II SA/Po 840/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016.23) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2016r. nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z [...] 2007r. Starosta [...] na podstawie obowiązującego wówczas art. 140 ust. 1 pkt 4b i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym orzekł o cofnięciu M. D. (dalej zwanym Skarżącym) uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, B+E, C, C+E, podając, że kierowca będąc skierowany na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy i zobowiązany do przedstawienia stosownego orzeczenia lekarskiego, w przepisanym terminie 30 dni nie dopełnił tego obowiązku. Wydając decyzję organ I instancji pouczył stronę, iż po ustaniu przyczyny, która spowodowała cofnięcie uprawnień starosta może wydać decyzję o ich przywróceniu (art. 140 ust. 2). Wyrokiem z dnia [...] 2006r. (sygn. [...], prawomocnym z dniem [...] 2007r.) Sąd Rejonowy w W. orzekł wobec M. D. na podstawie art. 42 § 2 k.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Wykonując ten wyrok Starosta [...] w dniu [...] 2007r., działając na podstawie art. 182 § 2 ustawy – Kodeks karny wykonawczy cofnął M. D. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. BCE na okres 1 roku licząc od dnia 19 marca 2007r. do dnia 19 marca 2008r. I w tej decyzji organ I instancji zawarł pouczenie, iż przywrócenie cofniętych uprawnień możliwe jest po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie (art. 140 ust. 2 ustawy). Dodatkowo organ wskazał, że w przypadku cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na okres przekraczający 1 rok, ich przywrócenie wiąże się ze zdaniem egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje (art. 114 ust. 1 pkt 2a i ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym). M. D. 23 maja 2008r. przedłożył orzeczenie psychologiczne z dnia 21 maja 2008r. wskazujące brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Orzeczenie lekarskie z dnia 22 września 2008r. o braku takich przeciwwskazań przedstawił natomiast organowi I instancji dopiero w dniu 23 września 2008r. Pierwszy wniosek o przywrócenie cofniętych uprawnień kat B, BE, C i CE złożył w dniu 18 sierpnia 2010r. Wniosek ten nie został rozpoznany przez organ. M. D. kolejny wniosek złożył 14 czerwca 2016r. W odpowiedzi Starosta [...], reprezentowany przez Kierownika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w C. pismem z dnia [...] 2016r. poinformował, iż nie ma podstaw do wydania decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, C, B+E i C+E. W uzasadnieniu podał wyżej opisany stan faktyczny i aktualny stan prawny wskazując, że stosownie do uregulowań art. 49 ust. 1 pkt 3a ustawy o kierujących pojazdami osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi cofniętych na okres przekraczający rok podlega sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Prawo jazdy takiej osobie wydaje się po złożeniu z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje (art. 49 ust. 2). Organ przypomniał, że na mocy decyzji z dnia [...] 2007r. cofnął M. D. posiadane uprawnienia w związku z nieprzedstawienieniem – do dnia 5 stycznia 2007r. – orzeczenia lekarskiego, które dostarczone zostało do organu dopiero w dniu 23 września 2008r. Na tej podstawie organ I instancji przyjął, iż cofnięcie uprawnień strony do kierowania pojazdami trwało powyżej roku, co zrodziło obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Brak odbycia takiego egzaminu wyklucza – zdaniem organu I instancji – przywrócenie cofniętych uprawnień. Pismo z [...] 2016r. M. D. otrzymał 4 lipca 2016r. Traktując je jako decyzję w dniu 16 lipca 2016r.wniósł od niego odwołanie, w którym podał, że powodem skierowania go na badania był fakt prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości w dniu 10 czerwca 2006r. Konsekwencją tego było skazanie go na zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Powołując się na treść obowiązującego wówczas art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 182 kkw M. D. podał, że o ile decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest wydawana na czas nieokreślony i jej postanowienia są zmieniane nową decyzją o przywróceniu uprawnień (art. 140 ust. 2), o tyle okres cofnięcia uprawnień na podstawie art. 182 kkw wynika z samego wyroku i przepisów regulujących wykonanie wyroku sądu (art. 185 kkw). Skoro decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, C, E była decyzją terminową i została wykonana, a okres na który nastąpiło zatrzymanie uprawnień nie przekroczył jednego roku (art. 114 ust. 1 pkt 2 lit b) prawo jazdy podlega zwrotowi. Zdaniem Skarżącego odrębną sprawą jest wynikający z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit b oraz z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym ciążący na nim obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu. Skoro zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, ponowna możliwość przeprowadzenia badań była możliwa po okresie jednego roku należy w sprawie wziąć pod uwagę dostarczone do Starostwa Powiatowego dnia 22.09.2008r. orzeczenie psychologiczne z dnia 21.08.2008r. