzenia, że organ II instancji był w bezczynności. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 8 grudnia 2015 r. zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2009 r. W oparciu o przepis art. 36 § 1 K.p.a. SKO pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. zawiadomiło stronę, że z uwagi na nadmierną ilość spraw w stosunku do możliwości orzeczniczych nie załatwi sprawy w terminie. Jednocześnie Kolegium wyznaczyło termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2016 r. Na wniosek Prokuratury Okręgowej w P. z dnia 14 marca 2016 r. SKO wypożyczyło Prokuraturze akta sprawy. Ich zwrot nastąpił w dniu 15 kwietnia 2016 r. W dniu 9 czerwca 2016 r. SKO w P. na podstawie art. 61 § 1 i 4 K.p.a. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku skarżącego, jednocześnie umożliwiając stronom na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłaszanie żądań oraz zapoznanie się z aktami sprawy. W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko w sprawie. W dniu 30 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił swe dotychczas prezentowane stanowisko. Kolegium pismem z dnia 15 lipca 2016 r. poinformowało pełnomocnika skarżącego, że w niniejszej sprawie nie odbyło się posiedzenie niejawne, na którym podjęto by orzeczenie, ani nie został wyznaczony termin takiego posiedzenia. W dniu 21 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Kolegium o przyspieszenie postępowania w sprawie, a następnie w dniu 5 września 2016 r. na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zważyć należy, co jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że SKO w P. w dniu [...] 2016 r. wydało decyzję w sprawie odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr sprawy [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr [...], ark. 12, obr. [...], położonej w P. przy ul. [...]. Skarga na bezczynność Kolegium została nadana przez pełnomocnika P. G. w dniu 12 października 2016 r. i wpłynęła do organu w dniu 14 października 2016 r., a więc po wydaniu ww. decyzji. Bez znaczenia dla uznania, czy organ pozostaje w bezczynności jest okoliczność, że decyzja Kolegium została doręczona stronie skarżącej (jego pełnomocnikowi) po wniesieniu skargi tj. 21 października 2016r.). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, że jeżeli organ wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to nie ma podstaw do przyjęcia, że organ ten pozostaje w bezczynności, nawet wtedy, gdy daną decyzję doręczono stronie lub jej pełnomocnikowi po dacie wniesienia skargi na bezczynność ( zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 538 ). Nie było w tej sytuacji podstaw do umorzenia postępowania sądowego ze względu na zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 54 § 3 P. p. s. a. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że ponieważ w dacie wnoszenia skargi na bezczynność decyzja organu była już wydana ( chociaż jeszcze niedoręczona stronie), nie było zatem podstaw do uznania, że organ pozostawał w bezczynności. Z tego względu skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.