V SA/Wa 4270/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4270/15 w sprawie ze skargi S. P. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4270/15. Wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4270/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.P. (dalej: "Skarżący") na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W dniu [...] listopada 2016 r. (data nadania) Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Uzasadniając wniosek Skarżący poinformował, że w dniu rozprawy (ok. godz. 8:30) w trakcie rozmowy telefonicznej z adw. J.W. oświadczył o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa, gdyż chciał ustanowić nowego pełnomocnika. Adwokatowi nie udało się skontaktować z pełnomocnikiem substytucyjnym i powiadomić o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przed otwarciem rozprawy, więc Skarżący uważa, że podczas rozprawy działała za niego osoba, która nie była do tego umocowana. W dniu [...] października 2016 r., odbierając akta sprawy od dotychczasowego pełnomocnika, Skarżący dowiedział się, że wniosek o uzasadnienie wyroku nie został złożony. Podniósł, iż był przekonany, że pełnomocnik powinien działać za niego jeszcze przez dwa tygodnie, jak to miało miejsce w analogicznej sytuacji w ramach postępowania cywilnego z jego udziałem. Zdaniem Skarżącego pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że może liczyć na złożenie wniosku o uzasadnienie przez poprzedniego pełnomocnika. Uważa bowiem, że adwokat błędnie zinterpretował wypowiedzenie pełnomocnictwa oraz chęć ustanowienia przez niego nowego pełnomocnika jako natychmiastowe zwolnienie z obowiązków pełnomocnika i brak konieczności działania za niego. Skarżący jest przekonany, iż doszło do nieporozumienia, za które nie ponosi winy, a niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności, na które nie miał w istocie wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a w wypadku wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym – od dnia doręczenia odpisu sentencji. W rozpoznawanej sprawie Sąd wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. oddalił skargę, więc wniosek o sporządzenie uzasadnienie należało złożyć do dnia [...] października 2016 r. Wnosząc taki wniosek w dniu [...] listopada 2016 r. Skarżący uchybił ww. terminowi, co jest w sprawie bezsporne. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie zawierającym taki wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.) Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem wymogów formalnych określonych w art. 87 p.p.s.a. Sąd przystąpił do jego merytorycznej oceny. Dokonując oceny zawinienia czy też jego braku w uchybieniu terminowi konieczne jest rozważenie wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Konsekwencją nawet lekkiego niedbalstwa jest negatywna ocena wniosku, bowiem przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, a do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 10.09.2010 r. o sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2.10.2002 r. o sygn. akt V SA 793/02, publik. Monitor Prawniczy z 2002 r. nr 23, poz. 1059). W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a, że bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 października 2016 r. Przede wszystkim w rozpoznawanej sprawie miało miejsce odwołanie pełnomocnictwa będącego jednostronną czynnością prawną, która dochodzi do skutku poprzez oświadczenie woli złożone pełnomocnikowi przez mocodawcę i wywołuje skutki prawne z chwilą, gdy dotychczasowy pełnomocnik otrzymał je w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Tymczasem obowiązek działania za stronę przez okres dwóch tygodni od dnia wypowiedzenia pełnomocnictwa, o którym stanowi art. 42 § 2 p.p.s.a., dotyczy sytuacji, gdy to profesjonalny pełnomocnik będący, m.in. adwokatem, wypowie pełnomocnictwo mocodawcy. Zatem, skoro to Skarżący, będący mocodawcą, odwołał pełnomocnictwo udzielone adwokatowi, powyższy przepis nie znajduje zastosowania w sprawie. Skutkiem prawnym odwołania pełnomocnictwa jest zwolnienie z obowiązków pełnomocnika z chwilą skutecznego dokonania tej czynności, chyba że mocodawca określi inny termin wygaśnięcia tych obowiązków. W realiach niniejszej sprawy Skarżący złożył oświadczenie o odwołaniu pełnomocnictwa w trakcie rozmowy telefonicznej z adwokatem mającej miejsce w dniu rozprawy ok. godz. 8:30. Czynność tę potwierdził na piśmie składając stosowny dokument w kancelarii adwokata J.W. tego samego dnia. Ani z przedstawionego przez Skarżącego opisu przebiegu rozmowy ani z dokumentu potwierdzającego odwołanie pełnomocnictwa nie wynika, aby wolą Skarżącego było zwolnienie adwokata z obowiązków pełnomocnika w terminie innym niż natychmiastowy. Skarżący nie mógł zatem liczyć na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku przez ww. adwokata. Podkreślenia wymaga, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób jakby sama dokonywała czynności procesowych tyle, że z wykorzystaniem profesjonalnej pomocy. Bez znaczenia dla skuteczności podejmowanych czynności pozostają relacje między pełnomocnikiem a mocodawcą, przyjęty przez nich sposób komunikacji czy zakres przekazywania informacji (por. B. Dauter w "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego", wydanie 1 wyd. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Sp. z o.o., Warszawa 2007 r., s. 179.). Do obopólnych obowiązków pełnomocnika i jego mocodawcy należało takie ułożenie wzajemnych relacji, aby Skarżący nie poniósł szkody w toku postępowania. Te relacje nie zostały, jak widać, w ten sposób ułożone. W ocenie Sądu dobitnie świadczą o tym czas i okoliczności odwołania pełnomocnictwa. Zwykła przezorność nakazywała dopytać pełnomocnika, czy na pewno będzie działał za Skarżącego jeszcze przez dwa tygodnie oraz czy złoży wniosek o uzasadnienie, ewentualnie jakie następne czynności procesowe Skarżący powinien podjąć samodzielnie. Odwołując pełnomocnictwo Skarżący nie dopilnował żadnej z tych spraw, a nowego pełnomocnika ustanowił dopiero w dniu [...] listopada 2016 r. Zachowaniu Skarżącego można więc przypisać co najmniej lekkomyślność i niedbalstwo. Zdaniem Sądu nie dochował należytej staranności jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o własne interesy. Co do twierdzeń Skarżącego, że podczas rozprawy działała za niego osoba, która nie była do tego umocowana Sąd zwraca uwagę na treść art. 42 § 1 p.p.s.a. in principio, w myśl którego wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Pomimo odwołania pełnomocnictwa w dniu [...] października 2016 r. Sąd został o tym zawiadomiony dopiero [...] listopada 2016 r. W tym bowiem dniu do Sądu wpłynął rozpoznawany wniosek, w którego treści Skarżący poinformował o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i do którego załączono odpis dokumentu potwierdzającego ten fakt. Odwołanie pełnomocnictwa adwokatowi J.W. było zatem skuteczne wobec Sądu od dnia [...] listopada 2016 r. Podsumowując, argumentacja przedstawiona we wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. nie pozwala na jego uwzględnienie i przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.