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego należało wydać decyzję przywracającą mu uprawnienia w zakresie kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, B+E, C, C+E. Skarżący podał, że w jego ocenie sprawa rozpoznana pismem z dnia [...] 2016r. przez starostę winna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Pismo starosty zawiera wszystkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej, dlatego Skarżący wniósł o rozpatrzenie odwołania przez SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pismo Starosty [...] z [...] 2016r. jest w istocie decyzją administracyjną, aczkolwiek zawierającą wady co do formy decyzji. Organ II instancji uznał, że zakwestionowane pismo zostało sporządzone w sprawie, której załatwienie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art., 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Pismo zawiera minimum elementów pozwalających do uznania go za decyzję, tj. oznaczenie organu wydającego decyzję, wskazanie jej adresata, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji, zawiera – oprócz pouczenia – także właściwą podstawę prawną i uzasadnienie, które w sposób dostatecznie czytelny wskazują powody odmownego załatwienia wniosku strony. SKO podało, że mimo, iż brak wskazania poprawnej formy rozstrzygnięcia uznać należy, że zapadła decyzja o odmowie przywrócenia uprawnień z uwagi na treść art. 49 ust. 1 pkt 3a i ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. (Dz.U. 2016, poz. 627 ze zm.) o kierujących pojazdami, wskazanej przez organ I instancji. Według tych przepisów przywrócenie uprawnień cofniętych na okres ponad roku możliwe jest wyłącznie wtedy, gdy wnioskująca o nie osoba zda z wynikiem pozytywnym egzamin sprawdzający kwalifikacje. W przedmiotowej sprawie, zdaniem SKO, nie ma wątpliwości, że Skarżący utracił posiadane uprawnienia na okres ponad roku ponieważ przywrócenie cofniętych na mocy decyzji z dnia [...] 2007r. uprawnień mogło nastąpić dopiero po ustaniu przyczyn cofnięcia, a to formalnie miało miejsce dopiero 23 września 2008r., a więc w momencie przedstawienia orzeczenia lekarskiego uprawniającego do kierowania pojazdami. W tym wypadku okres cofnięcia uprawnień winien być liczony od dnia 2 marca 2007r., tj. po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] 2007r. do dnia złożenia orzeczenia lekarskiego (23.09.2008r.). W tej sytuacji trwające ponad rok cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami dla przywrócenia uprawnień musi wiązać się z obowiązkiem poddania sprawdzeniu kwalifikacji. Ponieważ Skarżący nie przedstawił dokumentu wskazującego na zdany egzamin państwowy, stąd nie można mu przywrócić cofniętych uprawnień. Decyzje organu II instancji Skarżący odebrał 15.09.2016r. We wniesionej w terminie skardze podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu i podał, że decyzją starosty miał cofnięte uprawnienia równo na rok od 19 marca 2007r. do 19 marca 2008r. Natomiast nigdy nie wydano decyzji cofającej mu uprawnienia z powodu niedostarczenia badań lekarskich. Skarżący powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Szczecinie z 20 stycznia 2010r. ( II SA/Sz 1048/2009). W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, że przywrócenie cofniętych uprawnień nie było możliwe a wpływ na to nie miała decyzja Starosty [...] z [...] 2007r. ale fakt wynikający z decyzji tego organu z dnia [...] 2007r. doręczonej stronie w dniu 16 lutego 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2016.718; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości lub w części następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Należy wskazać, że organ II instancji słusznie uznał, iż pismo Starosty [...] z [...] 2016r. stanowi wadliwą, ale w istocie decyzję administracyjną, zawiera bowiem wszystkie niezbędne, minimalne elementy z art. 107 § 1 i 2 kpa,. tj. oznaczenie organu wydającego decyzję, wskazanie jej adresata, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji, zawiera – oprócz pouczenia – także właściwą podstawę prawną i uzasadnienie, które w sposób dostatecznie czytelny wskazują powody odmownego załatwienia wniosku strony. Wadliwość w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania ale nie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Słusznie SKO uznało, że zakwestionowane pismo zostało sporządzone w sprawie, której załatwienie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art., 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2016.627, powoływanej dalej jako u.k.p.) starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Zgodnie z art. 102 ust. 2 u.k.p. zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, przy czym jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Natomiast przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b, u.k.p. precyzuje, że osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok, podlega sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Natomiast zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3a u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu sprawdzającego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utrata kwalifikacji. W przedmiotowej sprawie zarówno okres zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy, jak i cofnięcia uprawnień przekroczył jeden rok. Bezspornym jest, że wyrokiem z dnia [...] 2006r. ([...]) Sąd Rejonowy w W. na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec Skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku w związku z tym, że w dniu 10 czerwca 2006r. kierował pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości. Orzeczenie to zostało przesłane do Starosty [...], który decyzją dnia [...] 2007r. cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii BCE na okres 1 roku licząc od 19 marca 2007r. do 19 marca 2008r. na podstawie art. 182 § 2 kkw. Jak wynikało z oświadczenia na k. 47 okres cofnięcia liczony był od zatrzymania prawa jazdy, tj. od 19 marca 2007r. Z materiałów zgromadzonych w sprawie nie wynika, by cofnięte uprawnienia zostały Skarżącemu przywrócone, bądź, że dokonano zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Istotne jest, że przed tymi datami decyzją z dnia [...] 2007r. Starosta [...] na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit b i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami według kategorii B, B+E, C, C+E. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5. , tj. w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami u kierującego skierowanego przez organ kontroli ruchu drogowego jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Z uwagi na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości w dniu 10 czerwca 2006r. Skarżący był skierowany na podstawie art., 122 ust. 1 pkt 3 obowiązującej wówczas ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 Nr 58, poz. 515) na badania lekarskie a na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – na badania psychologiczne odpowiednio przez Komendę Powiatową Policji w C. [...]2006r., do których wykonania został zobowiązany w terminie 30 dni. W terminie badań nie wykonał. Inaczej więc niż w powołanym przez Skarżącego wyroku WSA w Szczecinie z 20 stycznia 2010r. (II SA/Sz 1048/09) w przedmiotowej sprawie wydana została decyzja o cofnięciu Skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych z dnia [...] 2007r., czyli przed wydaniem kolejnej decyzji z [...] 2007r. cofającej uprawnienia na okres roku od 19 marca 2007r. Zważenia dokonane w powołanej przez Skarżącego sprawie o innym stanie faktycznym nie mogły wiec znaleźć zastosowania w niniejszym postępowaniu. W decyzji z [...] 2007r., która została doręczona Skarżącemu [...] 2007r. (14 – sto dniowy termin odwołania upłynął 2 marca 2007r.) pouczono Skarżącego, że decyzję o przywróceniu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wg kategorii B, B+E, C, C+E nastąpi po ustaniu przyczyny, które spowodowały jego cofnięcie. Decyzja ta zobowiązano Skarżącego do zwrotu prawa jazdy. W dniu wydania decyzji z [...] 2007r. cofającej Skarżącemu uprawnienia na okres roku od 19 marca 2007r. do 19 marca 2008r. biegł więc już termin cofnięcia uprawnień z decyzji z [...] 2007r. W decyzji z [...] 2007r. zawarto pouczenie, że w związku z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres przekraczający 1 (jeden) rok dodatkowym warunkiem ich przywrócenia jest uzyskanie wyniku pozytywnego z egzaminu sprawdzającego kwalifikację. Wymagane orzeczenie lekarskie i psychologiczne skarżący przedłożył organowi odpowiednio w dniach 23.05.2008r. i 23.09.2008r. Wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia Skarżący złożył 23.09.2008r. (k. 57 akt administracyjnych). Otrzymał zaświadczenie z 24 września 2008r. o spełnieniu warunków dla poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy prawo o ruchu drogowym w związku z ubieganiem się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Do egzaminu podchodził kilkakrotnie w 2008 i 2009r. i go nie zdał. (k. 62v akt administracyjnych) Wniosek o przywrócenie uprawnień złożył ponownie 14 czerwca 2016r. twierdząc, że nie ma podstaw do egzaminu sprawdzającego, gdyż okres cofnięcia uprawnień nie przekroczył roku, na tyle bowiem nastąpiło cofnięcie uprawnień w związku z wyrokiem sądu karnego. Skarżący podał w odwołaniu, że bez znaczenia dla liczenia tego terminu pozostaje kwestia braku przedłożenia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Podał, że nigdy nie cofnięto mu uprawnień w związku z niedostarczeniem badań lekarskich, co nie było zgodne z ustalonym stanem faktycznym. W przedmiotowej sprawie okres cofnięcia uprawnień Skarżącemu trwał nieprzerwanie ponad rok. Wlicza się bowiem do niego nie tylko rok wskazany wyraźnie w decyzji z [...] 2007r. ale i poprzedzający go okres z decyzji z [...] 2007r. Skarżący orzeczenia lekarskie złożył dopiero 23 maja i 23 września 2008r. W ocenie Sądu nie ma podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie doszło do cofnięcia uprawnień tylko na rok decyzją z [...] 2007r. i pominięcia cofnięcia uprawnień decyzją z [...] 2007r. Z uwagi na przekroczenie jednego roku cofnięcia Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi organy prawidłowo uznały, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 a u.k.p. przywrócenie uprawnień możliwe jest po złożeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, którego Skarżący nie zdał. Tym samym nie ma podstaw do przywrócenia mu cofniętych uprawnień (art. 103 ust. 3 u.k.p.) Uwzględniając powyższe Sąd oddalił wniesiona w niniejszej sprawie skargę zgodnie z przepisem art. 151 P.p.s.a.